II SA/Lu 429/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Stażysta Paulina Gąsławska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku na zakup żywności oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, działający w imieniu Wójta Gminy N. przyznał T. W. pomoc żywnościową w wysokości 200,00 zł miesięcznie w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2010 r. z przeznaczeniem na zakup żywności w ramach rządowego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Organ ustalił, że dochód T. W. wynosi 591,31 zł i nie przekracza kwoty kryterium dochodowego określonego w przepisach ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" Ponadto stwierdził, że spełnione zostały kryteria określone w art. 7 ustawy o pomocy społecznej, ponieważ występuje problem niepełnosprawności. Organ wskazał, iż przyznając pomoc w kwocie 200,00 zł miesięcznie wzięto pod uwagę nie tylko potrzeby i sytuację materialną, bytową i zdrowotną wnioskodawczyni, ale również sytuację życiową innych osób i rodzin zwracających się o zabezpieczenie ich potrzeb a także możliwości finansowe ośrodka. Z przeprowadzonej przez organ analizy przyznanych świadczeń z realizacji programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" na podstawie sprawozdania za 2009 r. wynika, ze średnia wysokość świadczenia w formie zasiłku celowego w ramach tego programu wyniosła na 1 rodzinę (niezależnie od tego czy w rodzinie jest jedna osoba czy kilka np. 4 czy 5 osób) - 218,88 zł miesięcznie. Organ nadmienił, iż T. W. jest objęta pomocą ośrodka od wielu lat. W 2009 r. korzystała z zasiłku celowego na zakup żywności z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w wysokości 200,00 zł miesięcznie w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. (łącznie 2.400,00 zł), zasiłku celowego specjalnego za zakup opalu (łączna pomoc na kwotę 750,00 zł) oraz z usług opiekuńczych opłacanych ze środków ośrodka na łączną kwotę w ciągu roku 1.944,00 zł. Od powyższej decyzji T. W. złożyła odwołanie, w którym wniosła o wyłączenie członka SKO Z. C. od udziału w sprawie. Ponadto stwierdziła, ze dochód jej wynosi 423,00 zł, zaś dochód w wys. 591,31 zł to fikcja. Podniosła, iż nie dzieli wydatków z mężem, prąd opłaca ze swojego licznika, ma swoje szambo i własny telefon. Łącznie wydatki wynoszą 322,00 zł. Wskazała, że decyzja narusza art. 18 pkt 6 ustawy o pomocy społecznej, bo ta pomoc jest zadaniem zleconym gminie obligatoryjnym. Uważa, ze kwota pomocy przyznano dowolnie oraz, że komornik zabiera 170,00 zł z winy OPS w N. i Kolegium. W odwołaniu tym zaskarżyła nadto postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 1 lutego 2010 r. odmawiające wyłączenia starszego pracownika socjalnego H. L. od udziału w niniejszej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia 29 kwietnia 2010 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy uznając, iż została wydana zgodnie z obowiązującym prawem. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", pomoc taka może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. Według art. 7 tej ustawy, do udzielania pomocy w zakresie dożywiania mają zastosowanie odpowiednio przepisy ustawy o pomocy społecznej, dotyczące udzielania świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 1 tej ustawy, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód nie przekracza kryterium dochodowego które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 477,00 zł). Z dokonanych ustaleń wynika, iż dochód odwołującej, który stanowi emerytura, wyniósł 591,31 zł i nie przekracza ww. 150 % kryterium dochodowego, Również sytuacja życiowa odwołującej świadczy, iż spełnia ona wymogi formalne uprawniające do korzystania ze świadczeń pomocy społecznej z programu dożywiania (sytuacja zdrowotna - przewlekle schorzenia wnioskodawczyni, orzeczona niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym oraz sytuacja materialna i potrzeby wnioskodawczyni). W związku z tym zasadne było udzielenie przedmiotowej pomocy, której udzielenie nie jest obligatoryjne, z zatem przyznanie pomocy i jej wysokość, nawet przy spełnianiu przez osobę przesłanek ustawowych, zależy od uznania organu pomocy społecznej, wynikającego z oceny sytuacji w jakiej znajduje się osoba oczekująca pomocy. Kolegium dokonując oceny wysokości przyznanego świadczenia podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że przyznana pomoc w wysokości 200,00 zł miesięcznie jest pomocą adekwatną do sytuacji odwołującej, zważywszy na to, ze nie jest to pomoc jedyna. Jak wskazało Kolegium aktualnie źródło utrzymania stront nadal stanowi emerytura w wys. 591,31 zł. Nadto przedstawiony przez organ pierwszej instancji wykaz udzielonej stronie pomocy w 2009 r. wskazuje, iż pomoc ta stronie jest stale udzielana. W tym zakresie Kolegium podniosło, iż rolą pomocy społecznej nie jest spełnianie wszystkich żądań wnioskodawców (w tym co do wysokości pomocy), a w szczególności w sytuacji, gdy organ ma obowiązek udzielania pomocy również wielu innym potrzebującym często nie posiadającym stałego dochodu, czy znajdującym się w gorszej lub podobnej sytuacji. Zdaniem Kolegium analiza ponoszonych wydatków wykazała, że posiadana emerytura łącznie z przyznaną pomocą powinny zaspokoić niezbędne potrzeby odwołującej. Nawiązując do zarzutów odwołania organ podniósł, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Dochód odwołującej został wyliczony zgodnie z art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Również postanowienia odmawiające wyłączenia starszego pracownika socjalnego H. L. od udziału w sprawie nie narusza prawa. Nadto organ wskazał, iż Prezes Kolegium postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2010 r. postanowił o odmowie wyłączenie członka Kolegium Z. C. od udziału w sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego T. W. podniosła, iż nie wyłączony członek Kolegium wyznaczony do rozpatrywania jej spraw pozostaje w "związku przyjacielskim" z organem pierwszej instancji, działając na szkodę skarżącej. Orzeczenia wydawane przez organy naruszają prawa. Organy ustalają fikcyjny dochód oparty na kłamstwie i spekulacjach organów. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie nawiązując do rozważań ujętych w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Tak więc Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Kontrolując w świetle powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję Sąd ocenia, czy nie narusza ona prawa. Podstawę materialnoprawną stanowił przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", zgodnie z którym pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, o których mowa w art. 3 pkt 1, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa odpowiednio w art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia była decyzja przyznająca skarżącej T W. pomocy finansowej na dożywianie w wysokości 200 zł miesięcznie w okresie od 1 stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2010 r. w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Stosownie do art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. do udzielenia pomocy w wyżej wskazanym zakresie, mają odpowiednio zastosowanie przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, z których to wynika, że rozmiar świadczenia powinien być dostosowany do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a także do możliwości pomocy społecznej. W stanie faktycznym sprawy, miesięczny dochód skarżącej wynosi 551,31 zł i mieści się w kryterium ustalonym w powołanej wyżej ustawie z 29 grudnia 2005 r. , co uprawnia ją do przyznania pomocy na dożywianie. Ponieść należy, że decyzja o wysokości przyznawanej pomocy jest wydawana w ramach tzw. "uznania administracyjnego". Oznacza to przyznanie organowi możliwości dokonania wyboru jednego z dopuszczalnych prawem rozstrzygnięć w konkretnej sprawie. Organ nie jest związany co do wysokości przyznanego świadczenia. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej potrzeby osoby wnioskującej mogą być uwzględnione, jeżeli odpowiadają możliwościom pomocy społecznej. W sprawie niniejszej organ dokonał oceny wszystkich okoliczności sprawy w tym fakt, iż T. W. jest objęta pomocą Ośrodka Pomocy Społecznej w N. od wielu lat uzyskując w 2009 r. znaczą pomoc. Ma ona stałe źródło dochodu. Stanowisko organów, że sytuacja życiowa, bytowa i finansowa uzasadniała przyznanie pomocy w kwocie 200 zł miesięcznie za okres od stycznia 2010 r. do 30 czerwca 2010 r. Wobec wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywów tego rozstrzygnięcia nie można uznać, że decyzja ta narusza prawo. W ocenie Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dostatecznie wyjaśniono motywy rozstrzygnięcia wskazując, że organy pomocy społecznej dysponując określonymi środkami finansowymi muszą dokonywać wyboru rozstrzygnięcia mając na względzie potrzeby wnioskującego i cel pomocy, ale także potrzeby wszystkich ubiegających się o świadczenie pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.