II SA/Lu 432/04

WyrokWSA w Lublinie2004-11-18

Skład orzekający: Maciej Kierek, Wiesława Achrymowicz, Wojciech Kręcisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił jednorazową opłatę planistyczną z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, gdy zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która spowodowała ten wzrost, nie została zainicjowana przez właściciela nieruchomości i czy zarzuty dotyczące trybu procedowania uchwały planistycznej mogą być skuteczne na etapie postępowania o ustalenie opłaty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała Rady Gminy zmieniająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, która nie została wzruszona w odpowiednim trybie, ma moc prawa miejscowego i wiąże sąd. W związku z tym, zarzuty dotyczące trybu procedowania uchwały nie mogą być skutecznie podnoszone w postępowaniu o ustalenie opłaty planistycznej. Opłata została prawidłowo ustalona, ponieważ nastąpił wzrost wartości nieruchomości w wyniku zmiany planu, wzrost ten został określony przez rzeczoznawcę, a opłata została ustalona w ustawowym terminie pięciu lat od wejścia w życie zmiany planu, przy jednoczesnym zbyciu nieruchomości w tym okresie.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Usługowo-Produkcyjna wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu jednorazowej opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Wzrost wartości nastąpił w wyniku zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która zmieniła przeznaczenie nieruchomości z terenów urządzeń obsługi rolnictwa na usługi komercyjne. Spółdzielnia zarzuciła naruszenie prawa, twierdząc, że nie była zawiadomiona o zmianie planu i nie inicjowała jej, a także nie była zainteresowana uchwaloną zmianą.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Asesor WSA Wiesława Achrymowicz ( spr.), Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2004r. sprawy ze skargi Firmy"A" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia {...] Nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając jako organ drugoinstancyjny, decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni Usługowo-Produkcyjnej "[...]" z siedzibą w Ł. w likwidacji, utrzymało w mocy pierwszoinstancyjną decyzję Wójta Gminy z dnia [...] marca 2004r. o ustaleniu jednorazowej opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości gruntowej w postaci działki o numerze geodezyjnym 396 położonej we wsi Ł. , na kwotę 1149,20 zł, wobec zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu powołało się na ustalenie, że wskazana uprzednio działka, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą z dnia 22 lipca 1993r., objęta była przeznaczeniem pod tereny urządzeń obsługi rolnictwa, gdzie jej wartość rynkowa była niższa, gdy po wejściu w życie zmian do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B., zatwierdzonych uchwałą Rady Gminy z dnia 29 sierpnia 2000r., w których nowe przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości zostało przewidziane pod usługi komercyjne, nastąpił wzrost jej rynkowej wartości. Kwotę zwiększenia wartości rynkowej tej konkretnej nieruchomości określił w opinii legitymowany formalnie i materialnie rzeczoznawca, a zgodnie z uchwałą Rady Gminy zmieniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z dnia 29 sierpnia 2000r. , w myśl jej § 22 ust. 2, przy nowym przeznaczeniu terenu między innymi pod usługi komercyjne należna opłata planistyczna stanowi 20% wzrostu wartości. W zaistniałych okolicznościach, jurydycznie organ przesądził pozytywnie zrealizowanie przesłanek stanowionych unormowaniami art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1, ust. 4 i ust. 11 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, skoro bezsprzecznie nastąpił wzrost wartości badanej nieruchomości w wyniku zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego kwotę prawidłowo określił rzeczoznawca z zachowaniem formalnoprawnych wymogów, a opłatę planistyczną organ ustalił przed upływem pięciu lat od daty wejścia w życie zmiany planu, skutkującej wzrostem wartości objętej nią nieruchomości, gdy następnie uprawniony zbył należny mu do niej tytuł własności pod tytułem sprzedaży, w tym przedziale czasowym. Odmówiło w dalszym toku argumentacji racji zarzutom odwołania, stojąc na stanowisku, iż okoliczności dotyczące uprzednio ponoszonych kosztów z racji wieczystego użytkowania do roku 1998r. czy zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w 1993r., braku inicjatywy ze strony właściciela dla zmiany przeznaczenia gruntu wprowadzonej uchwałą z dnia 29 sierpnia 2000r., pozostają bez rozstrzygającego znaczenia przy rozważaniu instytucji opłaty planistycznej, w świetle przywołanych wyżej unormowań. Na powyższe rozstrzygnięcie administracyjne skargę złożyła Spółdzielnia Usługowo-Produkcyjna "[...]" z siedzibą w Ł. w likwidacji, wnosząc o uchylenie obu decyzji wydanych w toku instancji i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu zgłoszonego żądania Spółdzielnia zarzuciła organom naruszenie prawa, skoro wbrew wymogom ustawy z dnia 07 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym nie była zawiadomiona o propozycji zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującej między innymi jej działki, co pozbawiło ją z kolei prawa do zgłoszenia uwag, a ona sama w tym zakresie zmiany nie inicjowała, gdy nie zostało ustalone kto o nią wnioskował. Sama Spółdzielnia nie była też zainteresowana uchwaloną w 2000r. zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wprowadzoną bez jej wiedzy i akceptacji. W konkluzji prezentowała pogląd, iż opłatą planistyczną winien być obciążony inicjator zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, powziętych uchwałą Rady Gminy w dacie 29 sierpnia 2000r. W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie, w pełni podtrzymując ocenę prawną wraz z leżącą u jej podstaw argumentacją, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kognicji sądowoadministracyjnej została poddana kontrola działalności organów administracji publicznej w aspekcie legalności, gdy kontrolowana w sprawie niniejszej decyzja objęta skargą, ten rozstrzygający wymóg realizuje. Uchwała właściwej Rady Gminy o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o istotnym znaczeniu dla jurydycznej oceny w sprawie niniejszej, powzięta w dacie 29 sierpnia 2000r. , jako niewzruszona we właściwym trybie administracyjnym czy to zwyczajnym, czy nadzwyczajnym ma moc prawa miejscowego, gdy zważyć konstytucyjnie stanowione systemowe regulacje dla obowiązującego porządku prawnego w myśl art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i w konsekwencji stanowi w swych następstwach integralny składnik obowiązującego porządku prawnego, wiążąc nie tylko strony, organy rozstrzygające w toku instancyjnym, ale też sądy. Zatem skarżący na obecnym etapie postępowania dotyczącego ustalenia opłaty planistycznej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku kwestionowanej przezeń zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie może jurydycznie skutecznie formułować zarzutów wywodzonych z realizacji trybu procedowania, poprzedzającego powzięcie uchwały w tej materii. W tym zakresie skarżący podmiot może rozważyć zainicjowanie właściwego postępowania administracyjnego, jednak skoro tego nie przedsięwziął dotychczas, uchwale wprowadzającej zmiany do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy przypisać jurydycznie rozstrzygające znaczenie dla dalszej oceny prawnej przy kontroli legalności zaskarżonej decyzji. W badanym postępowaniu administracyjnym, prawidłowo znalazły zastosowanie unormowania ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zawarte w przepisach art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1,3, 4, 6,11 w związku z regulacjami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, które w art. 149 i następne stanowią zasady określania wartości nieruchomości oraz osoby uprawnione do podejmowania tych czynności, znajdujące odpowiednie zastosowanie przy ustalaniu wzrostu wartości nieruchomości dla celów opłaty planistycznej. W kontekście nie zakwestionowanego w postępowaniu administracyjnym, a sporządzonego w sposób prawidłowy i wyczerpujący operatu szacunkowego, zasadne jest ustalenie organu rozstrzygającego o wzroście rynkowej wartości badanej nieruchomości w wyniku zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, powziętej uchwałą z dnia 29 sierpnia 2000r. , przy jednoczesnym zgodnym z tym wiążącym aktem prawa miejscowego, wyliczeniem podlegającej uiszczeniu z tego tytułu opłaty planistycznej na kwotę odpowiadającą 20% wzrostu wartości, a zatem poniżej 30% ustawowego maksymalnego progu, gdy ustawodawca nie określił minimalnego . W dalszej kolejności podlega również podzieleniu stanowisko prawne organu rozstrzygającego o ustawowym obowiązku ciążącym na właściwym organie i to z urzędu, ustalenia rozważnej opłaty , czasowo zakreślonym na okres pięciu lat od daty wejścia w życie rozstrzygającej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skutkującej wzrostem rynkowej wartości nieruchomości nią objętej, przy w dalszej kolejności sprzedaży omawianej nieruchomości w tym czasie, której to czynności prawnej bezsprzecznie dokonała skarżąca Spółdzielnia, w dacie 05 listopada 2003r. , w formie wymaganej prawem w postaci aktu notarialnego, w kserokopii dołączonego do akt postępowania administracyjnego. Powyższe okoliczności , prawidłowo ustalone i jurydycznie ocenione przez organ, mają charakter prawotwórczy w znaczeniu podmiotowym , jako realizujące hipotezy wskazanych wyżej unormowań ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, pozytywnie przesądzając prawną zasadność nałożenia na skarżącego, jako zbywcę nieruchomości w ustawowo zakreślonym okresie pod tytułem sprzedaży, obowiązku uiszczenia prawidłowo ustalonej opłaty planistycznej. Dla dopełnienia jurydycznej argumentacji należy w tym miejscu przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 1999r. w sprawie IV SA 899/97 Lex 47308, gdzie jednoznacznie stwierdził, że samo zrealizowanie wskazanych przesłanek w postaci wzrostu wartości nieruchomości w wyniku obowiązującej zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego , przy jej zbyciu przed upływem pięciu lat od wejścia w życie tej zmiany, nakłada na właściwy organ oblig ustalenia opłaty planistycznej, określonej też mianem renty planistycznej. Decyzji w tej materii w kontekście przedstawionych regulacji należy przypisać charakter związanej. Pogląd ten w pełni zachował jurydyczną adekwatność na gruncie obecnie obowiązującej ustawy. Natomiast jeżeli skarżący podmiot doprowadzi w przyszłości w sposób formalnoprawnie skuteczny do wzruszenia kwestionowanej przezeń uchwały o zmianie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a aktualnie pozytywnie przesądzającej o zaistnieniu dlań obowiązku uiszczenia opłaty planistycznej, wówczas podlegał będzie rozważeniu tryb jej zwrotu, stanowiony dyspozycją art. 36 ust. 5 rozważanej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Powyższe stanowi o jurydycznej niezasadności skargi, także w kontekście podnoszonych dla jej uzasadnienia argumentów. Z tych względów, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło