II SA/Lu 412/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2008 r. sprawy ze skargi Spółki A w B na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym oddala skargę. Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta z dnia 18 lutego 2008 r., nakładające na "E. H. T. E." Sp. z o.o. w C. M. grzywnę celem przymuszenia do wykonania obowiązku usunięcia odpadów urządzeń elektrycznych i elektronicznych, składowanych na nieruchomości przy ul. C. [...] w R. F. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że wskazany wyżej obowiązek został ustanowiony prawomocną decyzją Burmistrza Miasta z dnia 6 kwietnia 2007 r., w związku z czym jest on wymagalny i jego wykonanie może nastąpić w drodze egzekucji administracyjnej, do której prowadzenia właściwy jest organ pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, nieuzasadnione są zarzuty strony skarżącej co do bezprzedmiotowości postępowania, gdyż obowiązek usunięcia odpadów wynika z prawomocnej decyzji organu pierwszej instancji i jako taki winien być przez zobowiązanego wykonany. Wierzycielowi przysługiwało, wobec uchylania się przez zobowiązanego od wykonania tego obowiązku, uprawnienie do wyegzekwowania usunięcia odpadów przez zobowiązanego, przy zastosowaniu środków przewidzianych w postępowaniu egzekucyjnym. Od postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła "E. H. T. E." Sp. z o.o. w C. M., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Strona skarżąca zarzuciła, iż postępowanie egzekucyjne w tej sprawie jest bezprzedmiotowe, gdyż obowiązek usunięcia odpadów został nałożony bezprawnie. Zdaniem strony organ pierwszej instancji nie rozróżnia pojęć magazynowania i składowania odpadów w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach. Skarżąca posiada wymagane prawem zezwolenia na magazynowanie odpadów na podstawie ustawy o odpadach, a w związku z tym, zarówno decyzja o usunięciu odpadów, jak i decyzja nakładająca grzywnę narusza prawo. Twierdzenia organu pierwszej instancji o tym, że Spółka składuje odpady są nieprawdziwe i świadczą o działaniu tego organu na szkodę Spółki z naruszeniem przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania, ani przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa". W myśl przepisu art. 2 § 1 pkt 10 egzekucji administracyjnej podlegają obowiązki o charakterze niepieniężnym, pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego. Egzekucję administracyjną stosuje się do tak określonych obowiązków, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo bezpośrednio z przepisu prawa (art. 3 § 1 ustawy). Nie ulega wątpliwości, że na skarżącego nałożony został decyzją Burmistrza Miasta z dnia 6 kwietnia 2006 r. ([...]) obowiązek usunięcia odpadów urządzeń elektrycznych i elektronicznych, szczegółowo w decyzji opisanych, z terenu nieruchomości przy ul. C. [...] w R. F. Decyzja ta utrzymana została w stosunku do skarżącego w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 czerwca 2007 r., a skarga na decyzję Kolegium oddalona została przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie II SA/Lu 640/07. Nałożony na skarżącego decyzją ostateczną obowiązek jest obowiązkiem o charakterze niepieniężnym w rozumieniu ustawy, podlega zatem egzekucji administracyjnej. Uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku wynikającego z tej decyzji, czyli wierzycielem jest Burmistrz Miasta (art. 5 § 1 pkt 1 ustawy), który z mocy przepisu art. 20 § 1 pkt 2 ustawy jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Egzekucja administracyjna może być wszczęta jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego (art. 15 § 1 ustawy). Celem instytucji upomnienia jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego Burmistrz Miasta wystosował na podstawie tego przepisu upomnienie, które doręczone zostało skarżącemu w dniu 18 stycznia 2008 r., skarżący nie wykonał jednak dobrowolnie obowiązku. W tej sytuacji istniały podstawy do wszczęcia w stosunku do skarżącego egzekucji. W przypadku, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym wszczęcie egzekucji następuje, stosownie do przepisu art. 26 § 4 ustawy z urzędu, na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez organ egzekucyjny. Konieczne elementy tytułu wskazuje art. 27 ustawy. W rozpoznawanej sprawie Burmistrz Miasta wystawił w dniu 18 lutego 2008 r. tytuł wykonawczy, który odpowiada wymogom określonym w przepisie art. 27 ustawy. W myśl przepisu art. 29 § 1 ustawy organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (por. wyroki NSA: z dnia 9 grudnia 1998 r., IV SA 1668/96, LEX nr 43708, z dnia 7 grudnia 2000 r., III SA 1902/99, LEX nr 47235 oraz z dnia 23 marca 2001 r., III SA 338/00, LEX nr 79249). Nawet wówczas, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem i egzekwuje swoje własne decyzje nie może on w postępowaniu egzekucyjnym, działając jako organ egzekucyjny, badać merytorycznej zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (por. Z. Leoński [w:] R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 106). Decyzja nakładająca obowiązek mogłaby być wzruszona tylko w trybie przewidzianym w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego albo w trybie sądowej kontroli decyzji administracyjnych. Należy ponownie podkreślić, że wyrokiem z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie II SA/Lu 640/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę E. H. T. E." Sp. z o.o. w C. M. na decyzję ostateczną, utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nakazującą Spółce usunięcie odpadów. Brak w tej sytuacji jakichkolwiek postaw do kwestionowania prawidłowości wszczęcia i prowadzenia egzekucji przeciwko skarżącemu jako podmiotowi zobowiązanemu do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym. Organ egzekucyjny miał prawo zastosować środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia. Zgodnie bowiem z art. 6 § 1 ustawy w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. W myśl natomiast art. 7 § 1 organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. "b" ustawy środki egzekucyjne w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym obejmują: grzywnę w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni. W myśl przepisu art. 119 § 1 ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2). Organy administracji prawidłowo zastosowały w stosunku do skarżącego grzywnę w celu przymuszenia, mając na uwadze, że celem zastosowania tego środka jest doprowadzenie do wykonania obowiązku usunięcia odpadów niebezpiecznych, nałożonego decyzją ostateczną. Wysokość grzywny nałożonej na skarżącego określona została zgodnie z przepisem art. 121 § 2 ustawy, który stanowi, że każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł, a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50.000 zł. Należy podkreślić, że nałożona na skarżącego grzywna w kwocie 5 000 zł nie może być w żadnym wypadku uznana za zbyt wysoką i jest uzasadniona, jeśli się zważy na charakter obowiązku wynikającego z decyzji ostatecznej i cel tego środka egzekucyjnego. Organy administracji prawidłowo wyjaśniły stan faktyczny sprawy i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z regułami określonymi w przepisach art. 7, 77 §1 i 80 k.p.a. Zarzuty skargi sprowadzają się do kwestionowania zasadności nałożenia na skarżącego obowiązku usunięcia odpadów, a w konsekwencji prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji z dnia 6 kwietnia 2006 r. i decyzji organu odwoławczego z dnia 28 czerwca 2007 r., która podana została kontroli sądu administracyjnego. Zarzuty te nie mogą więc być uwzględnione w postępowaniu egzekucyjnym, w którym zasadność obowiązku nałożonego decyzją ostateczną nie jest badana. Z tych względów i na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.