II SA/Lu 422/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz ( sprawozdawca ), Asesor WSA Jerzy Drwal, Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi M. i J. małż. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...], które nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. i J. małż. K. kwotę 500 ( pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Lu 422/05 UZASADNIENIE Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia kwietnia 2005r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia lutego 2005r., nakładającą na M. i J. K. oraz A. M. obowiązek usunięcia obrzeży betonowych / krawężników / z konstrukcji drogi dojazdowej na działce o numerze ewidencyjnym 672/18, położonej gmina G., w terminie do dnia kwietnia 2005r. W uzasadnieniu powziętego rozstrzygnięcia administracyjnego organ nadzoru budowlanego stanął na stanowisku, że roboty budowlane objęte osnową decyzji zostały zrealizowane z przekroczeniem zgłoszenia dokonanego w dacie maja 2004r., które obejmowało swym przedmiotowym zakresem jedynie wykonanie utwardzenia powierzchni dojazdu w wymiarze 4m x 35m tłuczniem kamiennym o grubości 25 - 40mm, jako remontu. Natomiast faktycznie wykonane, a zakwestionowane roboty wymagały uzyskania pozwolenia budowlanego. Nadto ich realizacja nastąpiła też wbrew postanowieniu sądu powszechnego o zabezpieczeniu roszczenia zniesienia współwłasności objętej inwestycją nieruchomości, które z przedmiotowego zakresu zakazu czynienia nań nakładów wyłączyło jedynie utwardzenie działki tłuczniem. Podsumowując, organ rozstrzygający stwierdził wykonanie betonowych obrzeży / krawężników / z naruszeniem art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane, w następstwie dającym podstawę dla zastosowania rygorów z art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 powołanej ustawy, jako dla sytuacji nieobjętej przepisem art. 48 ust. 1 lub art. 49 b ust. 1 tejże ustawy. Na powyższe rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożyli M. i J. K., wnosząc o uchylenie obu decyzji powziętych w toku instancji z zasądzeniem na ich rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. U podstaw formułowanego w skardze wniosku, zarzucili organowi administracji błędne ustalenia faktyczne i prawne, przy naruszeniu art. 7 k.p.a. do art. 9 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a., z pominięciem słusznego interesu inwestorów, który nie pozostaje w sprzeczności z interesem społecznym i interesami osób trzecich, w tym pozostałego grona współwłaścicieli objętej inwestycją nieruchomości. Akcentowali okoliczność utrwalonego faktycznego korzystania z działki o numerze ewidencyjnym 672/18 jako drogi dojazdowej do położonych w bezpośrednim sąsiedztwie działek budowlanych, uprzednio jedynie o gruntowej nawierzchni. Zakwestionowane roboty budowlane zrealizowali w oparciu o zgłoszenie dokonane właściwemu organowi, który nie wniósł sprzeciwu, gdy pozostają one w granicach przedmiotowych pojęcia remontu. Stąd na obecnym etapie procedowania wszelkie wątpliwości interpretacyjne, tyczące się zakresu robót objętych zgłoszeniem nie mogą być wykładane na niekorzyść inwestorów. Utwardzenie nawierzchni omawianej drogi tłuczniem zostało wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i z zachowaniem norm technicznych. Urządzenie obrzeży było podyktowane wyłącznie względami technologicznymi i ekonomicznymi, skoro w sposób konieczny służą utrwaleniu granic utwardzenia, w następstwie stabilizacji utwardzonej nawierzchni, wyeliminowaniu niebezpieczeństwa osuwania się gruntu z działek bezpośrednio graniczących z drogą a położonych wyżej, co prowadziłoby też w dalszej kolejności do naruszenia posadowienia ogrodzenia tychże działek na odcinkach wzdłuż omawianej drogi. Natomiast krawężniki zostały ułożone jedynie na granicy z drogą publiczną i przy wjazdach na działki o numerach ewidencyjnych 672/16 i 672/17. Pominięcie ułożenia zakwestionowanych obrzeży i krawężników naraziłoby inwestorów na konieczność wykonywania w bliskiej przyszłości kolejnych prac dla odtworzenia i utrzymania utwardzenia nawierzchni ich prywatnej drogi i ponoszenia związanych z tym znacznych kosztów. W odpowiedzi na skargę Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wraz z jego faktyczną i prawną argumentacją, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wskazał na zasadność zastosowania trybu stanowionego w art. 51 powoływanej w sprawie ustawy Prawo budowlane, a to wobec zrealizowania hipotezy art. 50 ust. 1 pkt 3 tegoż aktu ustawowego. J. S. o statusie uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, jako współwłaściciel działki 672/18, także wnosił o oddalenie skargi, stojąc na stanowisku, iż inwestorzy w istocie przystąpili do budowy nowej drogi, jak publicznej, bez projektu i wymaganych uzgodnień, a nadto wbrew postanowieniu sądu powszechnego w przedmiocie zabezpieczenia żądania zniesienia współwłasności. Nadto inwestycja ta bezsprzecznie wymagała pozwolenia budowlanego, a wobec jego nieudzielania podlegać winny usunięciu nie tylko obrzeża i krawężniki, ale też również sam tłuczeń z powierzchni gruntu omawianej działki. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie legalności, gdy niniejszym badana decyzja tego wymogu nie realizuje, co rozstrzygające. Powyższe podlegało stwierdzeniu z urzędu, poza granicami zarzutów skargi, do czego obliguje dyspozycja art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym, gdy zważyć unormowanie art. 28 k.p.a., przymiot interesu prawnego bezsprzecznie przynależy wszystkim współwłaścicielom nieruchomości objętej kwestionowanym zakresem robót budowlanych, skoro zrealizowane prace ściśle wpisują się w treść uprawnień właścicielskich każdego z nich, gdy wszystkie atrybuty ustawowo przyznane każdemu ze współwłaścicieli w szczególności w zakresie sprawowania władztwa, przysługują im w sposób niepodzielny, do czasu zniesienia współwłasności w jednym z ustawowo stanowionych trybów. Zakwestionowane w sprawie roboty budowlane zostały zrealizowane na nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę o numerze ewidencyjnym 672/18. Prowadzona dlań księga wieczysta o numerze 103835, w dziale II, jako współwłaścicieli ujawnia między innymi J. A. S. oraz A. B. S. na prawie wspólności ustawowej. W omawianym zakresie podmiotowym taki stan właścicielski wykazuje też ewidencja gruntów, w myśl zapisów wypisu z ewidencji gruntów z dnia września 2004r. Natomiast w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego rozstrzygające organy nadzoru budowlanego pominęły A. B. S. jako stronę w rozumieniu art. 28 k.p.a. Jak wynika bowiem z przedstawionych akt postępowania administracyjnego, nie były jej doręczane ani zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, ani w dalszym toku czynności decyzje organów kolejnych instancji. Stwierdzone uchybienie proceduralne w swych jurydycznych następstwach realizuje przesłankę stanowioną hipotezą art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowiąc podstawę dla wznowienia postępowania administracyjnego. Powyższe z kolei wyczerpuje hipotezę art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyniąc jurydycznie zasadnym obligatoryjne uchylenie decyzji zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W tym stanie sprawy merytoryczne przesądzenie materialnoprawnej zasadności stanowisk stron postępowania sądowoadministracyjnego podlega wykluczeniu, jako przedwczesne. Jurydyczna racja zrealizowania kontroli sądowoadministracyjnej w kontekście norm prawnomaterialnych zaistnieje dopiero wówczas, gdy organy administracji w toku instancji, przy podejmowaniu ponownego rozstrzygnięcia, usuną stwierdzoną proceduralną wadliwość. W dalszej kolejności podmiotom legitymowanym, a zainteresowanym, przysługiwać będzie prawo do powzięcia inicjatywy dla zrealizowania kontroli sądowoadministracyjnej od już proceduralnie prawidłowo wydanych decyzji rozstrzygających sprawę. Z tych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i przy zastosowaniu art. 135 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. Obowiązek zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego od organu na rzecz skarżących uzasadnia art. 200 ostatnio powołanej ustawy.