II SA/Lu 409/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia SO (del.) Robert Hałabis (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia i wydania kserokopii, fotokopii oraz odpisu wywiadu środowiskowego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie wydane z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r. nr [...], którym odmówiono T. W. sporządzenia kserokopii, fotokopii, odpisu wywiadu środowiskowego z dnia 25 stycznia 2011 r. i wydania uwierzytelnionych kserokopii, fotokopii i odpisu. Organ I instancji odmawiając skarżącej sporządzenia kserokopii, fotokopii i odpisu wywiadu środowiskowego z dnia 25 stycznia 2011 r. i wydania uwierzytelnionych kserokopii, fotokopii i odpisu stwierdził, iż T. W. w swoim wniosku nie wykazała ważnego interesu, który uzasadniałby sporządzenie i wydanie uwierzytelnionych kserokopii, fotokopii i odpisu wywiadu. Organ odwołał się do przepisów art. 73 i 74 k.p.a. wskazując, iż przepisy te nie przewidują obowiązku sporządzania przez organ administracji publicznej kserokopii akt administracyjnych lub ich odpisów i doręczania ich stronie. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła skarżąca T. W., zdaniem której Wójt Gminy i Kierownik Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej celowo utajniają dokument. Wniosła o uchylenie postanowienia ze stwierdzeniem rażącego naruszenia prawa lub stwierdzeniem nieważności postanowienia (art. 156 k.p.a.). Jednocześnie podkreśliła, iż żądanie było prawidłowe i podano ważny interes, a w przypadku jakichkolwiek wątpliwości organ winien zastosować art. 64 § 2 k.p.a. Rozpoznając zażalenie Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że T. W. zwróciła się we wniosku z dnia 1 lutego 2011 r. o sporządzenie kserokopii, fotokopii, odpisu wywiadu środowiskowego z dnia 25 stycznia 2011 r. i po uwierzytelnieniu poinformowanie o gotowości dokumentu do odbioru przez osobę upoważnioną (męża). Wskazała, że stan zdrowia uniemożliwia jej wizytę w OPS , a dokument niezbędny jest do ustosunkowania się do działu III, pracy socjalnej, sytuacji mieszkaniowej na posesji. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego interes społeczny wskazany przez stronę jest wyrażeniem jej subiektywnego stanowiska w tej kwestii. Organ stwierdził, iż skarżąca zgodnie z art. 73 § 1 i 1a k.p.a. ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzenia z nich notatek, kopii lub odpisów – osobiście bądź przez pełnomocnika, w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Skoro zatem istniała możliwość zapoznania się z wywiadem w siedzibie organu i tym samym ustosunkowania się do niego, nie można uznać zgłoszonych żądań za ważny interes. Organ zwrócił też uwagę, że wywiad środowiskowy został sporządzony z udziałem T. W. i przez nią własnoręcznie podpisany (podpis po dziale II), co oznacza potwierdzenie ustaleń działu I i II wywiadu, natomiast kolejne działy zawierają ocenę sytuacji i wnioski pracownika socjalnego oraz plan pomocy oraz nie przewidują podpisu osoby wnioskującej o pomoc. Treść tych działów została ujęta w uzasadnieniu decyzji, której rozstrzygnięcie jest ich odzwierciedleniem, strona zaś mogła się do niej odnieść w odwołaniu. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca T. W. wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Skarżąca powołując się na ciężki stan zdrowia (orzeczenie o niepełnosprawności 07-S) podniosła, że orzeczenia organu I i II instancji są niezgodne z prawem na podstawie art. 10 i 81 k.p.a. Jej zdaniem sposób wypełniania wywiadów środowiskowych wymaga zarzutów, takich jak dowolna interpretacja, lekceważenie dowodów i interesu strony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Zdaniem Kolegium skarżąca nie wniosła zarzutów podważających trafność zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponownie przywołała zarzuty przedstawione w zażaleniu. Zarzuty w dużej mierze dotyczyły spraw, w których wydane zostały decyzje na bazie przedmiotowego wywiadu i podnoszone są w przedmiotowej skardze. W kontekście tych spraw argumenty skarżącej, były przedmiotem rozważań Kolegium przy rozpatrywaniu odwołań od decyzji merytorycznych oraz w tych kwestiach Kolegium zajmowało stanowisko w odpowiedziach na skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Sąd administracyjny uprawniony jest do badania zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenia, czy organy administracji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w oparciu o należycie ustalony stan faktyczny sprawy (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm. oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a"). Oznacza to, iż przedmiotem niniejszej sprawy była ocena prawidłowości prowadzenia przez organy administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć, w tym wypadku wydanych w formie postanowień (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Trzeba mieć przy tym na uwadze, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do wydania orzeczenia o zmianie rozstrzygnięcia organu poprzez przyznanie stronie określonego prawa bądź uprawnienia, wynikającego z przepisów prawa normujących określoną dziedzinę spraw, gdyż nie dokonuje kontroli aktów wydanych w granicach danej sprawy wedle kryterium celowości i słuszności podjętego rozstrzygnięcia, czy z punktu widzenia życiowych potrzeb strony, lecz ocenia, czy wydane w sprawie rozstrzygnięcie narusza przepisy prawa (materialnego lub proceduralnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy). Rozpoznając skargę w świetle powołanych kryteriów Sąd stwierdza, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Podstawą orzekania przez organy obu instancji w formie postanowienia był w niniejszej sprawie przepis art. 73 § 2 k.p.a. w związku z art. 74 § 2 k.p.a. Przepisy te zostały przez organy zastosowane prawidłowo. Zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 73 § 1 i 1a k.p.a., strona ma – co do zasady – prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Jednakże zgodnie z art. 73 § 2 k.p.a., strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Przepis ten nie stanowi jednak alternatywnego uprawnienia strony do zapoznania się z aktami sprawy. Wykonanie kserokopii dokumentów z akt sprawy może mieć miejsce w ramach skorzystania przez stronę z przysługującego jej na mocy art. 73 § 1 k.p.a. prawa do skorzystania z przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2005 r., sygn. GSK 898/04, stwierdzono, że skoro strona ma prawo sporządzać notatki lub odpisy, to tym samym brak jest podstaw do odmowy sporządzenia tychże pism za pomocą kserokopiarki, jak i innych nowoczesnych urządzeń. Nie oznacza to jednak, że strona postępowania może żądać, aby takie kserokopie wykonał i dostarczył sam organ, gdyż sporządzanie notatek czy odpisów z akt postępowania ustawodawca pozostawił stronie, niezależnie od rodzaju użytych do tego środków technicznych. Skarżąca w swoim wniosku jako ważny interes w żądaniu sporządzenia przez organ kserokopii, fotokopii, odpisu wywiadu z dnia 25 stycznia 2011 r. i wydania uwierzytelnionych kserokopii, fotokopii i odpisu podała chęć ustosunkowania się do wywiadu środowiskowego z dnia 25 stycznia 2011 r. w części dotyczącej działu III. W ocenie Sądu wskazane uzasadnienie nie stanowi ważnego interesu strony w rozumieniu art. 73 § 2 k.p.a. W okolicznościach faktycznych w jakich znajduje się skarżąca mogła ona bowiem skorzystać z przysługującego jej prawa przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów w siedzibie OPS w celu ustosunkowania się do znajdujących się tam dowodów (dokumentów). Skoro stan zdrowia skarżącej – jak sama twierdzi – nie pozwala na osobiste dokonanie tych czynności, choć z akt sprawy okoliczność ta nie wynika, to omawiane uprawnienie skarżącej może zostać zrealizowane za pośrednictwem pełnomocnika w osobie jej męża, którego skarżąca wskazała przecież jako uprawnionego do odebrania z OPS żądanych przez nią dokumentów. Dodatkowo trzeba zauważyć, że pisma i wnioski kierowane przez skarżącą zarówno do OPS , środki zaskarżenia do organów odwoławczych w tej i innych sprawach, skargi kierowane do sądu – co jest Sądowi znane z urzędu – wskazują, że skarżąca jest w stanie jako strona postępowania administracyjnego należycie dbać o swoje interesy i szczególna pomoc ze strony organu administracji publicznej w udostępnianiu dokumentów zawartych w aktach postępowania administracyjnego nie jest w przypadku skarżącej konieczna. Nie znajdują uzasadnienia zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przez organy przepisów art. 10, 64 § 2 i 81 k.p.a. Przed wydaniem zaskarżonego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 6 kwietnia 2011 r. zawiadomiło skarżącą o możliwości i sposobie zapoznania się z aktami sprawy oraz o prawie wniesienia dodatkowych uwag na piśmie w trybie art. 10 § 1 k.p.a., jednak skarżąca z tych uprawnień nie skorzystała, dlatego nie może się też skutecznie powoływać na naruszenie art. 81 k.p.a. Z tego samego względu nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżącej, że organ winien przychylić się do żądania zmierzającego do umożliwienia stronie zaznajomienia się z dokumentacją sprawy administracyjnej w jej miejscu zamieszkania, podobnie jak nie było podstaw do tego, aby w sprawie niniejszej organy zobowiązane były stosować art. 64 § 2 k.p.a., który odnosi się do obowiązku wezwania wnoszącego podanie (pismo) do usunięcia jego braków, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa. W opisanych okolicznościach – w ocenie Sądu – zarówno zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r., jak i postanowienie wydane z upoważnienia Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] r., należy uznać za prawidłowe, gdyż zgodne są z przepisami obowiązującego prawa. Z przytoczonych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.