II SA/Lu 43/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. M., Z. B., I. O., R. O. na decyzję Wojewody z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji dotychczasowej i umorzenie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia [...]. Nr [...] i postanowienie Starosty z dnia [...]r. Nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących: J. M., Z. B., I. O. i R. O. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania. II SA/Lu 43/07 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Wojewoda uchylił w całości decyzję Starosty z dnia [...] sierpnia 2006 r. odmawiającą uchylenia decyzji własnej z dnia [...] listopada 2004 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej dla Zakładu Kamieniarsko-Budowlanego [...]" J. M., Z. B., I. O., R. O. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-biurowego na działce nr ewid. [...], położonej w P., przy ul. B. oraz orzekł o uchyleniu powyższej decyzji Starosty z dnia [...] listopada 2004 r. i umorzył postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę wskazanej wyżej inwestycji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wyjaśnił, że Starosta decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2004 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił dla Zakładu Kamieniarsko-Budowlanego "[...]" J. M., Z. B., I.O., R. O. pozwolenia na budowę budynku gospodarczo-biurowego na działce nr ewid. [...], położonej, przy ul. B. Następnie organ ten, po wznowieniu postępowania w niniejszej sprawie, na podstawie wniosku [...] Sp. z o.o. o wznowienie postępowania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. odmówił uchylenia powyższej decyzji ostatecznej. Starosta wskazał, że nie jest władny do kwestionowania danych zawartych w oświadczeniu inwestora, przedkładanych umowach dzierżawy i interpretowania zawartych w nich uzgodnień, zaś kwestię roszczeń odszkodowawczych w przypadku udzielenia zgody z naruszeniem prawa rozstrzyga jedynie sąd powszechny. Organ ten podkreślił również, iż w chwili składania wniosku o wznowienie postępowania wskazany wyżej budynek gospodarczo-biurowy był już użytkowany. W ocenie organu odwoławczego stanowisko Starosty nie zasługiwało na aprobatę. Wojewoda podkreślił, iż wniosek [...] Sp. z o.o. o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., złożony został w terminie określonym w art. 148 k.p.a. i wskazywał nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, które zostały ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Faktycznie bowiem, jak podnosi Wojewoda, pismo Spółki z dnia 25 października 2004 r., w którym wyrażono zgodę na budowę na dzierżawionej działce powyższego obiektu budowlanego, nie zostało wystawione prawidłowo, tj. w zgodzie z § 20 aktu założycielskiego Spółki, gdyż podpisał je Prezes Zarządu jednoosobowo, a nie – jak przewiduje ten akt – dwóch członków Zarządu lub jeden członek Zarządu i prokurent. Zdaniem Wojewody w tej sytuacji, stwierdzone uchybienie przesądza o braku możliwości udzielenia pozwolenia na budowę, co w niniejszej sprawie prowadzi do uchylenia decyzji dotychczasowej oraz umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniósł Zakład Kamieniarsko-Budowlany "[...]" J. M., Z. B., I. O., R. O., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucił Wojewodzie naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 148 k.p.a. przez błędne przyjęcie, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony w rozpoznawanej sprawie z zachowaniem jednomiesięcznego terminu określonego w art. 148 k.p.a. Zdaniem skarżącego Zarząd Spółki przy zachowaniu należytej staranności mógł się dowiedzieć o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania znacznie wcześniej niż, jak to przyjął organ, dopiero w dniu 14 października 2005 r. (w dniu posiedzenia Zarządu). Strona skarżąca zarzuciła również organowi naruszenie art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędne przyjęcie, że wadliwe udzielenie zgody przez Spółkę powoduje niemożność udzielenia pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto pełnomocnik strony skarżącej w dniu 1 marca 2007 r. złożył wniosek o dopuszczenie dowodu ze skierowanych do skarżącego: pisma [...] Sp. z o.o. z dnia 14 lipca 2005 r. oraz pisma Wiceprezydenta Miasta z dnia 11 września 2006 r. Zdaniem pełnomocnika skarżącego z pism tych wynika jednoznacznie, że [...] Sp. z o.o. już w dniu 14 lipca 2005 r. wiedział, że pisemna zgoda z dnia 25 października 2004 r. została wyrażona nieprawidłowo, tj. wbrew postanowieniom § 20 aktu założycielskiego Spółki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Postępowanie w sprawie niniejszej toczyło się w trybie przepisów o wznowieniu postępowania administracyjnego, uregulowanego w przepisach art. 145 i nast. kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy art. 145 § 1 i 145 a § 1 k.p.a. wskazują podstawy wznowienia postępowania. Stosownie natomiast do przepisu art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W przypadku podstawy wznowienia wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, termin miesięczny liczony jest od daty dowiedzenia się przez stronę o nowych okolicznościach lub dowodach, nie znanych organowi. Zachowanie terminu miesięcznego musi być udowodnione przez stronę. Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 1995 r., SA/Wr 1164/95). Trafnie zarzucają skarżący, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przytoczonych przepisów art. 145 § 1 ust. 5 w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. przez uznanie, że został zachowany jednomiesięczny termin wskazany w art. 148 § 1 k.p.a. W podaniu o wznowienie postępowania [...] Sp. z o.o. , powołując się na podstawę wznowienia określoną w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazał, że inwestor (Zakład Kamieniarsko-Budowlany "[...]" J. M., Z. B., I. O., R. O.), będący tylko dzierżawcą działki nr [...], stanowiącej własność [...], nie posiadał zgody właściciela nieruchomości, wyrażonej przez dwie osoby uprawnione do składania oświadczeń woli w imieniu spółki, na budowę budynku biurowo-gospodarczego. Zgoda dołączona do akt wyrażona została bowiem jednoosobowo przez prezesa zarządu spółki, nie mogła zatem stanowić podstawy do udzielenia pozwolenia na budowę. W ocenie skarżącego, gdyby organ znał ten stan rzeczy, z pewnością odmówiłby pozwolenia na budowę. Wnoszący podanie wyjaśnił jednocześnie, że o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, dowiedział się dopiero po wyborze nowego zarządu spółki, na posiedzeniu zarządu dniu 14 października 2005 r., kiedy to sprawa przedstawiona została nowemu zarządowi. Organ pierwszej instancji uznał twierdzenia wnoszącego podanie co do daty dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia za wystarczające i wznowił postępowanie bez przeprowadzania jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego. Organ drugiej instancji uzupełnił wprawdzie postępowanie w tym zakresie, nie wyjaśnił jednak wszystkich istotnych okoliczności i nie ocenił należycie zebranego materiału dowodowego, mimo obowiązków wynikających z przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Organ ten przyjął – bez bliższego uzasadnienia - że o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia [...] dowiedział się w dniu 14 października 2005 r., co wynika z protokołu posiedzenia zarządu. Tymczasem z protokołu posiedzenia zarządu odbytego dnia 14 października 2005 r. wynika jedynie, że w dniu tym zapadła decyzja o wystąpieniu przez zarząd spółki z żądaniem wznowienia postępowania w sprawie. W protokole odnotowano jednocześnie, że decyzja ta zapadła po "analizie zebranych dotychczas dokumentów, a także po analizie otrzymanej ostatnio opinii radcy prawnego". Już z treści protokołu wynika więc, że okoliczności udzielenia dzierżawcy zgody na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane były przedmiotem zainteresowania zarządu spółki przed dniem 14 października 2005 r., skoro przed tą datą zbierano i analizowano dokumenty oraz zasięgano opinii radcy prawnego. Należy również zauważyć, że jak wynika z akt postępowania administracyjnego, nowe władze spółki powołane zostały już w czerwcu 2005 r. (k. 29 i 30 akt organu II instancji). Organy administracji nie starały się jednak wyjaśnić w sposób nie budzący wątpliwości, kiedy wnoszący podanie dowiedział się o okolicznościach, które wskazuje jako podstawę wznowienia. W tej sytuacji nie było podstaw do przyjęcia, że zachowany został termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Zachowanie terminu nie zostało bowiem przez stronę udowodnione. Organ nie uzasadnił też przekonująco, że za wystarczające uznać można samo oświadczenie strony co do daty dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Ponadto, jak wynika z przedstawionych przez skarżących w postępowaniu przed sądem dokumentów, w szczególności pisma [...] z dnia 14 lipca 2005 r., skierowanego do inwestora (dzierżawcy), okoliczności powoływane jako podstawa wznowienia znane były stronie już w lipcu 2005 r. W piśmie tym wyraźnie bowiem wskazano, że zgoda na zabudowę działki udzielona została przez prezesa zarządu jednoosobowo, wbrew brzmieniu § 20 umowy spółki, wprowadzającego wymóg składania oświadczeń woli przez dwie osoby wskazane w umowie. W tym stanie rzeczy nie było podstaw do wydania na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. postanowienia wszczynającego postępowanie w sprawie wznowienia, a w konsekwencji do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Zaskarżona decyzja wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. narusza zatem przepisy postępowania, wydana została bowiem po wznowieniu postępowania mimo nie wyjaśnienia, czy zachowany został termin do żądania wznowienia postępowania. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę ogólną trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy, doprowadziło bowiem do wydania decyzji we wznowionym z naruszeniem prawa postępowaniu administracyjnym, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stwierdzone naruszenie przepisów postępowania dotyczy także postanowienia organu pierwszej instancji z dnia 23 czerwca 2006 r. wznawiającego postępowanie na wniosek [...] i decyzji tego organu z dnia 11 sierpnia 2006 r., wydanej po wznowieniu postępowania. Dla końcowego załatwienia sprawy konieczne jest zatem uchylenie także postanowienia o wznowieniu postępowania i decyzji organu pierwszej instancji (art. 135 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Uchylenie decyzji organów obu instancji oraz postanowienia wznawiającego postępowanie oznacza, że organy administracji obowiązane są ponownie rozstrzygnąć kwestię zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie, uwzględniając powołane wyżej pismo [...] z dnia 14 lipca 2005 r., w którym wskazano, że zgoda na zabudowę działki udzielona została przez prezesa zarządu jednoosobowo. Treść tego pisma przeczy twierdzeniom, że o okolicznościach powoływanych jako podstawa wznowienia postępowania [...] dowiedział się dopiero w dniu 14 października 2005 r. Ubocznie zauważyć należy, że podstawa wznowienia, określona w przepisie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. obejmuje tylko nowe okoliczności faktyczne lub dowody, nie znane organowi, który wydał decyzję, nie odnosi się natomiast do błędnej oceny stanu faktycznego pod względem prawnym. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 1 litera "c" ustawa - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 ustawy w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zmianami).