II SA/Lu 416/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę A. B. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi jej znaczną szkodę, polegającą przede wszystkim na pozbawieniu posiadania dwóch garaży znajdujących się w granicach posesji skarżącej. Wyjaśniła przy tym, że dotychczasowy dostęp do garaży przed rozpoczęciem przebudowy przez inwestorów był zapewniony przez zjazd biegnący częściowo po posesji skarżącej i częściowo po posesji inwestora. Projektowana inwestycja zakłada przebudowę zjazdu dotychczasowego. Wskutek tej przebudowy skarżąca w istocie pozbawiona jest możliwości korzystania ze zjazdu dotychczasowego i w rezultacie dostępu do garaży, gdyż zjazd został rozkopany oraz teren budowy został ogrodzony siatką. W ten sposób zjazd został zawężony do szerokości ok. 165 cm, co uniemożliwia przejazd samochodem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie kontrolowanego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Należy wyjaśnić, że przesłanka wyrządzenia znacznej szkody oznacza, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji ekonomicznej strony postępowania. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji lub postanowienia jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenia odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy utrata przedmiotu świadczenia nie może być zastąpiona jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Rozpoznając wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdzić trzeba, iż nie przedstawiono w nim żadnych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby poprzez realizację planowanej nieruchomości wystąpienie dla strony skarżącej niebezpieczeństw, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Stwierdzić trzeba, iż inwestor ma prawo do rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę mimo wniesienia skargi do sądu, z uwagi na brak orzeczenia wstrzymującego wykonanie powyższej decyzji. Prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, bowiem kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, gdyby zaistniała taka konieczność, będzie obciążać właśnie jego. Udzielenie przez sąd administracyjny ochrony tymczasowej nie może natomiast sprowadzać się do powstrzymania procesu inwestycyjnego w ogóle, a za zasadnością zastosowania takiej ochrony przemawiać będą tylko takie obiektywne okoliczności sprawy, które ze względu na negatywne i nieakceptowane prawem skutki, mogą powodować realne niebezpieczeństwa, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd nie ocenia jednak na tym etapie postępowania prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom strony skarżącej. W rozpoznawanej sprawie skarżąca wskazała, że ma ograniczony dostęp do garaży i utrudniony zjazd ze swojej posesji. Okoliczności te zdaniem sądu nie uzasadniają wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem nie zachodzi w tym przypadku niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy także wskazać, że zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a. postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności upada wraz z wydaniem przez Sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Skutek ten wywołuje każde orzeczenie kończące postępowanie, a więc zarówno wyrok uwzględniający skargę, jak i oddalający ją, a także postanowienie kończące postępowanie w sprawie. W przypadku uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to natomiast traci moc z chwilą uprawomocnienia wyroku (art. 152 powyższej ustawy). Wobec powyższego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Ubocznie można wskazać, że odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiotowej sprawie nie uniemożliwia skarżącej dochodzenia swoich praw - z uwagi na "pozbawienie posiadania" – na drodze postępowania cywilnego.