II SA/Lu 433/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie świadczenia rodzicielskiego oddala skargę. Sygn. akt II SA/Lu [...] UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania S. W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy. W dniu [...] stycznia 2016 r. do Miejskiego Centrum Pomocy Rodzinie w Z. wpłynął wniosek S. W. o ustalenie prawa do świadczenia rodzicielskiego na wnuczkę A. M., dla której S. W. została ustanowiona opiekunem prawnym. Po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. działający z upoważnienia Prezydenta Z., Kierownik Działu Świadczeń Miejskiego Centrum Pomocy Rodzinie w Z. odmówił wnioskodawczyni przyznania świadczenia rodzicielskiego z powodu niespełnienia przesłanek, o których mowa w art. 17 c ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W odwołaniu od powyższej decyzji S. W. wyjaśniła, że na niej spoczywa obowiązek zajmowania się i wychowania wnuczki. Została ustanowiona opiekunem prawnym wnuczki na podstawie postanowienia Sądu Rodzinnego w Z.. Rozpatrując złożone odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że ustawa o świadczeniach rodzinnych w aktualnym brzmieniu przewiduje nowy rodzaj zasiłku tj. świadczenie rodzicielskie. Zgodnie z art. 17c ustawy z dnia [...] listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r. poz. 114 ze zm.) świadczenie rodzicielskie przysługuje: matce albo ojcu dziecka, z uwzględnieniem ust. 2; opiekunowi faktycznemu dziecka w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do ukończenia 10 roku życia; rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do ukończenia 10. roku życia; osobie, która przysposobiła dziecko, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do ukończenia 10. roku życia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że o przyznanie świadczenia zwróciła się S. W. babcia dziecka - A. M. ur. [...].07.2015 r., w związku z ustanowieniem jej opiekunem prawnym dziecka na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Z., III Wydział Rodzinny i Nieletnich sygn. akt III Nsm [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że z treści art. 17 c ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że uprawnionymi do przyznania świadczenia rodzicielskiego są: rodzice, opiekun faktyczny, rodzina zastępcza oraz osoba która przysposobiła dziecko. Zdaniem organu odwoławczego S. W. nie może ubiegać się o przyznanie świadczenia rodzicielskiego na podstawie art. 17 c ustawy, gdyż nie jest matką A. M., nie jest dla niej rodziną zastępczą ani też jej nie przysposobiła, również nie może być uznana za opiekuna faktycznego dziecka, jeśli uwzględni się definicję ustawową opiekuna faktycznego zawartą w art. 3 pkt 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Pojęcie to oznacza bowiem osobę faktycznie opiekującą się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. Wnioskodawczyni jest opiekunem prawnym dla swojej wnuczki, a przepis art. 17c nie wymienia opiekuna prawnego jako uprawnionego do ubiegania się o ten rodzaj świadczenia, co oznacza, że osoby o takim statusie nie są uprawnione do świadczenia rodzicielskiego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, S. W. wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 17c pkt 1 ppkt 2 w związku z art. 17c pkt 9 ppkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez nieuznanie skarżącej faktycznym opiekunem dziecka A. M., pomimo, że jest ona osobą faktycznie opiekująca się dzieckiem, a poza tym opiekunem prawnym ustanowionym orzeczeniem sądowym. Wskazał, że opieka prawna daje skarżącej znacznie większy zakres do zajmowania się małoletnią, niż sama opieka faktyczna. Skarżąca wskazała, że cały czas sprawuje i nigdy nie zaprzestała sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie podjęła żadnego zatrudnienia, nie wykonuje innej pracy, która uniemożliwiłaby jej sprawowanie tej opieki, dlatego skarżąca nie może zostać zaliczona do osób, które spełniają przesłanki z art. 17c pkt 9 ppkt 3 ustawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r. poz. 718), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uchwalona przez Sejm w dniu 24 lipca 2015 r. ustawa o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw wprowadziła od 1 stycznia 2016 r. nowe świadczenie rodzinne - świadczenie rodzicielskie. Ustawa została opublikowana w Dzienniku Ustaw (poz.1217) i weszła w życie w dniu 1 stycznia 2016 r. Ustawa szczegółowo określa krąg osób uprawnionych do otrzymania świadczenia rodzicielskiego. Zgodnie z art. 17c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych świadczenie rodzicielskie przysługuje: 1/ matce albo ojcu dziecka, z uwzględnieniem ust. 2; 2/ opiekunowi faktycznemu dziecka w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7 roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do ukończenia 10 roku życia; 3/ rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do ukończenia 10. roku życia; 4/ osobie, która przysposobiła dziecko, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do ukończenia 10. roku życia. W niniejszej sprawie wniosek o uzyskanie świadczenia rodzicielskiego złożyła S. W., domagając się ustalenia prawa do świadczenia rodzicielskiego na swoją wnuczkę A. M.. Przechodząc do oceny uprawnień wnioskodawczyni do uzyskania żądanego świadczenia wyjaśnić należy, że S. W. nie spełnia żadnej z wymienionych w art. 17 c powyższej ustawy przesłanek. Nie jest matką A. M., nie została ustanowiona dla niej rodziną zastępczą, nie przysposobiła dziecka, jak również nie jest jej opiekunem faktycznym w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sięgając w tym miejscu do definicji legalnej opiekuna faktycznego dziecka wyrażonej w art. 3 pkt 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy wskazać, że jest to osoba faktycznie opiekująca się dzieckiem, jeżeli wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. Podmiotem uprawnionym jest więc osoba, która po pierwsze wykonuje rzeczywistą ciągłą pieczę na dzieckiem, podejmującą starania mające zapewnić dziecku prawidłowy rozwój poprzez wykonywanie codziennych czynności, a która jednocześnie wystąpiła z wnioskiem do sądu rodzinnego o przysposobienie dziecka. S. W. nie wystąpiła do sądu z wnioskiem o przysposobienie A. M.. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie w dniu [...] sierpnia 2016 r. S. W. wskazała, że zamieszkuje wspólnie w wnuczką A. M. oraz córką [...] - matką [...] Zamieszkiwanie wraz z wnuczką nie jest podstawą do przyznania świadczenia rodzicielskiego, nawet gdy jako babcia S. W. pomaga w codziennej opiece nad A. M.. W konsekwencji wskazanych rozwiązań ustawowych oraz w sytuacji gdy niepozbawiona władzy rodzicielskiej matka dziecka (choć małoletnia) zamieszkuje wraz z dzieckiem nie ma podstaw do przyznania świadczenia rodzicielskiego S. W.. Odnosząc się do argumentów zawartych w skardze wskazać należy, że ustawa o świadczeniach rodzinnych w zakresie uprawnień do ustalenia świadczenia rodzicielskiego nie wiąże powyższego uprawnienia z ustanowieniem wnioskodawczyni opiekunem prawnym. Ponadto do skarżącej nie będzie miał zastosowania art. 17 ust. 9 pkt 3 powyższej ustawy ponieważ powyższy przepis nie był przyczyną, z powodu której odmówiono skarżącej zasiłku rodzicielskiego. Mając powyższe na względzie Sąd uznał zaskarżoną decyzję za odpowiadającą prawu i na podstawie art. 151 ppsa orzekł o oddaleniu skargi.