II SA/Lu 42/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 października 2014 r. sprawy ze skargi G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (..) r., nr (..) w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia .... ..Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w ...utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ... z dnia .... o nałożeniu na G. K. grzywny w wysokości 3600 zł w celu przymuszenia wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia ... W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że decyzją z dnia ....Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ... nakazał G. K. wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego o konstrukcji stalowej i wymiarach zewnętrznych 2,00 m x 4,00 m wybudowanego na działce nr ewid. .... przy ul. N. w miejscowości R.- H., gmina R. – H. bez wymaganego zgłoszenia. Wobec niewykonania nałożonego obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ...., będący organem egzekucyjnym, upomnieniem z dnia 26 listopada 2012r. wezwał G. K. do wykonania nakazu rozbiórki, a następnie wszczął postępowanie egzekucyjne wystawiając tytuł wykonawczy z dnia ... Postanowieniem z dnia ... organ nałożył na G. K. grzywnę w celu przymuszenia, jednak postanowienie to zostało uchylone przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia .... Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji, wskazanym wyżej postanowieniem z dnia ...., wymierzył G. K. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3600 zł. Organ wskazał, że przedmiotowy obiekt o konstrukcji stalowej nie należy do obiektów, o których mowa w art. 3 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane, ponieważ nie posiada fundamentów i nie jest trwale związany z gruntem i ustalił grzywnę w wysokości zbliżonej do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w II kwartale 2013r., które zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z dnia 9 sierpnia 2013r. wynosiło 3612,51 zł. Zdaniem organu, grzywna w takiej wysokości będzie na tyle dolegliwa, że skłoni zobowiązaną do wykonania rozbiórki, poza tym grzywna mieści się w realnych kosztach wykonania obowiązku i nie narusza górnej ustawowej granicy tj.10.000 zł. W zażaleniu na to postanowienie G. K. podnosiła, że nałożona grzywna jest zbyt wysoka dla niej, gdyż wynosi dwa razy tyle, co koszt zakupu "blaszaka", a uiszczenie tej kwoty spowoduje, że jej rodzina znajdzie się na granicy ubóstwa. Podniosła również, że nie mogła dokonać zgłoszenia jego budowy, ponieważ nie jest właścicielką działki - działka jest poniemiecka i nie został ustalony jej właściciel. ...i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ... nie uwzględnił zażalenia i podzielając stanowisko oraz ustalenia organu I instancji, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że grzywna jest najmniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym i nie ma charakteru karnego, bowiem z chwilą wykonania nałożonego obowiązku grzywna podlega umorzeniu, a w przypadku jej ściągnięcia w całości lub w części, w razie wykonania obowiązku na wniosek zobowiązanego, podlega zwrotowi w całości lub w 75% ściągniętej lub wpłaconej kwoty. Z tego względu przy ustalaniu wysokości grzywny nie bierze się pod uwagę możliwości finansowych zobowiązanego, a organ nie ma obowiązku uzasadniać wysokości nałożonej grzywny. Ponadto organ stwierdził, że wykonanie zastępcze spowodowałoby dla osoby zobowiązanej dodatkowe koszty, które nie podlegają zwrotowi. Wykonanie zastępcze polega bowiem na zleceniu wykonania obowiązku innej osobie na koszt zobowiązanego. Z tych względów - zdaniem organu odwoławczego - organ I instancji prawidłowo wymierzył skarżącej grzywnę, a ustalając jej wysokość nie przekroczył granic przysługującego mu uznania. Dodał, że grzywna w celu przymuszenia powinna być nakładana w odpowiedniej wysokości tj. takiej, która zmobilizuje zobowiązanego do realizacji obowiązku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie G. K. wnosiła o uchylenie postanowienia organu odwoławczego. Wskazała, że "blaszak" jest jej potrzebny, ponieważ przechowuje w nim narzędzia gospodarstwa domowego oraz że nałożona grzywna jest bardzo dotkliwa, ponieważ skarżąca znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Podniosła, że nie mogła dokonać zgłoszenia, ponieważ nie jest właścicielką działki – działka jest poniemiecka i nieznany jest jej właściciel. Zarzuciła, że w miejscowości R. – H. znajduje się kilkadziesiąt "blaszaków" zrealizowanych bez zgłoszenia, jednak organ nie nakazał ich rozbiórki. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego aktu w zakresie jego zgodności z prawem. Zaskarżone postanowienie prawa nie narusza. Obowiązek rozbiórki został nałożony na skarżącą decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ... z dnia ...która wobec jej niezaskarżenia uzyskała przymiot ostatecznej - skarżąca była zatem zobowiązana wykonać obowiązek nałożony tą decyzją. Organ egzekucyjny stosownie do art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 1991r., Nr 36, poz.161 ze zm.). zwanej dalej "ustawą" wezwał skarżącą do wykonania obowiązku określonego powyższą decyzją. Wobec bezskutecznego upływu siedmiodniowego terminu wszczął egzekucję na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 2 ustawy) Tytuł wykonawczy (k. 31 akt admin. II instancji) odpowiada wymogom określonym w art.27 ustawy. Grzywna w celu przymuszenia stanowi środek egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 1 i 2 ustawy), a obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego w konstrukcji stalowej mógł być egzekwowany przy zastosowaniu tego środka. Grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny doręczając zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożeniu grzywny (art.122 § 1 pkt 1 i 2), co w rozpatrywanej sprawie miało miejsce. Postanowienie o nałożeniu grzywny odpowiada wymogom art.122 § 2 pkt 1 i 2, a wysokość grzywny została określona zgodnie z art.121 § 2 ustawy. Ponadto Sąd stwierdza, że organy w zakresie wyboru grzywny jako najwłaściwszego w tej sytuacji środka egzekucyjnego i wysokości grzywny orzekały na zasadzie uznania, którego granic nie przekroczyły wskazując, że grzywna w wysokości 3600 zł nie jest nadmiernie wysoka – odpowiada przeciętnemu miesięcznemu wynagrodzeniu i nie przekracza ustawowej górnej granicy, a jednocześnie jest na tyle dotkliwa dla skarżącej, że skłoni to skarżącą do wykonania nakazu rozbiórki. W tej sytuacji stwierdzić należy, że ustalenie organów administracji, iż skarżąca nie wykonała nałożonego na nią obowiązku znajduje uzasadnienie w materiale dowodowym, a wobec tego zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu egzekucyjnego są zgodne z prawem. Ubocznie należy wyjaśnić, że uiszczając grzywnę skarżąca nie zwolni się z obowiązku wykonania rozbiórki. Jak wskazano, obowiązek ten został orzeczony ostateczną decyzją i może być on obecnie kwestionowany wyłącznie w postępowaniach nadzwyczajnych (np. wznowieniowym czy o stwierdzenie nieważności). Okoliczność, że skarżąca nie mogła dokonać zgłoszenia, ponieważ nie jest właścicielką nieruchomości, nie może być w niniejszym postępowaniu uwzględniona. To samo dotyczy zarzutu, że organ nie nakazuje rozbiórek innych "blaszaków" zrealizowanych w tej samej miejscowości bez wymaganego zgłoszenia. Celem grzywny orzekanej w postępowaniu egzekucyjnym jest wyłącznie nakłonienie osoby zobowiązanej do wykonania obowiązku. Jak bowiem słusznie organ wskazał, w razie wykonania tego obowiązku ściągnięta lub uiszczona grzywna może zostać zwrócona w całości lub w części (art. 126 ustawy); może być ona również umorzona, jeśli obowiązek zostanie wykonany przed jej ściągnięciem lub uiszczeniem (art. 125 ustawy). Z tych względów skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz.270 ze zm.)