II SA/Lu 42/09

WyrokWSA w Lublinie2009-03-27

Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Witold Falczyński, Bogusław Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu nadzoru budowlanego wstrzymujące użytkowanie obiektu budowlanego i nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów, wydane na podstawie art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego, może być zaskarżone zażaleniem jako samodzielny środek zaskarżenia?
Ratio decidendi
Postanowienie organu nadzoru budowlanego wydane na podstawie art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego, wstrzymujące użytkowanie obiektu budowlanego i nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów, nie może być zaskarżone zażaleniem jako samodzielny środek zaskarżenia. Prawo zażalenia na takie postanowienie służy jedynie łącznie z odwołaniem od decyzji organu pierwszej instancji, zgodnie z art. 142 kpa. Błędne pouczenie organu pierwszej instancji o możliwości wniesienia zażalenia nie tworzy uprawnienia nieznajdującego podstaw w przepisach prawa.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność zażaleń na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które wstrzymało użytkowanie budynku gospodarczo-garażowego jako sklepu i nałożyło obowiązek przedłożenia dokumentów. Skarżący zarzucili, że postanowienie jest sprzeczne z prawem, a organ pierwszej instancji prawidłowo pouczył o możliwości złożenia zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński,, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2009 r. sprawy ze skargi J. M. oraz E. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażaleń w sprawie dotyczącej wstrzymania użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 27 listopada 2008 r., wydanym na podstawie art. 134 i art. 144 kpa, po rozpoznaniu zażaleń S. K. oraz J. i E. M. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. z dnia 1 października 2008 r. znak: [...] wstrzymujące użytkowanie budynku gospodarczo-garażowego jako sklepu spożywczo-przemysłowego, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w C. i nakładające na J. i E. M. obowiązek przedłożenia, w terminie 60 dni od daty doręczenia postanowienia, wskazanych w tym postanowieniu dokumentów – stwierdził niedopuszczalność zażaleń. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawą nałożenia przez organ pierwszej instancji obowiązków objętych postanowieniem z dnia 1 października 2008 r. był przepis art. 71a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Stosownie do treści art. 141 § 1 kpa na wydane w toku postępowania postanowienia stronie służy zażalenie, gdy kodeks tak stanowi, bądź gdy jest to uregulowane przepisami prawa materialnego. W przypadku art. 71a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego brak jest ustawowych zapisów o możliwości zaskarżenia wydanego na tej podstawie postanowienia. Postanowienie to może być kwestionowane w odwołaniu od późniejszej decyzji organu pierwszej instancji, zgodnie z art. 142 kpa. Skoro niedopuszczalne jest wniesienie zażalenia na postanowienie organu I instancji, to również brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia przez organ II instancji złożonych zażaleń. Błędne pouczenie w postanowieniu organu I instancji o możliwości wniesienia zażalenia pozostaje bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnieśli E. M. i J. M., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podnieśli w skardze, że zaskarżone postanowienie jest sprzeczne zarówno z przepisami prawa budowlanego, jak i z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ pierwszej instancji, w ocenie skarżących, prawidłowo pouczył strony o możliwości złożenia zażalenia, a stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia jest nadinterpretacją prawa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w zakresie jego zgodności z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza, a zatem skargi na to postanowienie nie można uznać za zasadną. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. z dnia 1 października 2008 r. znak: [...]. Przepis art. 141 § 1 kpa stanowi, że na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Tym samym przyjmuje się jako zasadę, że od postanowień nie przysługuje środek prawny odrębny od odwołania. Nie oznacza to jednak, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego pozbawiają stronę możliwości prawnej obrony w odniesieniu do postanowień. Zgodnie z art. 142 kpa strona może zaskarżyć postanowienie, na które nie służy zażalenie, w odwołaniu od decyzji. Prawo zażalenia na takie postanowienie służy zatem tylko łącznie z prawem odwołania od decyzji. Jako samoistny środek zaskarżenia zażalenia przysługuje tylko wówczas, gdy kpa bądź przepisy szczególne tak stanowią. Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. z dnia 1 października 2008 r. wydane w sprawie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego oparte zostało o przepis art. 71a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Organ nadzoru budowlanego postanowieniem tym wstrzymał użytkowanie budynku gospodarczo-garażowego jako sklep spożywczo-przemysłowy oraz nałożył na J. i E. małżonków M. obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie określonych dokumentów. Przepisy powołanej ustawy Prawo budowlane nie przewidują możliwości wniesienia samoistnego zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 71a ust. 1 tejże ustawy. Również przepisy kpa nie wskazują możliwości samoistnego zaskarżenia postanowienia dowodowego. Postanowienie takie może być zatem zaskarżone dopiero w odwołaniu od decyzji organu. W tej sytuacji, organ odwoławczy trafnie stwierdził niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 kpa w zw. z art. 144 kpa. Okoliczność, że organ pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 1 października 2008 r. błędnie pouczył strony o możliwości wniesienia zażalenia nie stwarza dla strony uprawnienia nie znajdującego podstaw w przepisach prawa. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło