II SA/Lu 425/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent – stażysta Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego S. M. kwotę 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z dnia [...] maja 2004 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek S.M. - utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] odmawiającą przyznania uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wyjaśnił, że S.M. ubiegał się o przyznanie uprawnień kombatanckich z tego tytułu, że w czerwcu 1943 r. przebywał w obozie przesiedleńczym a następnie został skierowany na roboty przymusowe do III Rzeszy, gdzie pracował w firmie [...] w fabryce pomp w S. Pobyt na przymusowych robotach w Niemczech nie jest represją w rozumieniu przepisów ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371) i nie może zostać potraktowany jako działalność kombatancka ani jako działalność równorzędna z działalnością kombatancką. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy o kombatantach, uprawnienia kombatanckie przysługują osobom, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego przebywając z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Obóz w Z. został wymieniony w § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których osadzone były osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1154), który wymienia inne miejsca odosobnienia określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Do S.M. nie może mieć jednak zastosowania przepis art. 4 ust. 1 lit. c ustawy, gdyż w chwili przebywania w obozie przesiedleńczym w Z. (czerwiec 1943 r.) miał on ukończone 15 lat. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł S.M., domagając się uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił w skardze, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa albowiem – w jego ocenie – pobyt w obozie przejściowym w Z. uzasadnia przyznanie mu uprawnień kombatanckich na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy kombatanckiej w sytuacji, gdy przebywał w tymże obozie mając ukończone lat 15. W odpowiedzi na skargę, organ orzekający wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie zgodności zaskarżonej decyzji z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Skardze nie można odmówić słuszności albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Trafne jest stanowisko zaskarżonej decyzji, iż pobyt skarżącego w obozie pracy w III Rzeszy i wykonywania tam pracy przymusowej nie może być zaliczony do represji, o których stanowi ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). Praca przymusowa może stanowić podstawę do ubiegania się o świadczenie pieniężne przewidziane w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR (Dz. U. Nr 87, poz. 345), jeżeli zostaną spełnione przesłanki przewidziane w przepisach tej ustawy, niezbędne do przyznania świadczenia (wyrok NSA z 19 marca 1997 r. V SA 1705/95 – ONSA 1998/1/19, wyrok NSA z 31 października 2001 r. V SA 454/01 – Lex nr 84445). W rozpatrywanej sprawie organ orzekający, naruszając przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 kpa nie wyjaśnił należycie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy podniesionych przez skarżącego okoliczności jego pobytu w obozie przejściowym w Z. Z niezrozumiałych przyczyn organ orzekający przyjął, że skarżący ubiega się o przyznanie uprawnień kombatanckich jako "[...]" osadzone w obozie w Z. i uznał, że nie można mu przyznać uprawnień kombatanckich na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy, gdyż przepis ten dotyczy dzieci do lat 14, a skarżący przebywając w obozie miał ukończone 15 lat. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący S.M. urodził się w dniu [...]kwietnia 1923 r., a w obozie przejściowym w Z. przebywać miał przez okres 5 tygodni latem 1943 r. Był on zatem osobą dorosłą i organ powinien wyjaśnić i rozważyć czy pobyt skarżącego w obozie w Z., którego organ nie kwestionuje, dawałby podstawy do zastosowania w sprawie przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b powołanej ustawy. Należy także zauważyć, iż skarżący ubiegając się o przyznanie uprawnień kombatanckich oświadczył w życiorysie, że z obozu przejściowego w Z. został przewieziony do obozu koncentracyjnego w H., a dopiero stamtąd trafił do obozu pracy w S. Pobyt w H. potwierdzili również świadkowie zeznający w sprawie. Organ orzekający nie odniósł się natomiast w żaden sposób do tej kwestii co również stanowi nie wyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. "a" i "c" oraz art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji.