II SA/Lu 403/05

WyrokWSA w Lublinie2005-06-24

Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Jerzy Stelmasiak, Wiesława Achrymowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy jednorazowa opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, ustalona na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, może zostać naliczona i pobrana, jeśli wszystkie ustawowe przesłanki zostały spełnione, mimo podnoszonych przez skarżących zarzutów dotyczących wcześniejszego przeznaczenia nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny kontroluje działalność administracji publicznej jedynie w zakresie zgodności z prawem. W niniejszej sprawie organ prawidłowo zastosował art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ponieważ zostały spełnione wszystkie przesłanki do ustalenia jednorazowej opłaty: uchwalenie nowego planu miejscowego, wzrost wartości nieruchomości potwierdzony operatem szacunkowym, oraz zbycie nieruchomości w ustawowym terminie. Zarzuty dotyczące wcześniejszego przeznaczenia działki nie stanowią podstawy do odstąpienia od naliczenia opłaty.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi współwłaścicieli nieruchomości na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza Miasta o ustaleniu jednorazowej opłaty w wysokości 5.869 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący domagali się uchylenia decyzji, zwrotu opłaty z odsetkami oraz odszkodowania za rzekomą bezczynność organów w poprzednich latach. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca), Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2005 r. przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej delegowanego do Prokuratury Apelacyjnej A. J. sprawy ze skargi J. M., B. W., A. M., T. R., M. R. i M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia lutego 2005 r. (Nr [...]) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1, 11 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717) ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. R. i M.D. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia grudnia 2004 r. (znak: [...]) w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty w wysokości 5.869 zł na rzecz miasta od współwłaścicieli działki nr 100/1 ark. m. nr 39, położonej w B. przy ulicy [...] z tytułu wzrostu jej wartości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podkreśliło, że w świetle art. 36 ust. 4 cyt. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), jeżeli po uchwaleniu planu miejscowego albo jego zmiany wzrosła wartość nieruchomości, a właściciel albo użytkownik wieczysty sprzedaje tę nieruchomość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pobiera jednorazową opłatę określoną w stosunku procentowym do wzrostu wartości nieruchomości. Opłata ta jest dochodem własnym gminy. Wysokość opłaty nie może być wyższa niż 30 % wzrostu wartości nieruchomości. Oznacza to, orzekł organ odwoławczy, że warunkiem ustalenia opłaty jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: 1) uchwalenie bądź zmiana planu miejscowego; 2) wzrost wartości nieruchomości ustalonej na dzień sprzedaży; 3) zbycie nieruchomości w terminie 5 lat od dnia, w którym plan miejscowy albo jego zmiana stały się obowiązujące. Natomiast w przedmiotowej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki. Uchwałą (Nr IX/56/03) z dnia 30 kwietnia 2003 r. Rada Miejska uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – Teren budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego – przy ulicy [...] w B. Następnie na podstawie § 3 tej uchwały utracił moc miejscowy plan szczegółowego zagospodarowania przestrzennego "Śródmieście" miasta B. uchwalony uchwałą (Nr XIX/75/91) Rady Miejskiej z dnia 5 sierpnia 1991 r. (Dz. Urz. Woj. z 1991 r. Nr 23, poz. 166), zgodnie z którym działka nr 100/1 ark. m. 39 położona była w terenie przeznaczonym pod usługi komunikacyjne (29 KS), parking na 13 miejsc postojowych. Z kolei w świetle ustaleń nowego planu działka została przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne z usługami wbudowanymi i wolnostojącymi (2.MNU.2), zaś na mocy uchwały z dnia 30 kwietnia 2003 r. ustalono stawkę procentową służącą naliczaniu opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości objętych planem w wysokości 30 %. Ponadto z powodu zmiany planu nastąpił wzrost wartości nieruchomości, a potwierdził to operat szacunkowy sporządzony na dzień 3 listopada 2004 r. przez rzeczoznawcę majątkowego. Zgodnie z operatem wartość nieruchomości przed zmianą miejscowego planu ustalono na kwotę 74.732 zł, natomiast po jego zmianie ustalono na kwotę 94.294 zł. Wzrost wartości wyniósł 19.562 zł. Jednorazowa opłata w wysokości 30 % wzrostu wyniosła kwotę 5.869 zł. Z kolei aktem notarialnym z dnia 14 sierpnia 2004 r. Rep. [...] skarżący dokonali sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. Oznacza to, stwierdził organ II instancji, że w tej sytuacji obowiązkiem organu I instancji było wymierzenie skarżącym jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, zaś podniesione w odwołaniu argumenty nie mogą być uwzględnione, gdyż nie przewiduje ich ustawodawca. W skardze do Sądu skarżący tj. współwłaściciele przedmiotowej działki nr 100/1 w imieniu których, jak i własnym wniósł skargę J. M., tj. B. W., A. M., T. R., M. R. i M. D. wystąpiło o uchylenie przedmiotowej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia lutego 2005 r. (Nr [...]) utrzymującej w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia grudnia 2004 r. (znak: [...]) w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty w wysokości 5.869 zł na rzecz Miasta B. od współwłaścicieli działki nr 100/1 ark. m. nr 39, położonej przy ul. [...]z tytułu wzrostu jej wartości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponadto wystąpili o zwrot byłym współwłaścicielom jednorazowej opłaty w wysokości 5.869 zł, wraz z należnymi odsetkami, wniesionej na rzecz miasta , z tytułu wzrostu wartości działki nr 100/1 ark. m. nr 39, położonej przy ul.[...], a także o zasądzenie odszkodowania dla współwłaścicieli działki nr 100/1 od Burmistrza Miasta, za trwający 12 lat lekceważący stosunek do przepisów prawa, ograniczenie praw własności i swobody dysponowania skarżącym przedmiotową działką którym w tym okresie była przeznaczona pod usługi komunikacyjne i parking. Uczestniczący w rozprawie Prokurator wystąpił o oddalenie skargi. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i wystąpił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny dokonuje kontroli w tej sprawie działalności administracji publicznej jedynie w zakresie zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w zakresie ustalenia opłaty z tytułu wzrostu wartości przedmiotowej nieruchomości nr 100/1 ark. m. nr 39 położonej w B. przy ul. [...] W tym zakresie Sąd nie stwierdził naruszenia przez skarżoną decyzję przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Właściwy organ prawidłowo bowiem powołał jako materialnoprawną podstawę art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Stanowi on, że właściwy organ I instancji ma ustawowy obowiązek ustalenia i pobrania jednorazowej opłaty w sytuacji prawnej i faktycznej wystąpienia łącznie trzech następujących przesłanek. Po pierwsze, uchwalenia lub zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tej sprawie Rada Miejska uchwałą (Nr IX/56/03) z dnia 30 kwietnia 2003 r. uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego – Teren budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego – przy ulicy [...]. Na podstawie § 3 tej uchwały utracił moc szczegółowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "Śródmieście" miasta Biłgoraja uchwalony uchwałą (Nr XIX/75/91) Rady Miejskiej z dnia sierpnia 1991 r. na podstawie którego działka skarżących położona była w terenie przeznaczonym pod usługi komunikacyjne (29 KS), parking na 13 miejsc postojowych. Natomiast według ustaleń nowego planu działka została przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne z usługami wbudowanymi i wolnostojącymi (2.MNU.2). Po drugie, nastąpił w wyniku uchwalenia planu miejscowego wzrost wartości nieruchomości, co potwierdził operat szacunkowy sporządzony na dzień 3 listopada 2004 r. przez rzeczoznawcę majątkowego. Zgodnie z operatem szacunkowym wartość nieruchomości przed zmianą miejscowego planu wynosiła kwotę 74.732 zł, natomiast po zmianie planu wartość nieruchomości wzrosła do kwoty 94.294 zł. Wzrost wartości wyniósł 19.562 zł. Po trzecie, nastąpiło zbycie przedmiotowej nieruchomości, w okresie 5 lat od wejścia w życie danego aktu prawa miejscowego, tj. planu miejscowego, co w tej sprawie nastąpiło w dniu 14 sierpnia 2004 r. na podstawie aktu notarialnego Rep. [...]. Jednocześnie wysokość jednorazowej opłaty została ustalona na poziomie 30 % wzrostu wartości nieruchomości, ponieważ wysokość stawki procentowej służącej naliczaniu opłat z tytułu wzrostu wartości nieruchomości objętych zmianą planu miejscowego została określona w § 2 powołanej uchwały Rady Miejskiej z dnia 30 kwietnia 2003 r. (Nr IX/56/03). Dlatego też, w świetle dyspozycji art. 36 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przy zastosowaniu 30 % stawki wzrostu wartości nieruchomości dla różnicy ustalonych w operacie szacunkowym wartości nieruchomości przed uchwaleniem zmian planu i po ich uchwaleniu, wysokość jednorazowej opłaty prawidłowo stanowi kwotę 5.869 zł. Ponadto prawidłowo organ odwoławczy orzekł, że brak jest ustawowych przesłanek do odstąpienia od naliczenia w trybie k.p.a. i pobrania przedmiotowej opłaty planistycznej biorąc pod uwagę także przesłanki podniesione w skardze, a dotyczące dotychczasowego przeznaczenia m.in. przedmiotowej działki na usługi komunikacyjne, parking publiczny na 13 miejsc postojowych. Ograniczało to prawo własności skarżących lecz nie stanowi żadnej przesłanki do odstąpienia w tym postępowaniu od naliczenia i wymierzenia przedmiotowej opłaty. Ewentualna bezczynność właściwego organu w powyższym zakresie dotyczącym zmiany planu miejscowego lub odmowy wykupienia danej działki mogła być skarżona w trybie ustawowo określonym, który w ówczesnym stanie prawnym dopuszczał ustawodawca, a nie w toczącym się postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Jednocześnie Sąd podziela w tym zakresie dotychczasową linię orzecznictwa wyrażoną w szczególności w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2004 r. (sygn. akt OSK 520/04) w którym oddalił skargę kasacyjną od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] w przedmiocie naliczenia opłaty planistycznej. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło