II SA/Lu 413/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości na rzecz Gminy i przyznanie małżonkom S. odszkodowania stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] nr [...]. Wojewoda , po rozpatrzeniu odwołania E. i A. małż. S., zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 138 § 1 kpa oraz art. 46 ust. 1 i 2 pkt 5, art. 47, art. 55 i art. 56 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] r. wywłaszczającej na rzecz Gminy nieruchomość położoną we wsi J. oznaczoną jako działka nr 287 o pow. 1,06 ha oraz przyznającej na rzecz małż. S. odszkodowanie w kwocie 3947,54 zł. Organ odwoławczy przytoczył następujące motywy rozstrzygnięcia: Przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność małż. S.. Wywłaszczenie tej nieruchomości nastąpiło zgodnie z decyzją Wójta Gminy z dnia [...] r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji – budowy zbiornika wodnego we wsi J.. Przed podjęciem decyzji o wywłaszczeniu przeprowadzono negocjacje z właścicielami nieruchomości celem uzyskania zgody na dobrowolne zbycie gruntów. Negocjacje nie doprowadziły do porozumienia, co spowodowało wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji o wywłaszczeniu za odpowiednim odszkodowaniem określonym na podstawie opinii biegłego. Budowa zbiornika we wsi J. jest celem publicznym. Zbiornik będzie spełniał funkcje ochrony środowiska oraz komunalną i rekreacyjną. E. i A. małż. S. w skardze do sądu administracyjnego wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zarzucili naruszenie art. 46, 56 i 61 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz sprzeczność ustaleń z zebranym materiałem dowodowym, polegającą na błędnym przyjęciu, że wywłaszczanie nastąpiło zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji, budowa zbiornika jest niezbędna dla celów publicznych, ustalone odszkodowanie odpowiada rzeczywistej wartości nieruchomości – podczas gdy inwestycja jest całkowicie zbędna i prowadzi do zniszczenia gospodarstw rolnych i pozbawia rolników środków do życia. Organ administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W toku postępowania sądowoadministracyjnego zmarł skarżący E. S., co spowodowało zawieszenie tego postępowania na podstawie art. 174 § 1 pkt 1 kpc w zw. z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368). Wobec wskazania następców prawnych E. S. w osobach A. S., H. S., R. S. i J. G., postanowieniem z dnia [...] r. postępowanie zostało podjęte z ich udziałem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Z załączonego do akt sprawy aktu notarialnego z dnia [...] r. sporządzonego w P. przez notariusza J. K. za numerem Repertorium [...] wynika, że E. i A. małż. S. darowali H. Sk. działkę nr 287 o pow. 1,06 ha położoną w J. gmina J. i darowizna została wykonana. Dokonanie powyższej czynności prawnej spowodowało nabycie własności działki nr 287 przez obdarowaną H. S. , a utratę tytułu prawnego do tej działki przez darczyńców małż. S. (art. 888 w zw. z art. 155 § 1 kc.). Utrata własności działki nr 287 przez małż. S. z dniem [...] r. spowodowała, że działka ta nie mogła być przedmiotem wywłaszczenia małż. S.. Zgodnie bowiem z art. 47 ust. 1 obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) wywłaszczenie nieruchomości polega na odjęciu w drodze decyzji prawa własności. Skoro małż. S. w dacie orzekania przez organy administracji ([...] r. – pierwsza instancja i [...] r. – druga instancja) nie byli już właścicielami działki nr 287 to własność tej działki nie mogła być im odjęta. Oznacza to, że decyzje organów obu instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem art. 47 ust. 1 cyt. ustawy, co skutkuje wadę tych decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Nadto małż. S. wobec utraty tytułu prawnego do przedmiotowej działki utracili przymiot strony w postępowaniu dotyczącym wywłaszczenia tej działki (art. 28 kpa). Skierowanie zatem do nich decyzji wywłaszczeniowej oznacza, że decyzja została skierowana do osób nie będących stronami w tej sprawie. Skutkuje to wadę decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Wskazane wadliwości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji powodują konieczność stwierdzenia nieważności tych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ponownie rozpatrując sprawę właściwy organ administracji pierwszej instancji, uwzględniając powyższe wskazania, weźmie nadto pod uwagę, iż przedmiotowa nieruchomość na mocy umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego (akt not. z dnia 30 stycznia 1997 r., sporządzony przez notariusza J. K. za nr rep. [...] ) między H. S. a gminą J. przeszła na własność tej gminy. Zatem podmiot na rzez którego wywłaszczenie miało nastąpić, stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości w drodze czynności prawnej. Oznacza to, że postępowanie administracyjne w sprawie wywłaszczenia działki nr 287 na rzecz gminy J. stało się bezprzedmiotowe i jako takie powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 kpa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. jp