II SA/Lu 427/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca),, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi F. G. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oraz rozbiórkę obiektu I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego F. G. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012r. Wojewoda L. po rozpatrzeniu wniosku F. G. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty K. z dnia [...] marca 2012r. odmawiającej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr 902 w K. przy ul. Ż., na budowę przyłączy: kanalizacyjnego i wodociągowego oraz wewnętrznej energetycznej linii zasilającej i utwardzeniem terenu, a także na rozbiórkę budynku gospodarczego – odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na w/w decyzję Starosty K.. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż decyzja Starosty Krasnostawskiego z dnia 12 marca 2012r. doręczona została F. G. przez pocztę w dniu 14 marca 2012r. W decyzji tej zawarto pouczenie o sposobie i trybie wniesienia odwołania. W dniu 29 marca 2012r. do Starostwa Powiatowego w K. wpłynęło odwołanie od decyzji z dnia 12 marca 2012r. oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wniosek o przywrócenie terminu F. G. motywował tym, iż jest osobą starszą i ze względu na swoją nieporadność i niewiedzę oraz choroby, nie mógł dokonać tej czynności w terminie wyznaczonym decyzją. Wojewoda podkreślił, że w niniejszym postępowaniu zbadaniu podlega wyłącznie, czy zaistniały przesłanki do przywrócenia terminu w rozumieniu art. 58 kpa. Jedną z przesłanek do przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, zaś ciężar tego uprawdopodobnienia spoczywa na stronie postępowania, a organ zobowiązany jest wyłącznie ocenić te okoliczności. W orzecznictwie sądowo – administracyjnym przyjęło się , że o braku winy w uchybieniu terminu można mówić tylko w sytuacji stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia , gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W ocenie organu odwoławczego uzasadnienie swojego stanowiska starszym wiekiem nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Ponadto strona nie wykazała się należytą starannością w zakresie prowadzenia swojej sprawy, bowiem przepisy kodeksu postępowania administracyjnego umożliwiają stronie ustanowienie pełnomocnika, który dokonuje wszelkich czynności na rzecz swojego mocodawcy – w tym złożenia odwołania w terminie. W skardze na postanowienie Wojewody L. F. G. wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, iż postanowienie to " prowadzi do dyskryminacji osób będących w podeszłym wieku i tym samym odmawia mu jako osobie mającej 87 lat dochodzenia jego praw i obrony interesów". Podkreślił także, że organ nie zbadał na czym polega jego nieporadność , choroba i niedołęstwo. Ponadto w czasie " gdy płynął termin do wniesienia odwołania uległ wypadkowi w domu, w wyniku czego nie mógł chodzić". W tym czasie miał zalecenie lekarskie by leżeć w łóżku. Skarżący twierdzi, że w jego wieku trudno jest wszędzie zdążyć, gdy " zdrowie niedomaga". Skoro uległ wypadkowi, skutkiem którego był zakaz poruszania się, organ orzekający powinien uznać, że uchybienie terminu było niezamierzone. W odpowiedzi na skargę W. L. wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 58 §1 kpa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. O przywrócenie terminu do wniesienia odwołania postanawia ostatecznie, stosownie do przepisu art. 59§ 2 kpa, organ właściwy do rozpatrzenia odwołania. Ustanowiona w powołanych przepisach instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Jej celem jest ochrona jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę postępowania. Uchybiony termin do dokonania czynności należy przywrócić , jeśli łącznie zostaną spełnione określone przesłanki, a mianowicie: 1/ strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2/ wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3/ jednocześnie z wnioskiem zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin; 4/ we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu oraz powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania. W okolicznościach niniejszej sprawy podstawowe znaczenie dla rozpoznania i rozstrzygnięcia złożonego przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu ma przesłanka braku winy. Zasadnie organ wskazał, że przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jednakże wydając zaskarżone postanowienie organ nie wyjaśnił w sprawie dostatecznie okoliczności, na które skarżący powoływał się we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wydając postanowienie na podstawie art. 58 § 1 kpa organ ma obowiązek podjąć wszelkie działania, których celem, z uwagi na słuszny interes obywateli, będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy, których efektem będzie potwierdzenie przez osobę wnioskującą wiarygodności okoliczności, na które powołała się podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych. Pamiętać przy tym należy, że brak winy, o której mowa w art. 58 § 1 kpa, zainteresowany winien tylko uprawdopodobnić, a nie udowodnić. Uprawdopodobnienie natomiast jest środkiem zastępczym i słabszym niż dowód, nie dający pewności, lecz jedynie wiarygodność / prawdopodobieństwo/ twierdzenia o danym fakcie. Zasadnie organ uznał, że sama okoliczność, że skarżący jest osobą w wieku 86 lat nie uzasadnia opóźnienia w złożeniu odwołania. Jednakże skarżący wskazał we wniosku, że jest osobą nieporadną i chorą. Należało zatem wyjaśnić jaka choroba uniemożliwiła mu złożenie odwołania w terminie, nawet poprzez zażądanie uzupełniających wyjaśnień od skarżącego. Takie postępowanie mogłoby skutkować uzyskaniem informacji, że skarżący w okresie objętym terminem do złożenia odwołania uległ wypadkowi i miał zakaz chodzenia do 30 marca 2012r. Taką bowiem okoliczność potwierdza złożone przez niego wraz ze skargą zaświadczenie lekarskie. Podsumowując stwierdzić należy, że orzeczenie przez organ odnośnie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności, które należało wziąć pod uwagę. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ oceni czy w sprawie zachodzą przesłanki wynikające z art. 58 kpa, a w szczególności czy uchybienie nastąpiło bez winy skarżącego , czy dochował on należytej staranności mając na uwadze rozważania zawarte powyżej w niniejszym uzasadnieniu. Z uwagi na powyższe okoliczności i na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 stycznia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 wyżej cytowanej ustawy / na koszty te składają się: wpis w kwocie 100 zł, wynagrodzenie adwokata w kwocie 240 zł i opłata od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł/.