II SA/Lu 428/03

WyrokWSA w Lublinie2004-02-24

Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Asesor WSA Małgorzata Fita-Mazurek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strażakowi zawieszonemu w czynnościach służbowych, w przypadku gdy okres zawieszenia upłynął, a postępowanie karne lub dyscyplinarne nie zostało zakończone, przysługuje zwrot zawieszonej części uposażenia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracyjne dokonały błędnej wykładni art. 107 ust. 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. W przypadku uchylenia zawieszenia w czynnościach służbowych (co następuje z mocy prawa po upływie terminu), strażakowi przysługuje zwrot zawieszonej części uposażenia, niezależnie od trwającego postępowania karnego lub dyscyplinarnego, chyba że zostanie zwolniony ze służby z powodu skazania lub wydalenia.
Stan faktyczny
A. P., strażak Państwowej Straży Pożarnej, został zawieszony w czynnościach służbowych na okres do 3 miesięcy, z możliwością przedłużenia do 12 miesięcy. Jednocześnie organ zawiesił wypłatę 50% jego uposażenia. Po upływie terminu zawieszenia, bez przedłużenia okresu zawieszenia, skarżący wystąpił o wypłatę zawieszonej części uposażenia. Organy administracji odmówiły wypłaty, powołując się na trwające postępowanie karne i dyscyplinarne. Skarżący złożył skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (spr.), Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Asesor WSA Małgorzata Fita-Mazurek, Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2004 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty zawieszonej części uposażenia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] Nr [...] . Decyzją z dnia [...] nr [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, po rozpatrzeniu odwołania A. P. od decyzji z dnia [...] nr [...] wydanej przez Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej - w przedmiocie odmowy wypłaty zawieszonej części uposażenia; utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, że organ pierwszoinstancyjny, powołując się na przepis art. 108 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 ze zm./ uzależnił wypłatę zawieszonej części uposażenia od umorzenia toczącego się postępowania karnego lub uniewinnienia strony prawomocnym wyrokiem Sądu. Organ odwoławczy nie podzielił zarzutu odwołania i stwierdził, że ustawodawca w art. 107 ust. 2 cyt. ustawy wskazał, że strażakowi zawieszonemu w czynnościach służbowych przysługuje zwrot zawieszonej części uposażenia w przypadku uchylenia zawieszenia. Organ I instancji, z braku okoliczności uzasadniających uchylenie swojej decyzji o zawieszeniu, nie uchylił zawieszenia. Brak zatem przesłanki do wypłaty zawieszonej części uposażenia. Ponadto w myśl art. 107 ust. 2 ustawy, wypłatę zawieszonej części uposażenia uzależnia się od wyników postępowania karnego oraz dyscyplinarnego. W przypadku zwolnienia ze służby z powodu skazania prawomocnym wyrokiem sądu albo ukarania karą dyscyplinarną wydalenia ze służby - zawieszonej części uposażenia nie wypłaca się. Zatem przed zapadnięciem prawomocnych orzeczeń, trudno przewidzieć ich treść, a w związku z tym na obecnym etapie postępowania nie sposób ustalić czy zaistnieją przesłanki do wypłaty zawieszonej części uposażenia. Art. 108 ust. 2 ustawy stanowi potwierdzenie przyjętej konstrukcji prawnej dotyczącej wypłaty zawieszonej części uposażenia po zakończeniu postępowania karnego, to zaś potwierdza słuszność prezentowanego stanowiska. Mając na względzie toczące się postępowanie karne oraz skierowanie sprawy do rzecznika dyscyplinarnego należy uznać, że brak jest podstawy do wydania decyzji o wypłaceniu zawieszonej części uposażenia, do czasu uzyskania prawomocnego orzeczenia. Skargę na powyższą decyzję złożył A. P., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania oraz zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. z 2002 r. Nr 147 poz. 1230 ze zm./ przewidują obligatoryjne zawieszenie strażaka w czynnościach służbowych /art. 39 ust. 1/, albo zawieszenie fakultatywne /art. 39 ust. 2/. W obu przypadkach okres zawieszenia nie może przekraczać 3 miesięcy, przy czym co do zasady w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia można przedłużyć do 12 miesięcy /art. 39 ust. 3/. Z akt sprawy wynika, że ostateczną decyzją z dnia [...] A. P. został zawieszony w czynnościach służbowych na podstawie art. 39 ust. 1 tej ustawy na okres od dnia 19 listopada 2002 r. do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko niemu dochodzenia o przestępstwo z art. 270 § 1 kk i art. 13 § 1 kk, w zw. z art. 286 § 1 kk, nie dłużej jednak niż do dnia 19 lutego 2003 r. Jednocześnie drugą decyzją ostateczną z dnia [...] ten sam organ, działając na podstawie art. 107 ust. 1 cyt. ustawy zawiesił A. P. od dnia 1 grudnia wypłatę 50 % ostatnio należnego uposażenia, z wyjątkiem dodatku rodzinnego. Z akt sprawy nie wynika, aby przedłużono okres zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych, do czego istniała podstawa prawna przewidziana w art. 39 ust. 3 ustawy. W raporcie z dnia [...] lutego 2003 r. skarżący wystąpił o wypłatę zawieszonej części uposażenia, w związku z dopuszczeniem do wykonywania obowiązków służbowych. W tym stanie rzeczy uznać należy, ze z mocy samego prawa nastąpiło uchylenie zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych z dniem [...] lutego 2002 r., z powodu upływu okresu czasu, o którym mowa w decyzji z dnia [...] oraz w art. 39 ust. 1 ustawy, stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia. Tym samym przedstawiony stan faktyczny powinien zostać oceniony na płaszczyźnie art. 107 ust. 2 ustawy, który jednoznacznie stanowi, że w wypadku uchylenia w czynnościach służbowych, strażak otrzymuje zawieszoną część uposażenia oraz obligatoryjne podwyżki tego uposażenia wprowadzone w okresie zawieszenia. Dalsza część analizowanego wyżej przepisu, zaczynająca się od słów "/.../ chyba że /.../" oznacza jedynie, że w wypadku zwolnienia strażaka ze służby z powodu skazania prawomocnym wyrokiem sądu albo ukarania karą dyscyplinarną wydalenia ze służby, istnieje możliwość żądania od strażaka zwrotu wypłaconej mu, a zawieszonej wcześniej części uposażenia. Organy decyzyjne zastosowały zatem niedopuszczalną, rozszerzającą wykładnię art. 107 ust. 2 w/w ustawy, a nadto w sposób nieuprawniony powołały się na uregulowania zawarte w art. 108, który skierowany jest wyłącznie do strażaków tymczasowo aresztowanych. Z akt sprawy nie wynika, aby w stosunku do skarżącego zastosowano tymczasowe aresztowanie. Skoro zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna zostały wydane z naruszeniem art. 107 ust. 2 w/w ustawy o Państwowej Straży Pożarnej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, przeto podlegały one uchyleniu. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło