II SA/Lu 422/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Protokolant Stażysta Anna Chmielewska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J.K. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2006 r. (znak. [...]) wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity w Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z 2000 r. z późn. zm.) - w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity w Dz. U. Nr 207 poz. 2016 z 2003 r. z późn. zm. ) - po rozpatrzeniu odwołania p. J.K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]grudnia 2005 r. (znak [...]) odmawiającej wydania nakazu wyłączenia z użytkowania przyłącza kanalizacji sanitarnej, istniejącego na działkach nr geod. 10, 11 12 przy ul. [...] – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z 1974r.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity w Dz. U. Nr 207, poz. 2016 z 2003r.z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity w Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z 2000r. z późn. zm.) o odmowie zamurowania wylotu ze studzienki kanalizacyjnej usytuowanej na działce nr 12 stanowiącej początek przyłącza kanalizacji sanitarnej, które przebiega przez działki nr 12, 11 do studzienki kanalizacyjnej zlokalizowanej na działce Nr 10 położonej przy ul. [...] W uzasadnieniu orzekł, że organ I instancji zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 54 i 55 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. odmówił wydania nakazu wyłączenia z użytkowania przyłącza kanalizacji sanitarnej, usytuowanego na działkach nr geod.. 10, 11, 12 położonych przy ul. [...] Następnie, odwołanie od powyższej decyzji złożył J.K. Rozpatrując odwołanie organ II instancji stwierdził, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek J.K., który w trakcie oględzin dokonanych w dniu 2 września 2003 r. sprecyzował swoje żądanie występując o zamurowania wylotu w studzience kanalizacyjnej przyłącza, bez rozbiórki rur kamionkowych przebiegających przez jego działkę. Żądanie swoje J. K. podtrzymywał w toku prowadzonego postępowania. Dlatego też, orzekł organ II instancji, jeżeli wszczyna się postępowanie administracyjne w celu załatwienia sprawy to należy przez to rozumieć, że organ administracji rozstrzyga sprawę co do przedmiotu objętego żądaniem strony. Oznacza to, że postępowanie co do tego żądania zostało wszczęte z dniem doręczenia żądania organowi administracji (art. 61 § 3 Kpa) i od tej daty (7 sierpnia 2003 r.) istnieje prawny obowiązek jego rozstrzygnięcia. Dlatego też zakres przedmiotowy prowadzonego postępowania administracyjnego obejmuje wykonane przez A.K. przyłącze kanalizacyjne z rury kamionkowej ø 150 mm o długości około 13,0 m, które przebiega ze studzienki kanalizacyjnej znajdującej się na działce nr 12 przez działkę nr 11 stanowiącą własność J.K. do studzienki kanalizacyjnej na działce nr 10 . Ponadto na budowę przyłącza A.K. nie posiada pozwolenia na budowę, zaś według oświadczeń inwestora oraz jego K.B. i P.B. sporne przyłącze zostało wykonane w 1992 r. , a według J.K. w 1990 roku. Z tych względów nie budzi wątpliwości, że budowa przedmiotowego przyłącza nastąpiła w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane i zgodnie z art. 28 ust. 1cyt. ustawy Prawo budowlane wymagała pozwolenia na budowę. Inwestor pozwolenia takiego nie uzyskał. Zgodnie z art. 103 ust. 2 obowiązującego prawa budowlanego z 1994 roku art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994r. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli w rozpatrywanej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. , orzekł organ odwoławczy. Ponadto stwierdził, że art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane stanowi, że w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji publicznej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Wynika to z tego, że w świetle art. 37 ust. 1 obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce. Zachodzi to jeżeli terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jednak, dodał organ odwoławczy, z akt sprawy wynika, że przedmiotowe przyłącze znajduje się na terenie skanalizowanym oraz nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia a także nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Ponadto opinia techniczna, do przedłożenia której A.K. został zobowiązany postanowieniem z dnia [...] października 2003r. wydanym na podstawie art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. wykonana została przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, określa, iż stan techniczny przyłącza nie budzi zastrzeżeń i nadaje się ono do użytkowania. Z kolei przepis art. .40 cyt. ustawy stanowi o czynnościach, których wykonanie ma doprowadzić wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem. Muszą to być czynności konkretne, w sposób bezpośredni zmierzające do osiągnięcia skutku zamierzonego przez powołany przepis. Z tych względów odmowa zamurowania wylotu ze studzienki kanalizacyjnej usytuowanej na działce nr 12 stanowiącej początek przedmiotowego przyłącza jest jednocześnie dopuszczeniem zakwestionowanego przyłącza do użytkowania, stwierdził organ II instancji. Jednocześnie dodał, odnosząc się do zarzutów odwołania, że organ administracji publicznej rozpoznając sprawę rozstrzyga ją w oparciu o aktualny, istniejący w dacie orzekania stan faktyczny, który jest przedstawiony na aktualizacji treści mapy zasadniczej przyjętej do zasobu powiatowego w dniu 4 grudnia 2003 r. i zaewidencjonowanej pod nr 157.331.1-181/2003. Kwestia prawa do dysponowania nieruchomością stanowi jedną z przesłanek uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974 r.). Jeśli obiekt budowlany został wzniesiony w okresie obowiązywania Prawa budowlanego z 1974 r. , nie wylegitymowanie się przez inwestora tytułem do dysponowania nieruchomością, nie może stanowić podstawy do nakazania rozbiórki czy też wyłączenia z użytkowania, gdyż przepisy prawa takiego skutku nie przewidują. Dlatego też, biorąc pod uwagę powyższe przesłanki prawne i faktyczne oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) , w świetle którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, orzekł jak w sentencji decyzji. W skardze do Sądu, skarżący J.K. wystąpił o "ponowne rozpatrzenie całej sprawy". W szczególności w treści skargi formułuje następujące zarzuty: Po pierwsze, podnosi, że nie wyraził zgody na budowę przyłącza kanalizacyjnego przez swoją działkę Nr 11. Po drugie, stwierdza, że użytkowanie przyłącza kanalizacyjnego stanowi zagrożenie dla niego jak i rodziny i mienia, gdyż w 2003 r. podczas ulewy miała miejsce taka sytuacja. Po trzecie, nie będzie miał możliwości jakiejkolwiek rozbudowy budynku mieszkalnego na własnej działce budowlanej. Po czwarte, inwestor nie złożył wyznaczonych i w wyznaczonym terminie dokumentów (23 dni po wyznaczonym terminie). Po piąte, inspektorzy nadzoru budowlanego powołują się na decyzje wcześniej uchylane. Po szóste, zeznania świadków są fałszywe i nie powinny stanowić dowodów w tej sprawie. Po siódme, inspektorzy nadzoru budowlanego domagają się od niego coraz to innych dokumentów chociaż przyłącze kanalizacyjne wybudowane przez A. K. jest nielegalne i w tym zakresie złożył zastrzeżenie już w dniu 22 marca 1994 r., które nie jest brane pod uwagę. Po ósme, sprawa była już rozpatrywana przez WSA w Lublinie, który wydał wyrok w dniu 10 listopada 2004 roku. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Jednocześnie , co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Po pierwsze , należy stwierdzić, że w świetle prawomocnego Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 listopada 2004 r. (sygn.akt II SA/Lu 359/04), którego w świetle art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., - ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą Sąd, właściwy organ związany jest żądaniem strony i w tym zakresie Sąd sformułował jednoznaczną wytyczną. Wynika z niej, że "rozstrzygniecie o formalnoprawnej dopuszczalności użytkowania spornego przyłącza kanalizacyjnego będzie miało charakter prejudycjalny dla dopiero w przyszłości zasadnego rozważania w kontekście materialnoprawnej racji orzekania o rygorze rozbiórki, a to wobec twierdzeń skarżącego o braku przesłanek dla legalizacji samowolnie zrealizowanej inwestycji". Jednak w toku postępowania dowodowego wystąpiło także naruszenie dyspozycji art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Powyższe przepisy stanowią, że właściwy organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. W tej sprawie kluczową okolicznością faktyczną pozostaje sprzeczność w materiale dowodowym dotycząca średnicy przedmiotowej rury kamionkowej, z której wykonane jest dane przyłącze kanalizacyjne. Z opinii technicznej opracowanej przez inż. J.M. z listopada 2003 roku wynika, że przyłącze kanalizacyjne jest wykonane z rury kamionkowej ø 200 mm od studzienki kanalizacyjnej zlokalizowanej na działce Nr 73 do sieci kanalizacyjnej przebiegającej przez działkę Nr 10. Ponadto podstawą powyższego opracowania było zlecenie inwestora, mapa do celów projektowych z inwentaryzacją przyłącza kanalizacyjnego oraz także wizja lokalna w terenie (karta Nr 24 – 25 akt sprawy). Natomiast w dniu 16 grudnia 2003 r. wykonano próbę drożności (protokół próby drożności - karta Nr 23 akt sprawy oraz jest plan sytuacyjny przyłącza w skali 1 : 500 – karta Nr 19 akt sprawy). Powyższe jednoznaczne twierdzenie projektanta dotyczące średnicy przedmiotowych rur kamionkowych ø 200 mm nastąpiło, w sytuacji, w której cytowana wyżej mapa do celów projektowych z inwentaryzacją przyłącza kanalizacyjnego określała ich średnicę jako ø 150 mm. Z kolei z protokołu oględzin z dnia 2 września 2003 r. podpisanego także przez inwestora A.K. wynika również, że średnica przedmiotowej rury kamionkowej wynosi także ø 200 mm (karta Nr 8 akt sprawy). Natomiast z " uzupełnienia" opinii technicznej lecz dopiero z dnia 7 listopada 2005 r. podpisanej także przez inż. J.M. wynika, co stwierdza powyższy projektant, że istniejące przyłącze jest wykonane z rur kamionkowych lecz "ø 150 mm - co jest zgodne z warunkami technicznymi wykonania i odbioru sieci kanalizacyjnych" (karta Nr 130 akt sprawy). Oznacza to, że występuje w tym zakresie sprzeczność w zebranym materiale dowodowym. W szczególności brak jest w zebranym materiale dowodowym jakichkolwiek ustaleń faktycznych w oparciu o które nastąpiło tego rodzaju "uzupełnienie" opinii technicznej zmieniające średnicę rur kamionkowych kanalizacyjnych ze średnicy "ø 200 mm" na " ø 150 mm" i to dopiero w dniu 7 listopada 2005 roku. Dlatego też wymaga to przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 i 3 kpa w związku z art. 80 kpa, ponieważ Sąd nie jest ustawowo uprawniony do podejmowania tych czynności i orzeka tylko na podstawie zebranego przez właściwe organy administracji prowadzące postępowanie materiału dowodowego będącego w aktach sprawy. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy.