II SA/Lu 411/06
WyrokWSA w Lublinie2006-07-06
Skład orzekający: Witold Falczyński, Maciej Kierek, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego, dokonując merytorycznej oceny przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego, dokonując merytorycznej oceny przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania. Wszelkie rozważania i czynności merytoryczne na tym etapie postępowania są niedopuszczalne. Zaskarżona decyzja, która została wydana z naruszeniem tej zasady, podlega uchyleniu.Stan faktyczny
Skarżąca M. M. domagała się wznowienia postępowania w sprawie odmowy przyznania jej uprawnień kombatanckich, powołując się na nowe dowody w postaci zeznań świadka. Organ odmówił wznowienia, uznając, że przedstawione oświadczenie świadka nie stanowiło nowej okoliczności, gdyż było znane organowi w dacie wydania pierwotnej decyzji. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie prawa polegające na błędnym rozumieniu podstawy faktycznej sprawy. Sąd uwzględnił skargę, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Zasądzono od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz M. M. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Maciej Kierek,, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lipca 2006 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz M. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
M. M. powołując się na nowe dowody (zeznania świadka) domagała się wznowienia postępowania w sprawie odmowy przyznania jej uprawnień kombatanckich, zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].
Zaskarżoną decyzją Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] znak : [...], którą odmówił wznowienia postępowania w omawianej sprawie.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wyjaśnił , że jakkolwiek jedną z przyczyn wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną jest ujawnienie istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nie znanych organowi , który decyzję wydał, to jednak w niniejszej sprawie fakt taki nie ma miejsca. Przypomniano , że wskazane oświadczenie świadka zostało dołączone przez stronę do wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich , który wpłynął do Urzędu w dniu 11 lutego 2004 r. Skoro zatem oświadczenie znane było organowi w dacie wydania decyzji , nie była to zatem nowa okoliczność w rozumieniu art.145 § 1 pkt 5 kpa , uzasadniająca wznowienie postępowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. M. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji . W ocenie skarżącej naruszenie prawa przez Urząd polega na przekonaniu, że odmowa przyznania uprawnień dotyczy tożsamości podmiotowej , a nie podstawy faktycznej sprawy . Decyzja z dnia [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich stwierdza, że skarżąca nie udokumentowała pracy w niemieckim majątku. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżąca dowodzi natomiast, że uprawnienia kombatanckie przysługują jej z tytułu pobytu w obozie w Z., a nie z powodu pracy "u Niemca‘’. Udowodnieniu tej okoliczności miałoby służyć oświadczenie świadka. Tymczasem fakt pobytu skarżącej w obozie Urząd pomija milczeniem , mimo, że tę okoliczność potwierdzają wiarygodni świadkowie oraz dokumenty, będące w posiadaniu Urzędu.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że decyzja z dnia [...] dotyczyła odmowy przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich właśnie z tytułu przebywania w obozie przesiedleńczym. Oświadczenie świadka G. P. , w którym stwierdził, że skarżąca w dniu 28 listopada 1942 r. została wysiedlona do obozu przejściowego w Z., było przedmiotem wcześniejszego rozpoznania przez Kierownika Urzędu. Zostało ono bowiem dołączone do wniosku skarżącej z dnia 11 lutego 2004 r. Z tego powodu oświadczenie nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga jest uzasadniona, jednak z przyczyn innych niż w niej podane, a które Sąd na mocy art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami), nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, uwzględnia z urzędu.
Stosownie do art.149 § 2 kpa podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy stanowi postanowienie o wznowienie postępowania o jakim mowa w § 1 tego przepisu. W orzecznictwie sądowym nie budzi wątpliwości pogląd , że postanowienie o wznowieniu postępowanie musi poprzedzać ocenę przyczyn wznowienia, a to z kolei oznacza, iż ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna.
Jeżeli tak, to przesłanką decyzji o odmowie wznowienia postępowania, wydanej na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., nie może być negatywny wynik ustaleń co do przyczyn wznowienia. Wszelkie rozważania i czynności merytoryczne na tym etapie postępowania są bowiem niedopuszczalne ( wyrok NSA z dnia 16 czerwca 1983 r. SA/Ka 245/83 GP 1983, nr.31,str.2, wyrok NSA z dnia 20 czerwca 1991r. IV SA 487/91 ONSA 1991/2/50).
Rozpatrując wniosek skarżącej o wznowienie postępowania Kierownik Urzędu nie ograniczył się do sprawdzenia, czy wskazane przez nią powody wznowienia mieszczą się w katalogu wymienionym w art.145 § 1 kpa, ale dokonał także ich merytorycznej oceny, co mogło być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia w trybie art.149 § 1 kpa .
Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tego względu na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c) i art.135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U Nr 153, poz.1270 ze zmianami) należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło