II SA/Lu 405/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 października 2010 r. sprawy ze skargi C. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] M. P. od Skarbu Państwa /Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie/ kwotę 292, 80 zł /dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy/ tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu, w tym 52, 80 zł /pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy/ tytułem należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia ...Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie po rozpoznaniu odwołania C. S. utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Lublin decyzję Kierownika Działu Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie Filia Nr ... w Lublinie z dnia ... o odmowie przyznania zasiłku celowego na spłacenie kredytu na zakupiony piecyk gazowy. Kolegium ustaliło, że C. S. jest osobą samotnie gospodarującą, utrzymuje się z emerytury w wysokości 675,10 zł oraz dodatku mieszkaniowego w kwocie 315,76 zł, co daje kwotę 990, 86 zł miesięcznie, zaś jej stałe wydatki na utrzymanie mieszkania, media i lekarstwa to kwota 461 zł. C. S. jest osobą w podeszłym wieku, ma 84 lata i liczne problemy zdrowotne związane z wiekiem m.in. takim jak osteoporoza, schorzenia układu trawienia; jest inwalidą I grupy. Zamieszkuje w dwupokojowym mieszkaniu komunalnym wraz ze swoim synem A. oraz córką P. i jej dwójką dzieci w wieku 15 i 22 lata. Syn A. mający chorobę alkoholową, utrzymuje się z zasiłku stałego w wysokości 324 zł i zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153zł, partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania. Natomiast córka jest bezrobotna, otrzymuje alimenty na dzieci w wysokości 1000 zł, zasiłek rodzinny w wysokości 91 zł, a jej syn pobiera stypendium naukowe w wysokości 170 zł i socjalne w wysokości 56 zł. Córka nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania matki, ale zajmuje się nią i pomaga jej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko organu I instancji, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, nie ma podstaw do przyznania skarżącej zasiłku celowego, bowiem uzależnione jest ono od kryterium dochodowego, które skarżąca przekroczyła – jej dochód jest bowiem wyższy od kwoty 477 zł. Kolegium stwierdziło również, podobnie, jak organ I instancji, że w przypadku skarżącej nie ma również podstaw do przyznania jej zasiłku celowego specjalnego, bowiem przyznanie tego zasiłku jest – jak wskazało Kolegium – możliwe tylko w szczególnie uzasadnionym przypadku, a taki zachodzi tylko w odniesieniu do "sytuacji życiowej osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko idące ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości". W ocenie organów obu instancji sytuacja skarżącej, pomimo iż trudna, to jednak nie uzasadnia przyznania specjalnego zasiłku celowego – skarżąca posiada bowiem stałe źródło dochodu, a także mieszkanie zapewniające jej schronienie. Organy podkreśliły ponadto, że skoro zamieszkujący ze skarżącą syn i córka korzystają z piecyka gazowego, to powinni pokrywać częściowo raty zaciągniętego na ten cel kredytu. Powinni również, z racji pokrewieństwa, udzielać bieżącej pomocy matce nie tylko w sprawach życia codziennego, ale także finansowej. Skargę do sądu administracyjnego wniosła C. S., domagając się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie. Skarżąca wyraziła ogólnie niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia, zarzucając organowi, że nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy i nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Podkreśliła, że ze względu na zaawansowaną osteoporozę z patologicznymi złamaniami wielopoziomowymi trzonków kręgów lędźwiowych, nietolerancją leków, trudnościami w przełykaniu jest niedożywiona, a jej sprawność jest ograniczona, w konsekwencji wymaga ona stałego kosztownego leczenia. Ponadto stałe opłaty za media poważnie uszczuplają jej budżet, w konsekwencji – zdaniem skarżącej - jej sytuacja należy do szczególnych i uzasadnia przyznanie specjalnego zasiłku celowego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Jakkolwiek Sąd rozumie trudną sytuację życiową skarżącej i jej zły stan zdrowia, to jednak trzeba wyjaśnić skarżącej, że kontrola sądu administracyjnego jest ograniczona i dotyczy wyłącznie oceny czy organy wydając decyzję administracyjną postępowały zgodnie z obowiązującymi przepisami. Ograniczenie roli sądu administracyjnego wyłącznie do oceny działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem wynika wprost z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 12 69 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie badając niniejszą sprawę nie stwierdził jednak żadnych naruszeń prawa przez organy administracji obu instancji, dlatego nie może uwzględnić skargi. Należy wyjaśnić skarżącej, że jej wniosek rozpoznawany był w oparciu o przepis art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.593 ze zm.), który zezwala na przyznanie wnioskodawcy zasiłku celowego, pomimo przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego (co w niniejszej sprawie jest bezsporne, bowiem skarżąca tego nie kwestionuje), ale wyłącznie w "szczególnie uzasadnionym przypadku". Przyznanie tego świadczenia oparte jest na tzw. uznaniu administracyjnym przysługującym organowi pomocy społecznej, które pozwala mu na wybór rozstrzygnięcia. Uznanie oznacza przyznanie pewnego stopnia swobody przy podejmowaniu decyzji, pozwalającej na wybór kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć tego, który organ uważa za najbardziej właściwy. O tym, jaka ma być treść wydawanej decyzji decyduje wyobrażenie organu o celowości wydania decyzji konkretnej treści. Najistotniejsze jest jednak to, że decyzja taka nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia owej celowości. (por. I. Bogucka, Państwo prawne a problem uznania administracyjnego, Państwo i Prawo 1992, z. 10, s.32 i nast.), lecz sprowadza się do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola sądu dotyczy więc prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Badając niniejszą sprawę stwierdzić należy, że – wbrew zarzutom skargi - przeprowadzono wyczerpująco postępowanie dowodowe, a w konsekwencji nie można zarzucić organom naruszenia przepisów prawa i przekroczenia granic uznania administracyjnego. W szczególności organ przeprowadził w dniu 18 lutego 2010r. wymagany - w myśl przepisu art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej - aktualizacyjny wywiad środowiskowy ze skarżącą /k. 19/, uwzględnił wszelkie dokumenty składane przez skarżącą, w tym jej oświadczenia i zaświadczenia lekarskie, a swoją odmowę obszernie i logicznie uzasadnił, wskazując przede wszystkim na to, że skarżąca posiada stałe źródło dochodów oraz mieszkanie oraz że w pierwszej kolejności na jej dzieciach ciąży obowiązek pomagania jej. Organ nie zanegował trudnej sytuacji życiowej skarżącej, ale uznał, że nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku dla przyznania zasiłku celowego na spłacanie kredytu. W tej sytuacji nie można zarzucić organowi pomocy społecznej dowolności rozstrzygnięcia i przekroczenia granic przysługującego mu uznania, a w konsekwencji nie ma również podstaw do uchylenia decyzji organu odwoławczego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze. zm.).