II SA/Lu 415/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ... decyzją z dnia ...nakazał I. K. rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarach 3,13 x 2,48 m i wysokości do okapu w najniższej części 2,32 m zlokalizowanej od strony wschodniej budynku mieszkalnego, położonego na działce nr ewid. ... w miejscowości O. K. przy ul. O., gmina C. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w dniu 29 kwietnia 2013 r. dokonano oględzin w/w budynku, w wyniku których stwierdzono wykonanie opisanej na wstępie rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego bez wymaganego prawem pozwolenia. Od strony wschodniej istniejący budynek mieszkalny rozbudowano o część o wymiarach 3,13 m x 2,48 m i wysokości do okapu w najniższej części 2,32 m. Rozbudowana część została na zewnątrz ocieplona. Dach nad tą częścią stanowi przedłużenie połaci dachowej istniejącego budynku mieszkalnego, z którym część ta stanowi funkcjonalną całość. Zlokalizowano tam pomieszczenie gospodarcze. Z oświadczenia inwestora wynika, że rozbudowa została wykonana w 2004 r., bez uzyskania pozwolenia na budowę. Następnie organ w oparciu o wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy ... ustalił, że przedmiotowa inwestycja zgodna jest z zapisami tego planu w związku z czym podjął działania zmierzające do zalegalizowania wykonanej samowoli budowlanej. Postanowieniem z dnia ... organ wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy rozbudowie budynku jednorodzinnego i nałożył obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 października 2013 r. wymienionych w tym postanowieniu dokumentów. Organ zaznaczył, że niespełnienie przez inwestora nałożonych postanowieniem obowiązków skutkować będzie wydaniem nakazu rozbiórki rozbudowanej części budynku. Jak wskazuje organ inwestor nie wykonał obowiązków wynikających z postanowienia, w związku z czym zobligowany był do nakazania rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , po rozpatrzeniu odwołania M. i I. K., decyzją z dnia ... utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego, skoro bowiem inwestorzy nie dopełnili obowiązku wynikającego z art. 28 Prawa budowlanego, a następnie obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia 11 czerwca 2013 r., to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobligowany był do orzeczenia nakazu rozbiórki przedmiotowej rozbudowy w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. W zakresie, w jakim inwestorzy wnoszą o uznanie wykonanych robót za nieistotne odstąpienie od projektu budowlanego organ stwierdził, że rozpatrywanie sprawy w trybie odstępstw od pozwolenia na budowę może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy odstąpienie to następuje w trakcie realizacji budowy obiektu budowlanego. Natomiast w niniejszym przypadku rozbudowa obiektu nastąpiła po zakończeniu budowy budynku mieszkalnego, co potwierdza porównanie aktualnego stanu z inwentaryzacją powykonawczą budynku z dnia 17 marca 2004 r., dołączoną do zawiadomienia o zakończeniu budowy złożonego w PINB .. w dniu 31 maja 2004 r. Skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła I. K. domagając się jej uchylenia i rozpatrzenia sprawy ponownie przez organ I instancji. Skarga zarzuca naruszenie art. 29 ust.1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane oraz art. 7, 77 par.1i art. 80 K.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosi, że w czasie oględzin organ I instancji błędnie określił długość dobudowanej części, bowiem zamiast 2,48 m powinno być 2,06 m. Ponadto organy nie rozważyły treści art. 29 ust.1 pkt 1 lit.a prawa budowlanego, bowiem dobudowana część jest budynkiem parterowym o powierzchni około 7 m kwadratowych, a więc jest to powierzchnia mniejsza niż przewidziana w wyżej cytowanym przepisie. Skarżąca powinna zatem dokonać zgłoszenia, a jego brak nie jest podstawą do wydania nakazu rozbiórki. W ocenie skarżącej organy naruszyły prawo (a przez to także zasady współżycia społecznego) i nie zebrały wyczerpująco całego materiału dowodowego. Dodatkowo zaś podkreśliła, że organy nie sprecyzowały jakie czynności powinna wykonać w celu spełnienia zobowiązania wynikającego z zaskarżonych decyzji W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Ponadto zaznaczył, że skarga nie wnosi nowych okoliczności i zarzutów nie znanych organowi , które to miałyby wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Kontrola zaskarżonej decyzji zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prowadzi do wniosku, iż jest ona zgodna z przepisami obowiązującego prawa i w związku z tym brak jest jakichkolwiek podstaw, w świetle których zasadnie można byłoby uczynić zadość żądaniu skarżącej i wyeliminować zaskarżoną decyzję z obrotu prawnego. Według Sądu, zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podjęta została zgodnie z przepisami obowiązującego prawa i przepisów tych nie narusza. Punktem wyjścia dla formułowania tego rodzaju wniosków są przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 153, poz. 1118 ze zm.), zwłaszcza zaś przepis art. 48 tej ustawy. Zgodnie z ust. 1 wskazanego artykułu właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W tym miejscu należy wskazać, iż nie może budzić wątpliwości zarówno organów nadzoru budowlanego, jak i Sądu , że roboty budowlane wykonane przez skarżącą, potwierdzone w protokole oględzin z dnia 29 kwietnia 2013 r. (podpisanym przez skarżącą i jej małżonka), a polegające na dobudowie do budynku mieszkalnego jednorodzinnego dodatkowego pomieszczenia wraz z zadaszeniem o wymiarach 3,13 x 2,48 m - wymagały uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. A zatem w przypadku zaistnienia stanu faktycznego, wyczerpującego hipotezę normy art. 48 Prawa budowlanego - jak to ma miejsce w sprawie niniejszej - organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zastosowania przewidzianej w tym przepisie sankcji. Jednakże nakaz rozbiórki obiektu wybudowanego bez pozwolenie nie jest orzekany bezwzględnie o czym świadczy ust. 2. Zgodnie z jego treścią organ zobowiązany jest w takiej sytuacji do zbadania czy budowa zrealizowana (realizowana) bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami, w szczególności o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i czy umożliwia doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeśli tak, to organ zobowiązany jest wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Powyższe oznacza, iż ustawowa zasada nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wznoszonego bez pozwolenia na budowę staje się wyjątkiem. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Oczywiście co należy podkreślić szczególnie w przedmiotowej sprawie legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Organ kierując się treścią przepisu art. 48 ust. 2 stwierdził zgodność samowolnie postawionego budynku z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym na obszarze gminy i ustalił, że budowa nie narusza przepisów w tym zwłaszcza techniczno-budowlanych. Takie ustalenia pozwoliły na wstrzymanie postanowieniem prowadzenia robót budowlanych i zobowiązanie inwestora do przedłożenia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Jedynie złożenie wymaganych dokumentów w określonym terminie umożliwia dalsze prowadzenie procedury legalizacyjnej określonej w art. 49 Prawa budowlanego. Postępowanie organu w sytuacji przeciwnej, to jest takiej, w której osoba zobowiązana nie spełnia w wyznaczonym terminie obowiązków określa ust. 4 art. 48 Prawa budowlanego, który zobowiązuje organ w takiej sytuacji do wydania nakazu rozbiórki. A zatem omawiane przepisy uzależniają wydanie określonego rozstrzygnięcia od działania i woli strony. Organ nie ma innej możliwości niż wydanie nakazu rozbiórki w sytuacji gdy sam inwestor nie składa wymaganych dokumentów. Mając powyższe ustalenia na uwadze Sąd podziela stanowisko organów administracji, iż zaskarżona decyzja nakazująca rozbiórkę została wydana zgodnie z prawem. Realizuje ona bowiem wszystkie przesłanki określone przez wskazane wyżej przepisy prawa, w szczególności w zakresie wykazania możliwości legalizacji obiektu. Zawarta w art. 48 Prawa budowlanego "metoda zapobiegania i likwidowania samowoli budowlanej jest wprawdzie surowa, ale nie wykracza poza granice wyznaczone normami konstytucyjnymi, a wyłącznym celem zastosowania tego przepisu jest usunięcie skutków wywołanych naruszeniem prawa budowlanego" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12.01.1999 r., P 2/98, OTK 1999/1/2). Fakt nałożenia na kogoś obowiązku rozbiórki nie powinien być odbierany przez skarżących jako kara, służy on wyłącznie usunięciu stanu niezgodności z prawem. Przepis art. 48 Prawa budowlanego z całą pewnością ma charakter restytucyjny, a nie represyjny (karzący z nawiązką ponad to, co zostało wybudowane z naruszeniem prawa). Istotą jego jest wyłącznie przywrócenie obiektu do poprzedniego stanu. Oznacza to, iż organ nakazuje rozbiórkę jedynie w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa, tzn. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, iż są one całkowicie chybione. Przede wszystkim podnieść należy, że w sprawie niniejszej skarżąca dokonała rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego poprzez dobudowanie pomieszczenia gospodarczego, które połączone jest z istniejącym budynkiem otworem drzwiowym, zaś dach nad tą częścią stanowi przedłużenie połaci dachowej istniejącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, a zatem stanowi z tym budynkiem funkcjonalną całość. W opisanych wyżej okolicznościach nie można uznać, jak domaga się skarżąca, że dobudowane pomieszczenie gospodarcze jest faktycznie budynkiem gospodarczym, którego powierzchnia nie przekracza 35 m kwadratowych, a zatem jego budowa wymagała jedynie zgłoszenia. Rozbudowa ta nastąpiła już po zawiadomieniu organów o zakończeniu budowy domu, co potwierdza porównanie aktualnego stanu z inwentaryzacją powykonawczą dołączoną do zawiadomienia o zakończeniu budowy. Wymiary tej rozbudowy ustalone zostały podczas oględzin, w których uczestniczyła skarżąca i jej mąż, którzy nie kwestionowali dokonanych pomiarów, o czym świadczy ich podpis na protokole oględzin bez uwag. Co do zarzutu braku sprecyzowania czynności jakie skarżąca powinna wykonać w celu spełnienia obowiązków wynikających z zaskarżonych decyzji Sad uznał, że zarzut ten jest bezzasadny. Z decyzji organu I instancji wyraźnie wynika, że nakazano skarżącej rozbiórkę części budynku ze wskazaniem wymiarów tej części, określono też, że rozbudowana część usytuowana jest od strony wschodniej istniejącego budynku mieszkalnego oraz wskazano miejsce położenia budynku. Obowiązki zostały zatem jasno sprecyzowane. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, gdyż zarówno argumenty skarżącej, jak i analiza akt sprawy nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Wydając zaskarżoną decyzję, organy administracji publicznej, działając na podstawie przepisów prawa, prawidłowo ustaliły stan faktyczny w oparciu o zebrany materiał dowodowy, a wnioski, które wyprowadziły z zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa ( art.7, 77 par.1 i art.80 K.p.a.). Podsumowując, kontrolowana decyzja stanowi konsekwencję właściwego zastosowania obowiązujących przepisów prawa. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało oddalić skargę jako niezasadną.