II SA/Lu 423/16
PostanowienieWSA w Lublinie2016-06-15
Skład orzekający: Witold Falczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania postanowień organów nadzoru budowlanego w przedmiocie opłaty legalizacyjnej, jeżeli ich natychmiastowe wykonanie może spowodować znaczne szkody majątkowe lub trudne do odwrócenia skutki dla przedsiębiorcy?Ratio decidendi
Wniosek o wstrzymanie wykonania postanowień organów nadzoru budowlanego w przedmiocie opłaty legalizacyjnej zasługuje na uwzględnienie, jeżeli natychmiastowa zapłata tej opłaty może spowodować utratę płynności finansowej przedsiębiorstwa, konieczność zwolnienia pracowników lub inne zakłócenia w jego funkcjonowaniu, co stanowi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.Stan faktyczny
Skarżący M.W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ustalające opłatę legalizacyjną z tytułu samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego. Skarżący wniósł również o wstrzymanie wykonania tych postanowień, argumentując, że zapłata opłaty spowoduje znaczne szkody majątkowe i trudne do odwrócenia skutki dla jego przedsiębiorstwa.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającego je postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Witold Falczyński po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej - w zakresie wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] p o s t a n a w i a wstrzymać wykonanie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...].
M.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...], ustalające opłatę legalizacyjną w wysokości [...] zł z tytułu samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego, którą to opłatę skarżący zobowiązany został uiścić w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia organu pierwszej instancji.
W skardze, obok zarzutów kwestionujących ww. postanowienia, skarżący zawarł również wniosek o wstrzymanie ich wykonania na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze. zm., dalej jako "p.p.s.a.").
Uzasadniając powyższy wniosek skarżący podniósł, że konieczność uiszczenia opłaty legalizacyjnej w wysokości [...] zł spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w jego majątku, a także spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata tak znacznej kwoty skutkować bowiem będzie utratą płynności finansowej prowadzonego przez skarżącego przedsiębiorstwa, a w konsekwencji może także prowadzić do jego upadłości. Wykonywana przez skarżącego działalność gospodarcza w zakresie hydrauliki siłowej wymaga bowiem ponoszenia stałych, miesięcznych kosztów w znacznej wysokości, związanych z zakupem materiałów, dostawami energii elektrycznej oraz wynagrodzeniami pracowników. Wskutek wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia skarżący utraci natomiast możliwość finansowania bieżącej działalności i regulowania wymagalnych zobowiązań. Jak podkreślił skarżący, może to również skutkować koniecznością rozwiązania stosunku pracy z częścią zatrudnionych pracowników.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie.
Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakowoż, w myśl § 3 tego artykułu, sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (a więc również aktów wydanych w pierwszej instancji postępowania administracyjnego).
W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające udzielenie skarżącemu tymczasowej ochrony na podstawie przytoczonego wyżej przepisu, poprzez wstrzymanie wykonania kontrolowanych postanowień organów obu instancji. Nie sposób bowiem nie zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż natychmiastowa spłata ustalonej na mocy tych postanowień opłaty legalizacyjnej w kwocie [...] zł niosłaby za sobą niebezpieczeństwo w postaci utraty płynności finansowej prowadzonego przez skarżącego przedsiębiorstwa, co z kolei mogłoby się wiązać z koniecznością zwolnienia części pracowników, jak również w inny sposób zakłócić funkcjonowanie firmy, np. poprzez uniemożliwienie terminowych spłat zobowiązań. Nadto należy mieć na uwadze, że w przypadku nieuiszczenia przedmiotowej opłaty oraz niewstrzymania wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, organ administracji byłby uprawniony do nakazania przywrócenia stanu poprzedniego budynku gospodarczego objętego samowolną zmianą sposobu użytkowania, zaś wykonanie takiego obowiązku niewątpliwie wymagałoby określonych nakładów, nawet jeśli nie finansowych, to nakładów siły. W tych okolicznościach Sąd uznał, że natychmiastowe wykonanie zaskarżonych postanowień wiązałoby się zarówno z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody, jak i z możliwością spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Końcowo wypada podkreślić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu - zgodnie z art. 61 § 6 p.p.s.a. – stanowi jedynie tymczasową ochronę praw skarżącego, gdyż rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie upada w razie wydania przez Sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło