II SA/Lu 420/08

PostanowienieWSA w Lublinie2008-07-25

Skład orzekający: Referendarz sądowy Erwin Srebrny

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której jedynym dochodem jest świadczenie ZUS, a znaczna część tego dochodu jest przeznaczana na leki i podstawowe potrzeby życiowe, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna, której dochód z emerytury jest w znacznej części przeznaczany na pokrycie kosztów leków i żywności, wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W związku z tym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA, przyznano jej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżąca E.K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy. Została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł. W odpowiedzi złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, powołując się na swoje schorzenia, wysokie wydatki na leki, media i żywność, przy jednoczesnym niskim dochodzie z emerytury.
Rozstrzygnięcie
Przyznano E.K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Erwin Srebrny po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. postanawia: przyznać E. K. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. E.K. wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł od wniesionej skargi na decyzję SKO złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia złożonego wniosku i z nadesłanych dodatkowych dokumentów wynika, iż skarżący jest osobą samotną, posiadającą dom o powierzchni [...] m2 i nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha. Z uwagi na swoje schorzenia skarżący wydaje na leki ponad [...] zł miesięcznie. Z tytułu wydatków na energię elektryczną skarżący ponosi opłaty w wysokości około [...] zł. Z tytułu zakupu gazu (butla) ponosi koszty rzędu [...] zł. Wydatki na telefon wynoszą [...] zł. Wydatki na żywność wynoszą około [...] zł. Jedynym dochodem wnioskodawcy jest świadczenie ZUS w wysokości [...] zł brutto - [...] zł netto. Referendarz sądowy rozpoznając złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdził, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu administracyjnego osobom, którym brak środków finansowych dostęp ten uniemożliwia. Przyjmując, iż możliwość ponoszenia kosztów postępowania musi być realna i istnieć w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy należy stwierdzić, iż złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt. 1), zaś w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt. 2). Podkreślenia wymaga, iż przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym w zakresie całkowitym lub częściowym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie jej udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście i obiektywnie niemożliwe, z przyczyn niezależnych od niej lub spowodować może uszczerbek utrzymania koniecznego dla strony. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów postępowania w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem sądowym, które skarżący zobowiązany jest ponieść obecnie mogą sprowadzać się do wpisu stałego od wniesionej skargi w wysokości 500 zł (§ 2 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 221, poz. 2193) oraz ewentualnych kosztów sądowych (zażalenie, opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem), które mogą ale nie muszą wystąpić, a nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Do ewentualnych kosztów sądowych należy również zaliczyć kwotę wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynosi połowę wpisu od skargi tj. 250 zł. Na koszty niniejszego postępowania, poza ww. kosztami sądowymi mogą składać się również koszty ustanowienia adwokata, którego stawka minimalna za udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, w tym wypadku wyniesie 240 zł netto (§ 18 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Odnosząc to na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że przy założeniu, iż dochód wnioskodawcy z tytułu emerytury w wysokości około [...] zł netto w znacznej części przeznaczony jest na pokrycie zakupu leków i zakupu żywności (łącznie jest to kwota około [...] zł) wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów tego postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło