II SA/Lu 41/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (spr.), Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2004r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] znak: [...] II. zasądza od Wojewody na rzecz S. B. kwotę 750zł ( siedemset pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn .akt II SA / Lu 41/ 04 U z a s ad n i e n i e Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]października 2003 r. znak [...] odmawiającą wznowienia na wniosek S.B. postępowania administracyjnego zakończonego jego ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. znak [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą J.J. pozwolenia na rozbudowę, stanowiącego własność Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", budynku usługowo–handlowego wraz z wykonaniem wewnętrznej instalacji c.o. i elektrycznej oraz rozbudowę parkingu i kanalizacji deszczowej oraz odwodnienia parkingu na działce nr.10 położonej przy ulicy U. Wojewoda tłumaczył, iż odmowa wznowienia postępowania podyktowana jest brakiem przymiotu strony , jaką powinien legitymować się wnioskodawca. Przedmiotem postępowania nie była sprawa, która wprost dotyczyła interesów i obowiązków S.B., lecz sprawa, w której rozstrzygało się o interesach i obowiązkach innej osoby i to właśnie ona mogła uzyskać prawa lub mogła być obarczona obowiązkami. Posiada on własnościowe prawo do lokalu, nie jest właścicielem lokalu sąsiadującego z przedmiotową inwestycją. Stroną postępowania była Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]" i do niej były kierowane wszelkie pisma i decyzje w trakcie toczącego się postępowania. Na potwierdzenie swojej wersji organ przytoczył orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego z którego wynika, iż w sprawach dotyczących obiektów będących własnością spółdzielni mieszkaniowej przymiot strony przysługuje wyłącznie spółdzielni jako właścicielowi obiektów. Natomiast członkowie spółdzielni mieszkaniowych niezależnie od przysługującego im prawa do lokalu nie mogą występować w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę w charakterze strony. W postępowaniu administracyjnym członek spółdzielni mieszkaniowej posiadający spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest reprezentowany przez statutowo właściwe organy spółdzielni. Skargę na powyższą decyzję złożył S.B. Kwestionując ustalenia organów administracji dowodził, iż prowadzona rozbudowa ogranicza możliwość korzystania przez niego z nieruchomości, a zatem dotyczy bezpośrednio jego interesu prawnego, który jest indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania. Wyjaśnił, iż w przedmiotowym budynku posiada własnościowe prawo do lokalu użytkowego składającego się z dwóch pomieszczeń, którego przydział Nr 99/17471/99 otrzymał 27 lipca 1999 r. w Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". W wyniku przeprowadzonej rozbudowy budynku znacznie utrudniony został dostęp do tych pomieszczeń, doszło do zamurowania dwóch witryn sklepowych i balkonu. Działania te doprowadziły do znacznego obniżenia wartości tego lokalu. Ponadto bez jego zgody i wiedzy J.J. bezpośrednio pod jego pomieszczeniami umieścił agregat prądotwórczy, który podczas pracy głośno hałasuje i szpeci wejście do budynku. Zdaniem skarżącego uprawnienia strony należy upatrywać także w prawie cywilnym. Do ochrony ograniczonych praw rzeczowych stosuje się przepisy o ochronie prawa własności. Skarżący podkreślił, iż decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczyła bezpośrednio lokalu i terenu położonego wokół niego. Na żadnym etapie postępowania nie był o nim powiadamiany. W świetle wydanych decyzji nie ma żadnych sposobów dochodzenia ochrony swych interesów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, dodatkowo wskazując na niezachowanie przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Argumentację skargi uznać należy za przekonującą. Istotnie w orzecznictwie administracyjno- sądowym utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym członkom spółdzielni mieszkaniowych w sprawach dotyczących jej interesu prawnego wynikającego z prawa własności lub użytkowania wieczystego nie przysługują prawa strony (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 1999 r. sygn. akt IV SA1069/ 97 LEX Nr 47886, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 1999 r. sygn. akt IV SA 629/97 LEX nr 47855). Sady wskazywały powołując się na przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. prawo spółdzielcze, iż członkowie spółdzielni nie mają bezpośredniego prawa do korzystania z majątku spółdzielczego oraz do jego rozporządzania do czego uprawniona jest jedynie spółdzielnia przez swoje organy. Członkowie mogą natomiast kwestionować decyzje podejmowane przez zarząd , jeśli naruszają one ich prawa wynikające z ograniczonego prawa rzeczowego do lokalu w drodze postępowania spółdzielczego bądź na drodze postępowania sądowego (por .wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 września 2000 r. sygn. akt II CKN 322/ 00 LEX Nr 52607). Poglądy te zachowały aktualność także po wejściu w życie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych ( tekst. jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zmianami ). W żadnej mierze przyjęte zapatrywanie nie wyklucza jednak generalnie członków spółdzielni jako strony postępowania w jej sprawach majątkowych ( por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2001 r. sygn. akt IV SA 1610/99 LEX 53445). Podstawą dla takiej opinii jest pojęcie interesu prawnego jakim posługuje się art.28 kpa. W jego ujęciu podstawę legitymacji procesowej strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na wlane prawo lub obowiązek podmiotu, które podlegają konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym. Interes prawny powinien być zatem rozważany jako zobiektywizowana czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Przyjmuje się zatem, iż jest to interes o charakterze osobistym przez to, iż jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany, a także aktualnie istnieje. Wychodząc z powyższego założenia skarżącemu nie można odmówić racji. Skoro w przedmiotowym budynku przydzielono mu na zasadzie własnościowego spółdzielczego prawa lokal użytkowy , z którego korzystanie w wyniku dokonanej przebudowy zostało mu ograniczone ma on interes prawny upoważniający do występowania w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Odmienne zapatrywanie pozbawiłoby członka spółdzielni, którego bezpośrednio dotyczy prowadzona rozbudowa , ochrony prawnej. Z tych względów na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ), zaskarżoną decyzję należało uchylić. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 powołanej ustawy.