II SA/Lu 419/21
WyrokWSA w Lublinie2021-09-14
Skład orzekający: Jerzy Parchomiuk, Grzegorz Grymuza, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, jeśli istnieją wątpliwości co do jego prawnej samodzielności, nawet jeśli spełnia on techniczne i funkcjonalne przesłanki samodzielności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu była zasadna, ponieważ samodzielność lokalu musi być rozpatrywana zarówno w aspekcie technicznym i funkcjonalnym, jak i prawnym. W analizowanej sprawie, mimo że lokal spełniał techniczne kryteria, jego prawna samodzielność była wątpliwa ze względu na przepisy ustawy o własności lokali, które nakładają ograniczenia na liczbę lokali w budynku jednorodzinnym oraz wymagają zgodności z pozwoleniem na budowę i innymi dokumentami formalno-prawnymi. Zmiany w budynku po 1995 r. wymagały analizy zgodności z prawem, a dokumentacja wskazywała, że lokal nie stanowił samodzielnego bytu prawnego.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o wydanie zaświadczenia potwierdzającego samodzielność lokalu mieszkalnego. Organy administracji odmówiły wydania zaświadczenia, wskazując na wątpliwości co do prawnej samodzielności lokalu, mimo że spełniał on techniczne i funkcjonalne przesłanki. Organy podniosły, że budynek był rozbudowywany po 1995 r., a jego obecny stan faktyczny (liczba kuchni i łazienek) sugeruje istnienie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych, co naruszałoby przepisy ustawy o własności lokali. Skarżący argumentowali, że wcześniejsze pozwolenia na użytkowanie i zaświadczenia potwierdzały legalność zmian.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 września 2021 r. sprawy ze skargi U. M. i M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego samodzielność lokalu oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia U. M. i M. M. (dalej także jako: "wnioskodawcy" lub "skarżący"), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 2021 r., znak [...] odmawiające wydania zaświadczenia potwierdzającego samodzielność lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w L..
Rozstrzygnięcie organu zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:
W dniu [...] listopada 2020 r. U. i M. M. wystąpili z wnioskiem o wydania zaświadczenia stwierdzającego samodzielność lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ulicy [...] w L..
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r. Prezydent Miasta L. odmówił wydania zaświadczenia stwierdzającego samodzielność lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w L..
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że ustalając techniczne przesłanki samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] należy stwierdzić, że Wnioskodawcy "samodzielność" lokalu dokumentują dołączoną do wniosku inwentaryzacją budowlaną zawierającą rzuty kondygnacji budynku, z oznaczeniem lokalu. Lokal mieszkalny nr [...] składa się z trzech pokoi, kuchni, łazienki, wiatrołapu i komunikacji wewnętrznej, o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2, położonych w kondygnacji piętra i poddasza budynku. Pomieszczenia te miały pierwotnie charakter nieużytkowy. Na podstawie skutecznego zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania dokonanego w dniu [...] lipca 2020 r. zostały przekształcone na cele mieszkaniowe. Do lokalu przynależą jako jego część składowa dwa pomieszczenia w poziomie piwnic. Przedmiotowy lokal jest więc wydzielony trwałymi ścianami w obrębie budynku. Nie posiada on wspólnych pomieszczeń i urządzeń z innymi lokalami. Do korzystania z niego nie jest wymagane korzystanie, ani przejście przez inne lokale, jak też sam nie służy do korzystania lub jako przejście do innych lokali. Nie jest również pomieszczeniem przynależnym ani pomocniczym dla innych lokali. Lokal ma osobne drzwi wejściowe. Przedstawiony w inwentaryzacji program funkcjonalny lokalu umożliwia prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego. Na podstawie powyższego można stwierdzić, że projektowany lokal mieszkalny nr [...] spełnia techniczne i funkcjonalne przesłanki samodzielności. Nie mniej jednak organ I instancji rozważył również, czy lokal nr [...] spełnia prawne przesłanki samodzielności. Wskazał, iż odrębna własność lokalu stanowi bowiem kategorię prawną, a nie konstrukcję materialno - techniczną. Dla wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu organ administracji musi ustalić zatem nie tylko, czy lokal spełnia warunki samodzielnego lokalu w znaczeniu technicznym i funkcjonalnym, ale także w sensie prawnym. Organ podniósł, iż z materiału dowodowego sprawy wynika, że budowa budynku mieszkalnego przy ulicy [...] w L. została zakończona na początku lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku. Natomiast w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...] października 1999 r., znak: [...] wydane Inwestorowi - H. R., nastąpiła późniejsza rozbudowa budynku. Zatwierdzony projekt budowlany - stanowiący załącznik decyzji (część architektoniczno - budowlana, opis techniczny, str. 6, pkt 4 zatytułowany; Charakterystyczne wielkości) jednoznacznie określił program funkcjonalny budynku: "Docelowo, po przeprowadzeniu rozbudowy dom będzie pełnił funkcję domu pokoleniowego (dwurodzinnego) z osobno zaprojektowanymi wejściami do dwóch odrębnych mieszkań." W zaprojektowanym domu: przewidziano następujące pomieszczenia: A) kondygnacja parteru - (mieszkanie rodziców) pokój dzienny, kuchnia z jadalnią, przedpokój i schody na poddasze, łazienka, poddasze nieużytkowe; B) ˝ kondygnacji piętra i poddasza (mieszkanie dzieci) - pokój dzienny, kuchnia, przedpokój, łazienka, sypialnia, sypialnia, hol, klatka schodowa. Zakończenie procesu inwestycyjnego i zakończenie rozbudowy budynku nastąpiło w roku 2003, o czym świadczy wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego m. L. decyzja udzielająca pozwolenia na użytkowanie z dnia [...] grudnia 2003 r. o znaku [...] - [...]. Mając na względzie, że rozbudowa oraz zmiana sposobu użytkowania części budynku przy ulicy [...] w L. nastąpiła po dacie [...] stycznia 1995 r. zastosowany winien być wymóg art. 2 ust. 1a ustawy o własności lokali badania zgodności ustanowienia odrębnej własności lokalu w tym budynku. Zgodnie z dokumentami formalno-prawnymi dotyczącymi realizacji i użytkowania w/w budynek jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym dwulokalowym. Organ zauważył, że w świetle definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego zamieszczonej w art. 3 pkt 2a ustawy z dnia [...].07.1994 r - Prawo budowlane odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym jednorodzinnym mogą stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne. Analiza dokumentacji inwentaryzacyjnej przedłożonej wraz z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, doprowadziła organ I instancji do konkluzji o funkcjonowaniu w budynku oprócz lokalu mieszkalnego nr [...] jeszcze trzech niezależnych lokali mieszkalnych. Każdy z tych lokali jest wydzielony trwałymi ścianami w obrębie budynku, ma osobne wejście, oprócz pokoi każdy z nich posiada kuchnię, łazienkę, co czyni możliwym prowadzenie w nich samodzielnego gospodarstwa domowego. Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, ze taki budynek nie jest domem mieszkalnym jednorodzinnym tylko wielorodzinnym. Wprawdzie w inwentaryzacji budowlanej wskazuje się istnienie w budynku wyłączne dwóch lokali mieszkalnych, jednak lokal mieszkalny oznaczony nr [...], składający się z trzech odrębnych zespołów izb (pokoi i kuchni) i pomieszczeń pomocniczych (łazienki), pozbawionych komunikacji wewnętrznej, nie spełnia wymogów samodzielności, przewidzianych ustawą o własności lokali. Opisany powyżej stan faktyczny lokalu mieszkalnego nr [...] (składającego się w istocie z trzech lokali) może świadczyć o zamiarze dalszego wydzielenia lokali w budynku, w sposób przekraczający dopuszczalne na tym terenie normatywy dotyczące maksymalnej liczby lokali w budynku.
Organ I instancji, odwołując się do treści art. 6 k.p.a., podniósł, że zgodnie z zasadą legalności powinien rozważyć, czy przez wydawany akt administracja publiczna nie uzyskuje efektu obejścia prawa, które w swej istocie, jako instytucja prawna, jest sprzeczne z prawem. Tym samym nie mamy do czynienia z sytuacją, w której w budynku mieszkalnym jednorodzinnym wzniesionym na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem [...] lipca 2003 r. dopuszczalne jest ustanowienie odrębnej własności więcej niż dwóch lokali mieszkalnych, w świetle dyspozycji art. 2 ust. 1c. Oznacza to, że oprócz kryteriów określonych dla samodzielnych lokali w art. 2 ust. 2 ustawy o samodzielności lokali wyodrębniany lokal mieszkalny nr [...] w budynku mieszalnym jednorodzinnym winien spełniać inne kryteria normatywne, wynikające z tej ustawy.
Jak stwierdził organ dane przedstawione przez wnioskodawców w inwentaryzacji budowlanej budynku pozostają w sprzeczności z dokumentami archiwalnymi urzędu, tj. pozwoleniem na budowę z dnia [...] października 1999 r., znak: [...], pozwoleniem na użytkowanie z dnia [...] grudnia 2003 r., znak: [...], dokonanym zgłoszeniem zmiany sposobu użytkowania z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...] oraz obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dla działki będącej przedmiotem postępowania ustala przeznaczenie terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Ponadto z uzyskanej informacji zawartej w piśmie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego m. L. z dnia [...] stycznia 2021 r. wynika, że organ nadzoru budowlanego nie przeprowadził procedury legalizacyjnej dla wykonanej przebudowy i rozbudowy budynku.
W wyniku zażalenia wniesionego przez U. M. i M. M. w sprawie orzekało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta L. odmawiające wydania zaświadczenia stwierdzającego samodzielność lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w L..
Jak wskazał organ odwoławczy przy ustanowieniu odrębnej własności samodzielnego lokalu zasadą jest zgodność z: ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy. Możliwość odstąpienia od powyższych wymogów, zawarta w art. 2 ust. 1 b ustawy o własności lokali, stanowi wyjątek, odstępstwo od zasady a zatem jak każdy wyjątek, winno być interpretowane zawężająco.
Strona ubiegająca się o możliwość skorzystania z wyjątku od zasady, którym jest odstępnie od spełnienia określonych w art. 2 ust. 1a w/w ustawy wymogów, winna w sposób nie budzący wątpliwości wykazać przesłanki umożliwiające skorzystanie z art. 2 ust. 1b ustawy. Co do zasady bowiem, jeżeli budynek istniał przed [...] stycznia 1995 r. lub powstał na podstawie pozwolenia na budowę przed tą datą - to wówczas nie stosuje się przepisu art. 2 ust. 1a ustawy. Jednakże dyspozycja przepisu art. 2 ust. 1a ustawy obejmuje swym zasięgiem również sytuacje, w których po 1995 r. - na podstawie legalnej decyzji - nastąpiła np. przebudowa/dobudowa/zmiana sposobu użytkowania budynku istniejącego przed 1995 r. lub powstałego na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed [...] stycznia 1995 r.
W badanej sprawie, co nie ulega wątpliwości (nie jest również kwestionowane przez stronę), zmiana w obrębie budynku, obejmująca lokale mieszkalne, nastąpiła po [...] stycznia 1995 r. Wprawdzie, na co wskazują posiadane przez organ I instancji dane, budowa przedmiotowego budynku zakończona została na początku lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku (1972 r.), jednakże z akt sprawy wynika, że w dniu [...] stycznia 1999 r. wydana została na wniosek H. R. (ówczesnego właściciela budynku) decyzja znak [...] udzielająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu w sprawie realizacji nadbudowy przedmiotowego parterowego budynku jednorodzinnego (zgodnie z ustaleniami planu miejscowego nieruchomość położona była w terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o symbolu [...], obecnie jest to symbol [...]) o jedną kondygnację. Na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] października 1999 r. znak: [...], wydanego inwestorowi, nastąpiła rozbudowa przedmiotowego budynku jednorodzinnego, obejmująca nadbudowę poddasza użytkowego, wykonanie zadaszenia i odbudowy istniejącego wejścia do budynku, dobudowę oddzielnej klatki schodowej wraz z wykonaniem wewnętrznych instalacji: wod.-kan., c.o. i elektrycznej. Projekt budowlany - załącznik do decyzji (część architektoniczno - budowlana, opis techniczny, str. 6 pkt 4 zatytułowany "Charakterystyczne wielkości") - określił program funkcjonalny budynku jako: "Docelowo, po przeprowadzeniu rozbudowy dom będzie pełnił funkcji domu pokoleniowego (dwurodzinnego) z osobno zaprojektowanymi wejściami do dwóch odrębnych mieszkań." Zgodnie z projektem, w w/w budynku przewidziano następujące pomieszczenia: A) kondygnacja parteru - mieszkanie rodziców: pokój dzienny, kuchnia z jadalnią, przedpokój i schody na poddasze, łazienka, poddasze nieużytkowe; B) [...] kondygnacji piętra i poddasza - mieszkanie dzieci: pokój dzienny, kuchnia, przedpokój, łazienka, sypialnia, sypialnia, hol, klatka schodowa. Po zakończeniu procesu budowlanego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego m. L. decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. o znaku [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie w/w budynku. W dniu [...] kwietnia 2020 r. Prezydent Miasta L. wydał zaświadczenie znak [...] o tym, że zamierzona zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń nieużytkowych zlokalizowanych w poziomie piętra i poddasza budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], położonej w L. przy ul. [...], na funkcję mieszkalną z przyłączeniem do istniejącego lokalu mieszkalnego jest zgodna z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. - część I (uchwala nr [...] Rady Miasta w L. z dnia [...] sierpnia 2002 r.). W dniu [...] lipca 2020 r. Prezydent Miasta L., na wniosek U. i M. M. wydał zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu do zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń nieużytkowych w kondygnacji I piętra i poddasza budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], położonej w L. przy ul. [...] (zaświadczenie znak [...]). W projekcie zmiany sposobu użytkowania z lipca 2020 r. wynika, że pomieszczenia podlegające zmianie sposobu użytkowania zostaną przyłączone do istniejącego lokalu mieszkalnego zgodnie z zaświadczeniem Prezydenta Miasta L. z dnia [...] kwietnia 2020 r. Jednocześnie, w projekcie tym wskazano, że w przedłożonym opracowaniu nie przewiduje się wydzielania samodzielnych lokali mieszkalnych w opracowywanym budynku.
Z uwagi na powyższe tj. rozbudowę i zmianę sposobu użytkowania budynku po dacie [...] stycznia 1995 r., zastosowanie w sprawie ma przepis art. 2 ust. 1a ustawy o własności lokali, który określa wymóg badania zgodności ustanowienia odrębnej własności lokalu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy.
Zgodnie z dokumentami formalno-prawnymi dotyczącymi realizacji i użytkowania przedmiotowego budynku, budynek ten jest formalnie budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, zrealizowanym w terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.
Ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że poza lokalem mieszkalnym nr [...] - wydzielonym trwałymi ścianami w obrębie budynku, znajdującym się w kondygnacji piętra i poddasza budynku, składającym się z trzech pokoi, kuchni, łazienki, wiatrołapu i komunikacji wewnętrznej, z przynależnymi pomieszczeniami w poziomie piwnicy - spełniającym fizycznie wymogi samodzielności (okoliczność ta nie jest w sprawie kwestionowana), istnieją - w ramach lokalu nr [...] - trzy niezależne lokale mieszkalne, wydzielone trwałymi ścianami w obrębie budynku, posiadające osobne wejścia oraz oprócz pokoi dodatkowo kuchnie i łazienki. Możliwym jest zatem prowadzenie w nich (w każdym z osobna) samodzielnego gospodarstwa domowego. Jakkolwiek, istnienie w obrębie jednego lokalu większej ilości łazienek samo w sobie nie oznacza, iż poszczególne pomieszczenia z łazienkami stanowią odrębne lokale, to istnienie w ramach jednego lokalu więcej niż jednej kuchni jest zjawiskiem niespotykanym i świadczy o odrębnym wykorzystywania takich lokali. Z uwagi zatem na liczbę odrębnych lokali mieszkalnych (posiadających osobne łazienki i kuchnie) przedmiotowy budynek nie ma obecnie cech domu mieszkalnego jednorodzinnego lecz cechy domu mieszkalnego wielorodzinnego. Bez znaczenia przy tym pozostaje wskazanie w inwentaryzacji budowlanej istnienia wyłącznie dwóch lokali mieszkalnych (nr [...] i nr [...]), skoro, jak zauważył organ I instancji, lokal mieszkalny nr [...] składa się z trzech odrębnych zespołów izb (pokoi i kuchni) i pomieszczeń pomocniczych (łazienki), pozbawionych komunikacji wewnętrznej. Obecny stan faktyczny lokalu mieszkalnego nr [...] (składającego się w istocie z trzech samodzielnych lokali mieszkalnych) oznacza, że w przedmiotowym budynku istnieją lokale w liczbie przekraczającej ustawową normę. Wyodrębnienie zatem lokalu samodzielnego (kolejnego), bez legalnej zmiany przeznaczenia budynku, uznać należy za niedopuszczalne.
Nadto wskazano, iż dokonana zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń nieużytkowych w kondygnacji I piętra i poddasza przedmiotowego budynku na cele mieszkaniowe, miała na celu przyłączenie ich do istniejącego w budynku lokalu mieszkalnego (dwulokalowego), co wynika zarówno z wystawionego zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 2020 r., jak i z projektu zmian sposobu użytkowania z lipca 2020 r. Dzielenie tychże pomieszczeń i utworzenie z nich odrębnego lokalu mieszkalnego pozostaje zatem w sprzeczności z istniejącą dokumentacją architektoniczno-budowlana.
Kolegium za trafne uznało ustalenia dotyczące tego, że z porównania zatwierdzonego projektu rozbudowy przedmiotowego budynku przy uwzględnieniu zmian funkcjonalnych wprowadzonych zgłoszoną zmianą sposobu użytkowania, z przedstawioną przez wnioskodawców inwentaryzacją budynku, wynika, że wykonano dodatkowe dwie kuchnie i dwie łazienki (przy czym jedna kuchnia i łazienka uwzględniona została przy zmianie sposobu użytkowania), z czym wiązało się odpowiednie przestawienie ścian działowych i budowa nowych instalacji: wodociągowej, kanalizacyjnej, elektrycznej i wentylacyjnej. Dokonano również wewnętrznego podziału mieszkania na parterze budynku, likwidując otwór drzwiowy łączący pomieszczenia, tak że obecnie lokal ten składa się z dwóch odrębnych części (mieszkań), do których prowadzą niezależne wejścia - poprzez nieformalną rozbudowę klatki schodowej. Budynek został podzielony zatem na cztery niezależne od siebie (odrębne) mieszkania (przy dopuszczalnej liczbie dwóch lokali mieszkalnych w obrębie budynku mieszkalnego jednorodzinnego), ze znajdującymi się w ich obrębie łazienkami i kuchniami. Likwidacji uległy także schody wewnętrzne prowadzące z parteru na wyższą kondygnację. Zmieniono też lokalizację i konstrukcję schodów prowadzących na poddasze. Wykonano także w miejscu projektowanego zadaszenia nad wejściem od strony zachodniej budynku obudowany ścianami wiatrołap w poziomie parteru i pierwszego piętra. W/w roboty budowlane (przebudowa i rozbudowa budynku), na co również zwrócił uwagę organ I instancji, wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, którego brak w zasobach organu budowlanego (ostatnia dokumentacja dotycząca przedmiotowego budynku dotyczy postępowania w sprawie przyjęcia do użytkowania przedmiotowego budynku mieszkalnego zakończonego decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r.). Skoro pozwolenie takie nie zostało wydane, a z istniejących dokumentów architektoniczno-budowlanych w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że w ostatnim czasie doszło do istotnej zmiany w obrębie budynku, mającej wpływ na jego charakter, to nie jest możliwe wydanie żądanego zaświadczenia o samodzielności lokalu znajdującego się w jego obrębie, bez uprzedniego przeprowadzenie stosownej procedury przewidzianej prawem. Z akt sprawy nie wynika aby procedura legalizacyjna taka dla powyższej przebudowy i rozbudowy została przeprowadzona. Oznacza to, że do czasu jej uruchomienia i zakończenia, wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu znajdującego się wewnątrz objętego zmianami budynku jest niedopuszczalne. Oznacza to, że do czasu jej uruchomienia i zakończenia, wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu znajdującego się wewnątrz objętego zmianami budynku jest niedopuszczalne.
Odnosząc się do wskazanej przez skarżących okoliczności wydania w dniu [...] sierpnia 2009 r. zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego usytuowanego na parterze przedmiotowego budynku wraz z pomieszczeniem przynależnym Kolegium wskazało, że wydanie w/w zaświadczenia pozostaje bez wpływu na ocenę okoliczności niniejszej sprawy przedstawionych powyżej, przy czym dodatkowo należy podnieść, iż w oparciu o w/w zaświadczenie nie została ustanowiona odrębna własność określonego w zaświadczeniu lokalu, zaświadczenie dotyczy lokalu usytuowanego na parterze budynku, nie zaś na wyższych kondygnacjach, a po jego wydaniu nastąpiły istotne zmiany w obrębie całego budynku (domu mieszkalnego jednorodzinnego), które czynią w/w zaświadczenie nieaktualnym (z uwagi na w/w zmiany lokal ten nie mógłby być obecnie przedmiotem obrotu jako odrębną nieruchomość).
Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2021 r. zostało zaskarżone przez U. M. i M. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.
W skardze wskazano, że wnioskodawcy nie zgadzają się z tym rozstrzygnięciem.
Jak podniesiono w uzasadnieniu skargi w związku z rozbudową i nadbudową budynku mieszkalnego przy ul. [...] w L., na przełomie lat [...], zostały rozpoczęte pracę budowlane, rozbudowa i nadbudowa, dobudowany został wiatrołap (ganek),na piętrze została wylana posadzka po całości, gdzie w tym przypadku zostały zlikwidowane schody prowadzące z parteru na pierwszą kondygnacje, a obecnie w tym miejscu znajduje się łazienka, gdzie urząd nie wniósł sprzeciwu przy zmianie sposobu użytkowania z lipca 2020 r.
Zgodnie z decyzją z dnia [...] r. PINB [...] zostało wydane pozwolenie na użytkowanie budynku PINB L. odbierając budynek widział stan taki jaki jest na dzień dzisiejszy
- dobudowany wiatrołap (ganek) w miejscu gdzie powinno być zadaszenie od strony zachodniej, wraz z pomieszczeniami nieużytkowymi w tamtym czasie na kondygnacji parteru, pierwszego pietra i poddasza,
- zalana po całości posadzka,
- oraz brakiem komina wentylacyjnego w części południowej (kuchnia dodatkowo trzeci komin). W/w prace i te zmiany miały być ujęte w dzienniku budowy prowadzonego przez pana Z. C. [...] Na w/w prace budowlane które były wykonane w tamtym czasie są również świadkowie (jeśli trzeba będzie taką listę przedstawimy) takimi świadkami jesteśmy również skarżący, inwestorzy i współwłaściciele, również posiadamy dokumenty i zaświadczenia.
Jak podniesiono w skardze skoro PINB L. będąc na miejscu i odbierając budynek do użytkowania nie wniósł uwag i widział stan budynku taki jak wyżej jest napisany wydając pozwolenie na użytkowanie trzeba stwierdzić, że już wtedy zalegalizował, usankcjonował, zatwierdził w/w zmiany.
Następnym takim dowodem jest wydanie zaświadczenia z dnia [...].08.2009 r. Nr [...] wydane przez Urząd Miasta L. wydz. Architektury Budownictwa i Urbanistyki, które dotyczy wyodrębnienia samodzielnych lokali w istniejącym budynku mieszkalnym jednorodzinnym usytuowanym na parterze w L. przy ul. [...]. Zaświadczenie zostało wydane na podstawie projektu, gdzie w miejscu sanitariatu a obecnie łazienka (na chwile obecną usytuowanie pomieszczeń jest takie same i nic nie uległo zmianom). Tu widać wyraźnie, że nie ma przejścia do innych pomieszczeń gdzie ewidentnie widać ze jest brak wewnętrznej komunikacji oraz doszła dodatkowa kuchnia i łazienka gdzie zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia [...] nr [...] ,oraz pozwoleniem na użytkowanie z dnia [...] nr [...] -[...] są rozbieżności a pomimo to urząd zmienił zaakceptował zmiany w budynku konstrukcyjno prawno techniczne wydając takie zaświadczenie . W wezwaniu z dnia [...] r. Nr [...] nie ma żadnej wzmianki, że takie zaświadczenie zostało wydane, co ma bardzo duże znaczenie do w/w sprawy. W w/w wezwaniu wydz. Architektury i Budownictwa stwierdza, że trzeba respektować rozstrzygnięcia planistyczno-budowlane, a sam wydał w/w zaświadczenie. Wydając w/w zaświadczenie z dnia [...].08.2009 r. trzeba uznać, że urząd usankcjonował (zalegalizował) zatwierdził, potwierdził zmiany w budynku, ponieważ zaświadczenie jest urzędowym dokumentem poświadczeniem określonych faktów lub stanu prawnego.
Dnia [...].04.2021 r. zostało wystosowane pismo do wydz. Architektury i Budownictwa, aby ustosunkował się do tego w/w zaświadczenia gdzie do tej pory wnioskodawcy czekają na odpowiedz. Również dotyczy pisma (skargi) z dnia [...].12.2020 r na niedotrzymanie siedmiodniowego terminu gdzie wnioskodawcy dostali odpowiedź po długim czasie oczekiwania.
Jak wskazywano w dalszej części skargi dotyczy zmiany sposobu użytkowania z lipca 2020 r. zgodnie z projektem zatwierdzonym [...].07.2020r nr [...], gdzie Wydz. Architektury i Budownictwa widział rzuty kondygnacji pomieszczeń i wiatrołap (ganek) czyli wejście prowadzące od strony zachodniej do pomieszczeń objętych zmianą sposobu użytkowania przez pomieszczenie wiatrołap (ganek) Widział również łazienkę, gdzie teraz twierdzi, że powinny tam znajdować się schody prowadzące z parteru na pierwszą kondygnacje (pierwsze piętro) i do tego nie wniósł sprzeciwu. Wydział Architektury i Budownictwa oraz SKO L. twierdzi, że w/w prace wymagały uzyskania pozwolenia na budowę to dlaczego wtedy nie wniesiono sprzeciwu, a zgodnie z art. 71 (zmiana sposobu użytkowania lub jego części ) cyt.: Organ administracji architektoniczno - budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części:
1) wymaga wykonania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;
2) narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innych aktów prawa miejscowego albo decyzji o warunkach budowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, itd...
Projekt zmiany sposobu użytkowania z lipca 2020r. był porównywany z archiwalnym projektem, co potwierdza dokument nr. [...] gdzie nie wniesiono uwag, sprzeciwu. -SKO - L. twierdzi, że dokonana zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń nieużytkowych w kondygnacji pierwszego piętra i poddasza przedmiotowego budynku na cele mieszkaniowe ma na celu przyłączenia ich do istniejącego budynku lokalu mieszkalnego dwulokalowego - pytanie brzmi do którego lokalu? Skoro zostało już wydane zaświadczenie z dnia [...].08.2009 r. przepisy prawa nie regulują jaki jest okres ważności takiego zaświadczenia nawet jeśli nie została ustanowiona odrębna własność określonego w/w lokalu. Przecież w każdej chwili można ustanowić odrębną własność również można wprowadzić zmiany w kartotece budynku posiadając takie zaświadczenie ponieważ przepisy prawa nie regulują jaki jest okres ważności takiego zaświadczenie. Skoro zostały wydane w/w zaświadczenia również zmiany sposobu użytkowania, nie wniesiono żadnych uwag, również sprzeciwu gdzie zostało to podbite pieczęcią z upoważnienia Prezydenta Miasta L. w/w projekty zaświadczenia co jest równoznaczne z zalegalizowaniem, usankcjonowaniem, potwierdzeniem i zatwierdzeniem faktów lub prawa w tamtym czasie i teraz.
W końcowej części uzasadnienia skargi podsumowano, że w tej sytuacji nie ma mowy o żadnej samowoli budowlanej w budynku to Wydział Architektury i Budownictwa za swoje błędy chce obarczyć winą inwestorów, współwłaścicieli nie sprawdzał tego wnikliwie, rzetelnie a pomimo to wydawał w/w zaświadczenia. Zaświadczenie urzędowe, jest to urzędowy dokument wydany przez właściwy organ administracji publicznej, który potwierdza fakty lub stan prawny.
Wskazując na takie zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia z dnia [...].01.2021 r. oraz SKO L. z dnia [...].03.2021 r. i sprostowanie naprawienie błędów i ponowne rozpatrzenie przez organ pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej jako: "p.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, jego zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uchylenie postanowienia następuje w szczególności w przypadku, gdy zaskarżony akt narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie zostało wydane bez naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygające w sprawie organ nie naruszył także przepisów prawa materialnego.
W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie naruszył reguł wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego. Organ zebrał i rozważył wyczerpująco materiał dowodowy konieczny do rozstrzygnięcia sprawy. W takim też zakresie ustalił stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy.
Organ nie naruszył także dyspozycji art. 6 k.p.a. Zasada legalizmu (praworządności) oznacza, że organ musi działać na podstawie i w granicach prawa. W sprawie organ działał na podstawie przepisów obowiązującego prawa.
Kontroli Sądu poddane zostało rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którym utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta Miasta L. z dnia [...] stycznia 2021 r. odmawiające wydania zaświadczenia stwierdzającego samodzielność lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w L..
Formalnoprawną podstawę wydania tego rodzaju zaświadczeń stanowi art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity Dz.U. z 2021 r., poz. 1048 – dalej także jako: "ustawa" lub "u.w.l."), w myśl którego spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1a-2, stwierdza starosta w formie zaświadczenia.
Wygania wymienione w przepisie art. 2 ust. 1a-2 u.w.l. dotyczą:
1a. Ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy.
1b. Przepisu ust. 1a nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem [...] stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą.
1c. Odrębną nieruchomość w budynku mieszkalnym jednorodzinnym mogą stanowić co najwyżej dwa samodzielne lokale mieszkalne. Ograniczenie to nie ma zastosowania do budynków, które zostały wybudowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed dniem [...] lipca 2003 r.
2. Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.
Pojęcie samodzielności lokalu mieszkalnego wiąże się wprost z kwestią ustanowienia odrębnej własności lokalu. Odrębną własność stanowić może jedynie samodzielny lokal mieszkalny.
Analiza przywołanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, że zaświadczenie, o którym mowa w art. 2 ust. 3 ustawy może zostać wydane tylko wtedy, gdy lokal spełnia wymogi samodzielności, w tym także te odnoszące się do prawnych przesłanek samodzielności.
Jak trafnie bowiem podkreślały to organy obu instancji odrębna własność lokalu stanowi kategorię prawną, a nie konstrukcję materialno-techniczną.
W konsekwencji też dla wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu konieczne jest ustalenie nie tylko, czy lokal spełnia warunki samodzielnego lokalu w znaczeniu technicznym i funkcjonalnym, ale także w sensie prawnym.
Tego rodzaju charakter obiektu budowlanego określają zaś przede wszystkim te rozstrzygnięcia, które w wymaganym przepisami trybie prowadzą do akceptacji zamierzenia inwestycyjnego, tj. decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budową lub skutecznie dokonane zgłoszenie.
Tak też w niniejszej sprawie to właśnie odwołanie się do decyzji z dnia [...] października 1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku oraz dokonanego w 2020 r. zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń nieużytkowych w poziomie piętra i poddasza budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], położonej w L. przy ul. [...], na funkcję mieszkalną, przesądzają o tym, że pomieszczenia składające się na lokal oznaczony nr [...] w złożonym wniosku o wydania zaświadczenia i załączonej do niego dokumentacji nie mają cech samodzielnego lokalu mieszkalnego.
Stwierdzenie dotyczące tego, że o samodzielności lokalu przesądza nie tylko spełnienie warunków samodzielności lokalu w znaczeniu technicznym i funkcjonalnym, ale także w sensie prawnym, znajduje potwierdzenie w treści art. 2 ust. 1a u.w.l., który wprost stanowi, że ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy.
W konsekwencji też za pełni uprawnione należy uznać wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko co do tego, że starosta wydając zaświadczenie o samodzielności lokali obecnie zobowiązany jest do zbadania, czy na podstawie posiadanych dokumentów (wiedzy organu) można stwierdzić, że lokal po pierwsze spełnia techniczne warunki samodzielności, a po drugie, czy ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy (tak m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 1341/20 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 21 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Kr 455/21).
Wprawdzie zgodnie z art. 2 ust. 1b u.w.l. przepisu ust. 1a nie stosuje się do budynków istniejących przed dniem [...] stycznia 1995 r. lub wybudowanych na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przed tą datą to jednak w sytuacji, gdy przedmiotowy budynek wybudowany pierwotnie w 1972 r. został następnie rozbudowany na podstawie decyzji z dnia [...] października 1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku oraz, gdy dokonano w nim 2020 r. zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń nieużytkowych w poziomie piętra i poddasza budynku na funkcję mieszkalną, w sprawie przedmiotowe wyłączenie z art. 2 ust. 1b u.w.l. nie będzie mieć zastosowania, co trafnie stwierdziły także organy administracji.
W tego rodzaju sytuacji zatem, gdy w budynku mieszkalnym, po [...] stycznia 1995 r., dokonano rozbudowy i zmiany sposobu użytkowania części pomieszczeń, przy wydawaniu zaświadczenia stwierdzającego samodzielność lokalu muszą zostać uwzględnione dokumenty wymagane art. 2 ust. 1a u.w.l.
Odwołanie się zaś do treści tych dokumentów, tj. do decyzji z dnia [...] października 1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku oraz dokonanego w 2020 r. zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń nieużytkowych w poziomie piętra i poddasza budynku mieszkalnego przy ul. [...] w L. na funkcję mieszkalną, prowadzi do wniosku, że pomieszczenia składające się na lokal oznaczony nr [...] nie mają cech samodzielnego lokalu mieszkalnego w znaczeniu prawnym.
Z dokumentów tych wynika bowiem w sposób niewątpliwy, że pomieszczenia składające się na lokal oznaczony nr [...] w złożonym wniosku o wydania zaświadczenia nigdy nie stanowiły samodzielnego lokalu mieszkalnego. Przeciwnie pomieszczenia te przynależały i stanowiły jedynie część innych lokali mieszkalnych usytuowanych w tym budynku.
Z dokumentacji technicznej załączonej do wniosku wynika, że pomieszczenia składające się na lokal oznaczony nr [...] usytuowane są w północnej części parteru oraz poddasza budynku mieszkalnego.
Z projekty budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] października 1999 r. udzielającą pozwolenia na rozbudowę budynku wynika, że część tych pomieszczeń oznaczona w projekcie budowlanym i rzucie piętra jako poddasze nieużytkowe o pow. 40,40 m2 miała wchodzić w skład lokalu oznaczonego lit. A, składającego się z pomieszczeń usytuowanych na parterze budynku i poddasza nieużytkowego o pow. 40,40 m2.
Z powyższego wynika zatem, że zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym pomieszczenia oznaczone we wniosku jako lokal mieszkalny nr [...] nie stanowiły samodzielnego i odrębnego lokalu mieszkalnego, lecz część innego lokalu składającego się także z pomieszczeń usytuowanych na parterze budynku.
W świetle rozwiązań przyjętych w projekcie budowlanym pomieszczenia te nie stanowiły więc samodzielnego lokalu mieszkalnego.
Identyczne wniosku wynikają także z analizy dokumentacji projektowej załączonej do dokonanego w 2020 r. zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń nieużytkowych w poziomie piętra i poddasza budynku mieszkalnego przy ul. [...] w L. na funkcję mieszkalną.
W sprawie dokument ten ma szczególne znaczenie albowiem pomieszczenia oznaczone we wniosku jako lokal mieszkalny nr [...] na piętrze i poddaszu budynku miały poprzednio charakter nieużytkowy, co wynika m.in. z projektu budowlanego zatwierdzonego decyzja z dnia [...] października 1999 r.
Oczywiście zmiana taka jest dopuszczalna a warunkiem zmiany kwalifikacji pomieszczenia jest uprzednia zmiana funkcjonującego w obrocie prawnym rozstrzygnięcia w tym zakresie, zawartego w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Jak wynika z art. 2 ust. 1a u.w.l. chodzi o jeden z trybów akceptacji zamierzenia inwestycyjnego: pozwolenie na budowę lub skutecznie dokonane zgłoszenie.
W przedmiotowej sprawie dokonano takiej zmiany w 2020 r. przywoływanym już wyżej zgłoszeniem zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń nieużytkowych w poziomie piętra i poddasza budynku mieszkalnego przy ul. [...] w L. na funkcję mieszkalną.
Z dokumentacji projektowej załączonej do zgłoszenia wynika zaś wprost, że przedmiotem tej inwestycji była zmiana sposobu użytkowania części pomieszczeń piętra i poddasza budynku mieszkalnego jednorodzinnego na pomieszczenia mieszkalne z przyłączeniem do istniejącego lokalu mieszkalnego (k.81 akt administracyjnych dotyczących zmiany sposobu użytkowania).
Również w analizie obszaru oddziaływania budynku po przebudowie podkreślono, że zgodnie z zaświadczeniem wydanym [...] kwietnia 2020 r. opracowywane pomieszczenia, po zmianie sposobu użytkowania, zostaną przyłączone do istniejącego lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w L..
Z powyższej dokumentacji projektowej, którą - zgodnie z art. 2 ust. 1a u.w.l. - organy powinny uwzględnić przy wydawaniu zaświadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 3 u.w.l., wynika więc niezbicie, że usytuowane na parterze i poddaszu budynku mieszkalnego pomieszczenia składające się na lokal oznaczony nr [...] nie stanowiły samodzielnego lokalu mieszkalnego, lecz w świetle tego zamierzenia inwestycyjnego miały być wyłącznie pomieszczeniami przyłączonymi do innego istniejącego w budynku lokalu mieszkalnego.
Z tych też względów to treść decyzji z dnia [...] października 1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku oraz dokonanego w 2020 r. zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń nieużytkowych w poziomie piętra i poddasza budynku mieszkalnego jednorodzinnego w L. przy ul. [...] na funkcję mieszkalną, przesądza o tym, że pomieszczenia składające się na lokal oznaczony nr [...] w złożonym wniosku o wydania zaświadczenia nie mają cech samodzielnego lokalu mieszkalnego w znaczeniu prawnym, co trafnie stwierdziły także organy administracji odmawiając wydania zaświadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 3 u.w.l.
Wbrew zarzutom skargi podkreślić należy, że prawidłowości takiej oceny nie podważa w żaden sposób treść zaświadczeń Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lipca 2020 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2020 r.
Po pierwsze z zaświadczenia z dnia [...] lipca 2020 r. wynika jedynie, że brak było podstaw do wniesienia sprzeciwu do zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń nieużytkowych w kondygnacji I piętra i poddasza budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], położonej w L. przy ul. [...]. Skoro jednak zamierzona zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń dotyczyła przyłączenia tych pomieszczeń do innego lokalu mieszkalnego istniejącego w budynku przy ul. [...] w L. to tym samym brak jest podstaw, by w zaświadczeniu tym upatrywać jakichkolwiek argumentów przemawiających za odrębnością tych pomieszczeń rozumianą jako samodzielność lokalu mieszkalnego. Tego rodzaju okoliczności nie sposób wywieść z przedmiotowego zaświadczenia.
Natomiast z zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 2020 r. wynika, że zamierzona zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń nieużytkowych zlokalizowanych w poziomie piętra i poddasza budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...], położonej w L. przy ul. [...], na funkcję mieszkalną z przyłączeniem do istniejącego lokalu mieszkalnego jest zgodna z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego miasta L. - część I. Również zatem i to zaświadczeniu dotyczyło nie kwestii samodzielności pomieszczeń objętych dokonywaną zmianą sposobu użytkowania, lecz zmianą sposobu użytkowania części pomieszczeń w budynku w celu przyłączenia ich do innego istniejącego już lokalu mieszkalnego.
To, że treść decyzji z dnia [...] października 1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbudowę budynku oraz dokonanego w 2020 r. zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń nieużytkowych w poziomie piętra i poddasza budynku mieszkalnego jednorodzinnego w L. przy ul. [...] na funkcję mieszkalną, przesądza o tym, że pomieszczenia składające się na lokal oznaczony nr [...] w złożonym wniosku o wydania zaświadczenia nie mają cech samodzielnego lokalu mieszkalnego w znaczeniu prawnym, stanowiło samodzielną i wystarczającą przesłankę do odmowy wydania zaświadczenia, o którym mowa w art. 2 ust. 3 u.w.l.
Powyższe sprawia, że już z tej przyczyny zaskarżone postanowienie należało uznać za prawidłowe i nienaruszające prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co czyni zbędnym odnoszenie się do pozostałych argumentów przedstawionych w kwestionowanym rozstrzygnięciu.
Na marginesie już więc tylko należy wskazać, że niepozbawione racji są twierdzenia organu, że żądanie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu oznaczonego we wniosku nr [...], w sytuacji, gdy w przedmiotowym jednorodzinnym budynku mieszkalnym znajdują się jeszcze trzy inne lokale mieszkalne mające cechy samodzielności w znaczeniu techniczno-funkcjonalnym może zmierzać do obejścia prawa, tj. obejścia zakazu z art. 2 ust. 1c u.w.l. oraz art. 3 pkt 2a ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Ocenę taką wyrażono jednak jedynie na marginesie albowiem zdaniem Sądu brak było podstaw do wydania w sprawie zaświadczenia z art. 2 ust. 3 u.w.l. z uwagi na brak przesłanki samodzielności lokalu nr [...] w znaczeniu prawnym.
Sąd nie podziela natomiast wywodów organów dotyczących tego, że w budynku wykonano szereg robót budowlanych bez uprzedniego przeprowadzenia stosownej procedury przewidzianej prawem oraz następnego przeprowadzenia procedury legalizacyjnej, co również stanowiło przeszkodę do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu.
Ustalenia organów w tej kwestii są zbyt ogólnikowe i nie pozwalają na wywiedzenie tego rodzaju wniosków. W szczególności zaś organy nie ustaliły kiedy tego rodzaju roboty budowlane zostały wykonane, w tym czy wykonano je związku z rozbudową budynku prowadzoną na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] października 1999 r. Jest to okoliczność istotna albowiem w odniesieniu do tych robót budowlanych wydano w dalszej kolejności decyzję z dnia [...] grudnia 2003 r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie. Jak zaś wskazuje się w utrwalonym już w tym przedmiocie orzecznictwie sądów administracyjnych decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przesądza o zgodności z prawem wzniesionego obiektu i czyni bezprzedmiotowym ewentualne niezakończone postępowanie nadzorcze dotyczące procesu budowlanego oraz ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzeniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organy nadzoru budowlanego. Ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie kończy postępowanie legalizacyjne oraz proces inwestycyjny i wyklucza możliwość ponownego prowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 i art. 51 prawa budowlanego.
Powyższa wadliwość zaskarżonego postanowienia nie dyskwalifikuje jego zasadniczej prawidłowości wywodzonej z oceny o braku samodzielności lokalu nr [...] w znaczeniu prawnym.
Oceny takiej nie podważa także samo wydanie decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie. Decyzja taka nie zmienia bowiem w żaden sposób cech pomieszczeń składających się na lokal oznaczony we wniosku nr [...].
Z tych też względów, nie znajdując podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło