II SA/Lu 428/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca),, Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skargi S. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wydaną z upoważnienia Burmistrza z dnia [...] r. Nr [...]. Decyzją z dnia ...Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania S. D. od decyzji Burmistrza z dnia ...w sprawie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego na dziecko K. D. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2013/2014 oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej wnioskowany na B. D. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Kolegium powołało przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych .Wskazało, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny. Z ustaleń tych wynika, że na utrzymaniu S. D. pozostaje troje dzieci: córki K. i B. oraz syn P. K. D. ukończyła 21 lat i jest studentką UMCS w L. Zgodnie natomiast z brzmieniem art.6 ust.1 ustawy zasiłek rodzinny przysługuje do ukończenia przez dziecko nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21 roku życia. Zasiłek ten może być przyznany na dziecko do 24 roku życia, jeśli kontynuuje ono naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności. Córka wnioskodawcy – K. ukończyła 21 lat, a mimo że kontynuuje naukę, nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. W świetle cytowanego przepisu nie może być więc przyznany na nią wnioskowany zasiłek rodzinny. Skoro nie może być przyznany zasiłek, nie ma ustawowych podstaw do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego. Również w tej sytuacji nie można przyznać dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, wnioskowanego na córkę B. W myśl przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, rodzina wielodzietna oznacza rodzinę wychowującą troje i więcej dzieci mających prawo do zasiłku rodzinnego. Skarżący wychowuje wprawdzie troje dzieci, ale nie ma przyznanego zasiłku na córkę K., a więc nie spełnia warunku wymienionego w tych przepisach. Organ pierwszej instancji przyznał S. D. zasiłek na dwoje dzieci odrębną decyzją. Nie ma więc podstaw do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na córkę B. Kolegium pouczyło także skarżącego o możliwości ubiegania się o innego rodzaju świadczenia w związku z trudną sytuacją bytową. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący opisał stan rodzinny, wskazując, że decyzja jest dla niego niezrozumiała. Wychowuje on troje dzieci, więc w jego ocenie, przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych pozwalają na przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. skarżący popierał skargę. Jednocześnie podniósł, że córka K. skończy 21 lat dopiero w dniu 19 listopada. Okazał nieobowiązujący dowód osobisty małżonki A. K. D., z którego wynika, że K. urodziła się 19 listopada 1992 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz.270 ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Z art. 135 ww. ustawy wynika zaś, iż Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Kwestionowane przez skarżącego decyzje organów obu instancji jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazują art.6 ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U z 2006 r., nr 139, poz. 992 z późn. zm.) wskazując, że jego córka K. ukończyła 21 lat i studiuje. Tymczasem w dacie orzekania przez organy obu instancji K. D. nie miała ukończonych 21 lat, a zatem błędne były ustalenia organów i powołana przez nie podstawa prawna rozstrzygnięcia. Art. 107 § 1 i 3 k.p.a. stanowi, iż każda decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne, zawierające wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz uzasadnienie prawne, czyli wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 1995 r. sygn. akt SA/Lu 2479/94, Baza Orzeczeń LEX nr 27106), jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma zatem nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie stron postępowania do organów administracyjnych. W ocenie Sądu, uzasadnienie prawne decyzji nie może przy tym polegać tylko na powołaniu przepisu prawa, przez organ wydający ową decyzję, lecz powinno zawierać umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa, oraz wskazać, jaki zachodzi związek między tą oceną, a treścią rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie organy obu instancji powyższych obowiązków nie spełniły. Wydając kwestionowane w niniejszej sprawie decyzje, organy obu instancji winny były zatem wyjaśnić skarżącemu jakie są zasady przyznawania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku, wyjaśniając także, że powołana wyżej ustawa rozróżnia naukę w szkole od nauki w szkole wyższej i wydać w tym zakresie decyzje zgodne z przepisami art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji winny zatem mieć na uwadze powyższe okoliczności i należycie uzasadnić swoje rozstrzygnięcie. Z tych względów na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz.270 ) Sąd orzekł jak w wyroku.