II SA/Lu 407/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2009r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego I. oddala skargę; II. przyznaje [...] E. O. – M. od Skarbu Państwa /Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie/ tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu kwotę 292,80 zł /dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100/, w tym 52, 80 zł /pięćdziesiąt dwa 80/100/ tytułem należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta L. przez Kierownika Filii Nr 3 Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. o odmowie przyznania M. D. zasiłku stałego. Organy obu instancji, powołując się na art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.593 ze zm.), zwanej dalej ustawą, stwierdziły, że nie ma podstaw do przyznania tego świadczenia, ponieważ dochód M. D. wynosi 593,42 zł i jest wyższy od ustawowego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, wynoszącego obecnie 351zł. (art. 8 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy) Organy ustaliły, że M. D. jest osobą całkowicie niezdolną do pracy, co zostało stwierdzone orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia 11 marca 2009r. i wymaga okresowej pomocy innych osób. Mieszka z matką – A. D. (inwalidką pierwszej grupy) i utrzymuje się wyłącznie z jej renty rodzinnej w wysokości 1186,84 zł, co w przeliczeniu na osobę daje kwotę 593,42 zł. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w L. wniósł M. D., kwestionując decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. Skarżący podniósł, że jego 73-letnia matka jest schorowana, porusza się o kulach i wymaga stałej opieki; również sam skarżący z powodu choroby alkoholowej, bólów kręgosłupa i zaburzeń krążenia nie jest w stanie podjąć pracy. Oboje znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i byli zmuszeni zaciągnąć kredyt. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie może być uwzględniona, bowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Jej przedmiotem jest zasiłek stały, który przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.(art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy). W świetle powołanego przepisu przyznanie zasiłku stałego jest uzależnione od dwóch przesłanek: od tego czy wnioskodawca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych albo czy został zaliczony do I lub II grupy inwalidów lub legitymuje się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. (art. 6 cyt. ustawy) oraz czy nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, wynoszącego obecnie 351 zł (art. 8 ust. 1 pkt 2). Podkreślić należy, że sposób ustalania kryterium dochodowego nie jest dowolny, lecz ściśle określony przez ustawę o pomocy społecznej, w której wskazano, jakie i czyje dochody należy uwzględnić. W art. 8 ust. 3 ustawa stanowi mianowicie, że dochód to suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (...), bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania (...), przy czym w przypadku dochodu rodziny to suma miesięcznych dochodów wszystkich osób w rodzinie (art. 6 pkt 4), a w przypadku dochodu na osobę w rodzinie to dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie (art. 6 pkt 3). W przepisie art. 6 pkt 14 ustawa określa natomiast krąg osób wchodzących w skład rodziny, a więc określa osoby, których dochody należy uwzględniać przy wyliczaniu kryterium dochodowego. Są to osoby spokrewnione lub niespokrewnione, pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący M. D. mieszka wraz z matką i wspólnie z nią prowadzi gospodarstwo domowe, a więc jest osobą spokrewnioną wchodzącą w skład rodziny w rozumieniu powołanych przepisów. Jednocześnie nie ma podstaw do przyjęcia, że skarżący prowadzi osobne gospodarstwo domowe, tym bardziej, że przesłanka wspólnego gospodarowania nie wyczerpuje się wyłącznie w ponoszeniu wydatków związanych z gospodarstwem domowym, ale wyraża się również w czerpaniu korzyści z tego gospodarstwa wspólnie z innymi członkami rodziny, co niewątpliwie ma miejsce w niniejszej sprawie. Skarżący zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze do Sądu przyznał, że nie tylko zamieszkuje wspólnie z matką, ale pozostaje na jej utrzymaniu. W konsekwencji prawidłowo organy uznały, że nie ma podstaw do wykluczenia skarżącego z kręgu członków rodziny, a więc prawidłowo przy wyliczaniu jego kryterium dochodowego uwzględniły dochód jego matki tj. otrzymywaną przez nią rentę rodzinną. Z tych względów, mimo iż skarżący spełnia pierwszą przesłankę przyznania zasiłku stałego, ponieważ jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, całkowicie niezdolną do pracy (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 11 marca 2009r.), to z uwagi na to, że przekracza kryterium dochodowe, zasiłek taki nie mógł być mu przyznany. Z uwagi na to, że zasady przyznawania zasiłku stałego zostały sztywno określone w powołanych przepisach, nie ma przy tym znaczenia trudna sytuacja zdrowotna i majątkowa skarżącego. Należy jednak dodać, że ma on prawo ubiegać się o inne świadczenia przewidziane w ustawie o pomocy społecznej, niezależne od wysokości dochodów np. o specjalny zasiłek celowy. Podobnie jego matka może wystąpić o przyznanie jej świadczeń z pomocy społecznej, gdy wymaga tego stan jej zdrowia, a nie jest w stanie ponieść ze swojej renty niezbędnych wydatków na leczenie i codzienne utrzymanie. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów, dlatego skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.)