II SA/Lu 408/08
PostanowienieWSA w Lublinie2008-06-26
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych. Ocena taka jest możliwa, gdy miesięczny dochód przypadający na osobę w gospodarstwie domowym strony skarżącej jest niższy od kryterium dochodowego określonego w przepisach o pomocy społecznej, co skutkuje tym, że poniesienie każdej z opłat sądowych wiązałoby się z uszczerbkiem w koniecznych kosztach utrzymania.Stan faktyczny
Strona skarżąca M. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody odmawiającą uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, analizując sytuację finansową strony skarżącej, która jest osobą bezrobotną, utrzymującą się z renty małżonki oraz dochodu z gospodarstwa rolnego. Strona skarżąca mieszka z małżonką i córką.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych. 2. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę p o s t a n a w i a I. przyznać M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych; II. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.
Strona skarżąca M. K. na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych.
Referendarz sądowy stwierdził, że:
Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej sformułowane w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oparte są na zwrotach szacunkowych, których samodzielne stosowanie wywołuje konieczność oszacowania wystąpienia określonego w zwrocie szacunkowym stanu faktycznego. Dlatego oceniając zasadność wniosku należy wziąć pod uwagę z jednej strony wysokość obciążeń finansowych związanych z danym postępowaniem, a z drugiej realne, istniejące w chwili składania wniosku możliwości finansowe strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy.
Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków – art. 211 p.p.s.a. Natomiast na opłaty sądowe składają się wpisy sądowe i opłata kancelaryjna – art. 212 § 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie opłaty sądowe prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 200 złotych (§2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 3 w związku z §2 ust. 5, § 2 ust. 1 pkt 7, rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Analiza akt sądowoadministracyjnych nie wykazała zaś aby strona skarżąca
w postępowaniu sądowoadministracyjnym wnosiła o przeprowadzenie czynności,
z którymi związany byłby obowiązek zwrotu wydatków.
Z oświadczenia strony skarżącej wynika, że jest ona osobą bezrobotną, której nie przysługuje prawo do zasiłku dla osób bezrobotnych, prowadzącą wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonką i uczącą się córką, z którymi utrzymuje się z renty otrzymywanej przez małżonkę w kwocie [...] złotych. Strona skarżąca wraz z małżonką i córką zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2. Strona skarżąca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowego.
W ocenie referendarza sądowego strona skarżąca wykazała, że realnie bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania nie jest w stanie ponieść opłat sądowych związanych z niniejszym postępowaniem.
Na wstępie rozważań poświęconych możliwościom ponoszenia przez stronę skarżącą kosztów sądowych związanych z niniejszą sprawą podnieść należy, że brak jest podstaw do przeprowadzenia tej oceny przy uwzględnieniu konieczności ponoszenia przez stronę skarżącą wszelkich kosztów sądowych, o których stanowi art. 211 p.p.s.a. Akta sprawy niniejszej nie wskazują, bowiem aby strona skarżąca wnosiła o podjęcie w toku postępowania czynności, z którymi wiązałby się obowiązek zwrotu wydatków. Nie można, więc przyjąć, aby zwrot wydatków obciążał stronę skarżącą finansowo w toczącym się postępowaniu. Tym samym, więc brak jest podstaw z jednej strony do przeprowadzenia oceny tego czy strona skarżąca jest w stanie ponieść tak opłaty sądowe jak i zwrot wydatków a z drugiej strony do zwolnienia jej z obowiązku zwrotu wydatków powstałych w związku z przeprowadzeniem czynności połączonych z wydatkami.
Na łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej składa się otrzymywana przez jej małżonkę renta oraz dochód osiągany z gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Renta małżonki strony skarżącej wynosi [...] złotych zaś miesięczny dochód z uprawy gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowego obliczony w oparciu o treść obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 20 września 2007 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2006 r. wynosi [...] złotych (1/12 kwoty wskazanej w obwieszczeniu). Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego strony skarżącej wynosi [...] złotych. Kwota ta zapewnia miesięczny dochód w wysokości [...] złotych przypadający na osobę w gospodarstwie domowym strony skarżącej.
Na gruncie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) w związku z § 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2006 r. Nr 135, poz. 950) przyjmuje się, że kwota przypadająca na osobę w rodzinie zapewniająca w stopniu minimalnym pokrycie koniecznych kosztów utrzymania wynosi 351 złotych. Skoro zaś miesięczny dochód przypadający na osobę w gospodarstwie domowym strony skarżącej jest niższy od kwoty z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej to poniesienie przez stronę skarżącą każdej jednej z opłat sądowych związanych z niniejszym postępowaniem, niezależnie od rzeczywistej wysokości kosztów utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny skutkować będzie uszczerbkiem w koniecznych im kosztach utrzymania.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło