II SA/Lu 420/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia z pomocy społecznej w formie sfinansowania obiadów oddala skargę. Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 8 i art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), art. 3 pkt 1 lit. "c", art. 5 ust. 1, art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 267, poz. 2259) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania J.S., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] odmawiającą wnioskodawcy przyznania świadczenia w formie sfinansowania obiadów dla syna M.S. w Szkole Podstawowej nr [...] W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Kolegium wyjaśniło, że organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...]lutego 2007 r. nr [...] odmówił przyznania wnioskodawcy świadczenia w formie sfinansowania obiadów dla syna M.S. w Szkole Podstawowej nr [...] z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Ponadto organ ten nie znalazł podstaw do zastosowania art. 41 ustawy o pomocy społecznej, który pozwala na przyznanie specjalnego zasiłku celowego, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, mimo przekroczenia kryterium dochodowego. Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawca, zarzucając, iż organ pierwszej instancji błędnie ustalił dochód rodziny, doliczając do niego rentę rodzinną córki E. Podniósł również, że syn M. ma dziecięce porażenie mózgowe od urodzenia i epilepsję, z tego też powodu uczęszcza do szkoły specjalnej. Odwołujący wniósł o udzielenie mu pomocy prawnej w celu odzyskania pieniędzy pożyczonych Pani K. oraz o uznanie, że decyzja została mu doręczona po terminie. Organ odwoławczy wskazał, iż rodzina odwołującego składa się z pięciu osób, to jest męża, żony i trojga dzieci, zaś syn strony M.S. jest niepełnosprawny od dnia urodzenia. Kolegium podkreśliło, że zarzut strony dotyczący doliczenia renty rodzinnej do dochodu jest bezzasadny, gdyż zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej przez dochód rozumieć należy wszystkie dochody, które uzyskuje strona bez względu na ich źródło. Łączny dochód w rodzinie odwołującego został ustalony na kwotę [...] zł, a więc dochód na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł i przekroczył kryterium dochodowego uprawniające do przyznania pomocy w zakresie dożywiania, które wynosi 526,50 zł na osobę w rodzinie. Kolegium zgodziło się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji o braku podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 41 cytowanej ustawy, pozwalającego przyznać specjalny zasiłek celowy mimo przekroczenia kryterium dochodowego rodziny. Skargę do sądu administracyjnego wniósł J.S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący przywołał zarzuty podniesione wcześniej w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu 23 czerwca 2007 r. (data nadania) skarżący złożył liczące 18 stron pismo adresowane do Sądu zatytułowane "Ponaglenie dwieście pięćdziesiąte ósme czyli skarga". W piśmie tym obszernie opisał pisma, kierowane przez niego do organów publicznych oraz odpowiedzi, jakie uzyskał od tych organów, dotyczące m.in. przyznania bezpłatnych posiłków dla jego dzieci: M., E. i A. a także innych istotnych dla niego problemów. Ponadto na rozprawie w dniu 27 czerwca 2007 r. skarżący podniósł jako dodatkowy zarzut, że zaskarżona decyzja nie została wyekspediowana w dacie, w której ją wydano, a być może, co podejrzewa, decyzję tę antydatowano. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej uregulowane zostały w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) W świetle przepisów art. 2 i 3 tej ustawy celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, a także umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3). Na podstawie art. 7 ustawy o pomocy społecznej, pomocy na zasadach określonych w ustawie udziela się osobom i rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej, w szczególności wynikającej z ubóstwa i bezrobocia. Skarżący wnosił o przyznanie pomocy w ramach realizacji programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w formie sfinansowania obiadów dla syna M.S. w Szkole Podstawowej [...]. Pomoc taka przyznawana jest na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz.U. Nr 267, poz. 2259), który stanowi, iż pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1 (to jest takim, które znajdują się w sytuacjach wymienionych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej), jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej oraz § 1 pkt 1 lit. "b" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. Nr 135, poz. 950, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. art. 40, 41, 78 i 91 ustawy, przysługuje osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351,00 zł. Zatem kryterium dochodowe, warunkujące uzyskanie pomocy na podstawie powołanego art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", wynosi 150 % kwoty 351,00 zł, to jest 526,50 zł. W myśl art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Przyznanie świadczenia w formie sfinansowania obiadów na podstawie powołanych przepisów ma charakter uznaniowy w tym sensie, że organ nie musi, ale może to świadczenie przyznać, jeżeli uzna to za celowe w świetle okoliczności sprawy, ale tylko wtedy, gdy nie zostanie przekroczone kryterium dochodowe określone dla tego rodzaju pomocy. Organy orzekające w sprawie w toku postępowania prawidłowo ustaliły, że rodzina skarżącego składa się z pięciu osób, to jest męża, żony i trojga dzieci, zaś w miesiącu grudniu 2006 r., tj. w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie pomocy w niniejszej sprawie, rodzina ta uzyskała łączny dochód w [...] zł, a dochód na osobę w rodzinie wyniósł [...] zł. Tym samym rodzina skarżącego przekroczyła wskazane powyżej kryterium dochodowe, wynoszące 526,50 zł, warunkujące przyznanie świadczenia w formie sfinansowania obiadów. Odnosząc się do zarzutów skarżącego co do sposobu obliczenia dochodu rodziny w niniejszej sprawie należy podkreślić, że zgodnie z powołanym art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z przepisów ustawy nie wynika, by renta rodzinna wypłacana córce (pasierbicy) skarżącego była wyłączona z dochodu na osobę w rodzinie pozwalającego na przyznanie świadczenia w formie sfinansowania obiadów. Organy administracji brały również pod uwagę fakt niepełnosprawności syna skarżącego M. jednakże z uwagi na przekroczenie dopuszczalnego progu dochodowego, zobligowane były do wydania decyzji odmawiającej wnioskowanej pomocy. Zdaniem Sądu organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały przepis art. 41 ustawy i uznały, że sytuacja rodziny skarżącego nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, który umożliwiałby przyznanie specjalnego zasiłku celowego lub zwrotnego zasiłku okresowego, pomimo przekroczenia przez rodzinę kryterium dochodowego. Ponadto Sąd nie dopatrzył się w toku postępowania administracyjnego naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji obu instancji nie uchybiły w szczególności przepisom kodeksu postępowania administracyjnego regulującym tryb i terminy doręczenia decyzji administracyjnych. W ocenie składu orzekającego brak jest również jakichkolwiek okoliczności świadczących, że zaskarżoną decyzję antydatowano. Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, należy podkreślić raz jeszcze, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującym prawem, na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Kontrola ta, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) odnosi się jedynie do materii stanowiącej przedmiot postępowania przed organami administracji w danej sprawie administracyjnej. Stąd też roszczenia skarżącego, które nie były objęte rozpoznaniem przez organy w toku postępowania administracyjnego przeprowadzonego w niniejszej sprawie, nie mogą być przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd w tej sprawie. Z tego też powodu Sąd kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji nie mógł się odnieść do zarzutów skarżącego odnoszących się do innych decyzji wydanych przez organy pomocy społecznej w sprawach z jego wniosków, a także dotyczących działań innych organów publicznych oraz wniosku o udzielenie pomocy prawnej w celu odzyskania pożyczonych pieniędzy. W tej sytuacji nie można zarzucić organowi naruszenia obowiązujących przepisów, dlatego na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.