II SA/Lu 434/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2009r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji własnej dotyczącej pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po ponownym rozpoznaniu sprawy na wniosek S. W. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r., Nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r., Nr [...]. W uzasadnieniu wyjaśnił, że decyzją z dnia [...] r. pozbawił S. W. uprawnień kombatanckich przyznanych decyzją Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Z. z dnia [...] r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w okresie od 15 lutego 1945r. do 31 grudnia 1947r. Następnie decyzją z dnia [...] r. organ zmienił swoje stanowisko i uchylił – na podstawie art. 154 kpa – powyższą decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich, stwierdzając, że S. W. zachowuje uprawnienia kombatanckie przyznane przez ZBoWiD z uwagi na udział w walkach z UPA. Z kolei decyzją z dnia [...] r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] r., organ stwierdził nieważność swojej decyzji z dnia [...] r., a następnie S. W. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] r.. Organ nie uwzględnił wniosku i decyzją z dnia [...] r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r., a następnie zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. utrzymał ją w mocy. W ocenie organu przy wydaniu decyzji z dnia [...] r. nie doszło do rażącego naruszenia prawa i nie ma przesłanek do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa. Skargę do sądu administracyjnego wniósł S. W. domagając się uchylenia decyzji organu z dnia [...] r. i przyznania uprawnień kombatanckich. W przekonaniu skarżącego, w sytuacji, gdy "uprawnienia przyznano z tytułu utrwalania władzy ludowej, ale w rzeczywistości był to udział w walce z UPA lub Werhwolfem, co miało miejsce w jego przypadku, nie pozbawia się uprawnień kombatanckich". Na poparcie swojego stanowiska skarżący dołączył kserokopię opinii Biura Prawnego Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w sprawie stosowania przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organ prawidłowo uznał, że nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r., utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] r. stwierdzającą nieważność decyzji z dnia [...] r. o zachowaniu przez S. W. uprawnień kombatanckich. W świetle art. 156 § 1 kpa stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej może nastąpić wyłącznie w przypadkach określonych w ustawie tj., gdy decyzja: 1) została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Prawidłowe są ustalenia zaskarżonej decyzji, że żadna z powyższych okoliczności nie ma miejsca w odniesieniu do decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r.: organ miał bowiem podstawy do tego, by uznać, że decyzja z dnia [...] r. (której ta decyzja dotyczy) o zachowaniu przez skarżącego uprawnień kombatanckich rażąco narusza prawo i jako taka podlega stwierdzeniu nieważności. Słusznie organ przyjął, że w świetle obowiązujących przepisów nie było możliwe zachowanie przez skarżącego uprawnień kombatanckich, pomimo iż będąc w strukturach ORMO walczył z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii i grupami Wehrwolfu. Jak bowiem wynika z akt sprawy, skarżący walczył również " z bandami reakcyjnego podziemia" tj. przeciwko bandzie "Burta", która należała do organizacji "Wolność i Niezawisłość" (por. H. Pająk, "Burta" kontra UB, Lublin 1996) Okoliczność tę potwierdził sam skarżący w deklaracji członkowskiej (k.10) oraz w życiorysie z dnia 13 lutego 1978r. (k.2); potwierdza to również zaświadczenie KWMO w Z. z dnia [...] r., z którego wynika, że S. W. był członkiem ORMO, a "w okresie od 21 lutego 1946r. do 15 marca 1950r. posiadał broń palną i brał czynny udział w likwidacji reakcyjnego podziemia na terenie byłego powiatu t." (k.39). Tymczasem, zgodnie z art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywała zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten ma charakter bezwzględny, co oznacza, że uprawnienia kombatanckie nie mogą być przyznane nawet, jeśli osoba wymieniona w tym przepisie wykonywała działalność, uzasadniającą przyznanie takich uprawnień z innego tytułu. Wobec kategorycznego brzmienia art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy, w sprawie nie mógł mieć również zastosowania art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy w zakresie dotyczącym możliwości zachowania uprawnień kombatanckich, uzyskanych z tytułu utrwalania władzy ludowej, czego domaga się skarżący. Przepis ten stwierdza mianowicie, iż uprawnienia kombatanckie zachowują osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały je wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" – co ma miejsce w niniejszej sprawie - ale jednocześnie uprawnienia te przysługują im z innych tytułów określonych w ustawie. W świetle powyższego, skoro bezspornym jest, że skarżący brał udział w "walkach z reakcyjnym podziemiem", to niezależnie od tego, że walczył on z również z bandami UPA i Werhwolfu, nie może zachować uprawnień kombatanckich. Zachodziły zatem podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. o zachowaniu przez skarżącego uprawnień kombatanckich, dlatego decyzja z dnia [...] r. stwierdzająca nieważność tej decyzji, a także utrzymująca ją w mocy decyzja z dnia [...] r. są prawidłowe. Wbrew zarzutom skargi, nie można więc zarzucić organowi, że przy wydaniu decyzji z dnia [...] r. rażąco naruszył przepisy prawa materialnego tj. ustawy o kombatantach (art. 156 § 1 pkt.2 kpa), co uzasadniałoby stwierdzenie nieważności tej decyzji. Jednocześnie skarżący nie wskazał żadnych innych okoliczności, świadczących o tym, że decyzja ta jest dotknięta jedną z wad dających podstawę do stwierdzenia jej nieważności, określonych w art. 156 § 1 kpa. Z tych względów należy uznać, że zaskarżona decyzja, odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. prawa nie narusza. Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).