II SA/Lu 435/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca) Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha Protokolant Specjalista Agnieszka Wojtas po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2025 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 3 czerwca 2025 r. znak: SKO.PW/40/6/2025 w przedmiocie nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom I. oddala skargę; II. przyznaje [...] E. O. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 590,40 zł (pięćset dziewięćdziesiąt złotych i czterdzieści groszy), w tym 110,40 zł (sto dziesięć złotych i czterdzieści groszy) z tytułu podatku od towarów i usług. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie decyzją z 3 czerwca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Zamościu (dalej jako: Kolegium) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. (dalej jako: Wójt) z 31 marca 2025 r. w przedmiocie nakazana wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. K. B., właściciel działek nr ewid.[...] i [...], pismem z 7 kwietnia 2021 r. (data wpływu), zwrócił się do organu "o wszczęcie postępowania celem zakazania działań zmierzających do zmiany stosunków wodnych z wnioskiem o przywrócenie stanu poprzedniego". W piśmie wskazał, że właściciel działek sąsiednich (nr ewid. [...] i [...]) doprowadza do zmiany stosunków wodnych na gruncie, co skutkuje zalewaniem wodami opadowymi. Organ przeprowadził oględziny 8 czerwca 2021 r. Do akt dołączono opinię hydrologiczną biegłego [...] Z. – rzeczoznawcy budowlanego w specjalności wodno-melioracyjnej, sporządzoną 30 lipca 2021 r. W opinii biegły stwierdził, że w wyniku wykonania robót ziemnych, podwyższenia części terenu działek nr [...] o około 15 do 25 cm oraz wykonania drogi dojazdowej w nasypie na działce [...] przy granicy z działką [...] doszło do zmiany stanu wody, poprzez zatrzymanie naturalnego spływu wód z działek nr [...] i [...]. Podwyższenie spowodowało zmianę kierunku spływających wód opadowych, jakie istniały "od zawsze" a tym samym zostały pogorszone stosunki wodne. Zdaniem biegłego w celu zabezpieczenia działek [...] i [...] przed "ewentualnymi zalewami" należy wykonać bruzdę w kształcie niecki o łagodnych skarpach (str. 18-19 opinii biegłego). Opinia została uzupełniona kolejnymi pismami biegłego – z 14 października 2021 r. i z 22 stycznia 2021 r. Decyzją z 31 marca 2022 r. Wójt nakazał P. B. - ówczesnemu właścicielowi działek nr ewid.[...] i [...] - wykonanie bruzdy w kształcie niecki w sposób określony w treści rozstrzygnięcia. Decyzja została uchylona przez Kolegium decyzją z 31 sierpnia 2022 r. Ponownie rozpoznając sprawę, Wójt odmówił nakazania P. B. przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom (decyzja z 31 sierpnia 2023 r.). Rozstrzygnięcie to zostało uchylone decyzją Kolegium z 12 grudnia 2023 r. W toku postępowania organ ponownie przeprowadził oględziny - 25 listopada 2022 r. i 4 lipca 2023 r. Następnie w sprawie sporządzono drugą opinię hydrologiczną z 2024 r. w sprawie naruszenia stosunków wodnych przez zmianę stanu wody na gruncie, opracowaną przez A. O. i A. K.. W podsumowaniu opinii stwierdzono, że stosunki wodne na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] zostały zaburzone w wyniku podniesienia powierzchni działki ewid. nr [...]. Działania właściciela działki ewidencyjnej nr [...], położonej w G. Pierwszym, polegające na podniesieniu powierzchni działki, a tym samym zablokowaniu naturalnego przepływu wód niecką terenową doprowadziły do zaburzenia stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich tj. działek ewid. nr [...] i [...] położonych na zachód od działki ewid. nr [...] w G. Pierwszym. Mając na celu zapobieganie szkodom powstałym w wyniku zaburzenia stosunków wodnych, biegli zaproponowali rozwiązanie poprzez wykonanie na działce ewidencyjnej nr [...] bruzdy wyprofilowanej w kształcie niecki począwszy od drogi gruntowej na działce ewidencyjnej nr [...]. Decyzją z 31 marca 2025 r. Wójt nakazał I. B., jako aktualnej właścicielce dz. nr ewid.[...] i [...], położonych w miejscowości G. P., wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom wodnym poprzez: 1. częściowe obniżenie poziomu działki nr [...] przez wykonanie profilowanej bruzdy, rowu w kształcie niecki, począwszy od drogi gruntowej na działce ewidencyjnej nr [...]: a. o szerokości minimum 1 m w dnie i 3 m górą; b. z łagodnymi skarpami umożliwiającymi korzystanie z infrastruktury rolnej działki; c. zlokalizowaną między sondą hydrologiczną S2, a rzędną terenu 271,3 m n.p.m. dokładnie usytuowanie od rogu budynku gospodarczego, przedstawionego w załączniku nr [...] (fot. nr [...]) między 30,5 ma 33,5 m; 2. ukształtowanie dna niecki: a. przy granicy z działką nr [...] dno wykonanej niecki powinna mieć rzędną terenu 271,1 m n.p.m. (20 cm poniżej powierzchni terenu na czas oględzin); b. dno rowu powinno mieć spadek 1% w kierunku wschodnim (czyli na każdy metr długości rowu, dno powinno obniżać się o 1 cm), co pozwoli na przywrócenie naturalnego odprowadzania wód opadowych i roztopowych; c. spadek należy utrzymywać nawet podczas prac rolniczych, takich jak, np.: orka, aby nie naruszyć rzędnych terenu ani nie podnieść jego poziomu. Organ określił ponadto termin wykonania prac na 60 dni. Kolegium decyzją z 3 czerwca 2025 r. utrzymało powyższą decyzję w mocy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. 2024 r., poz. 1087; dalej jako: p.w.), w tym art. 234 ust. 1-3 p.w. Kolegium wskazało, że w sprawie zostały sporządzone dwie opinie, przy czym organ podkreślił, że z analizy tych opinii wraz z wyjaśnieniami oraz z pozostałego materiału dowodowego wynika, że na część działek nr ewid.[...] i [...], położonych w miejscowości G. P., których właścicielką jest I. B., nawieziona została ziemia, na skutek czego podniesiony został poziom gruntu. Grunt został podniesiony w obrębie niecki terenowej, stanowiącej główną oś przepływu wód opadowych i roztopowych spływających ze zlewni poprzez kolejno działki nr ewid. [...], [...] (własność K. B.), nr ewid.[...] i [...] (własność I. B.). Według opinii z października 2024 r. w najniższych fragmentach niecki podwyższono teren o 13-19 cm, co stanowi dużą przeszkodę w naturalnym przepływie wód z działek nr ewid. [...] i [...]. Według pierwszej opinii - sporządzonej w sprawie przez biegłego [...] Z. - podniesienie terenu jest zmienne od 15-25 cm i określone zostało w niecce terenowej jako nieznaczne, ale stanowiące tamę, a przez to zagrożenie dla działek wyżej położnych, na skutek piętrzenia wód. Teren działek nr ewid.[...] i [...] został ukształtowany ze spadkiem w kierunku odwrotnym do kierunku naturalnego, jaki istniał przed podwyższeniem. Według biegłych sporządzających drugą opinię w sprawie podniesienie terenu w niecce ma negatywny wpływ na drogę gruntową na działce ewidencyjnej nr [...], która w wyniku nadmiernego uwilgotnienia ulega uszkodzeniu. Negatywnym skutkiem zablokowania przepływu wody jest też jej stagnowanie w pasiece pszczelej, która znajduje się w najniżej położonych fragmentach działek. Doprowadza to do zawilgotnienia uli oraz powoduje osłabienie rodzin pszczelich. Według sporządzonej opinii do zjawisk stagnowania wody może dochodzić zarówno w porze letniej, jak i zimowej, kiedy w konsekwencji zamarzniętego gruntu wody roztopowe mogą stagnować zdecydowanie dłużej niż w okresie wiosna — jesień. Natomiast zgodnie z pierwszą opinią wpływ na tamowanie przepływu ma także wykonana na działce nr ewid.[...] droga dojazdowa na nasypie. Kolegium stwierdziło, że z obie opinie należy uznać za miarodajne, przy czym opinia sporządzona w październiku 2024 r. jest w pełni aktualna. Zdaniem organu drugiej instancji obie opinie potwierdziły sytuację na gruncie, to jest podniesienie terenu w najniższych fragmentach niecki terenowej oraz fakt szkodliwej zmiany stosunków wodnych z tego powodu. Także zaproponowane rozwiązania naprawcze są zbliżone, przy czym za bardziej adekwatne do stwierdzonej sytuacji w terenie, ze względu na moment sporządzenia opinii oraz szerszą bazę analityczną, Kolegium uznało rozwiązania zaproponowane przez biegłych A. K. i A. O.. Opinia ta odnosi się także do zagadnienia wskazywanego przez biegłego [...] Z. dotyczącego funkcjonowania rowów przy drodze gminnej na działce nr ewid.[...] Uwzględniono, że gmina G. wykonała prace polegające na ich udrożnieniu (odtworzeniu). W związku z powyższym Kolegium wskazało, że w wyniku nawiezienia ziemi i podniesienia poziomu terenu na części, przede wszystkim działki nr ewid.[...] oraz [...], w ich zaniżeniu na linii naturalnego spływu wód zablokowany został przepływ wody i następuje jej piętrzenie. W konsekwencji występuje szkodliwe oddziaływanie na działki nr ewid. [...] i [...], gdyż ogranicza odpływ wody z tych działek, a w wyniku blokowania spływu powstają na nich zastoiska. Organ uznał, że jest to działanie nieuprawnione, określone w art. 234 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne. Stwierdził także, że pomiędzy działaniami właściciela działek nr ewid.[...] i [...], który zmienił stosunki wodne, a powstaniem szkód na działce nr ewid. [...] i [...] zachodzi związek przyczynowy. Natomiast określone w decyzji obowiązki naprawcze odpowiadają rozwiązaniom zaproponowanym przez biegłych i są adekwatne do stwierdzonych w sprawie naruszeń oraz sytuacji na działkach, których rozstrzygnięcie dotyczy. W zakresie szkodliwego oddziaływania na grunt, organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy znajduje się materiał dowodowy potwierdzający zalanie pasieki K. B. w 2021 r. (materiał zdjęciowy i filmowy) Organ wskazał, że biegły F. Z., w piśmie z 30 września 2022 r., stwierdził, że podwyższenie terenu na działkach nr ewid.[...] i [...] powoduje spiętrzenie wody na wysokość około 30 cm na działkach K. B., a spiętrzona i zalegająca woda tworzy "okresowe mokradła" oraz powoduje podtopienia uli w pasiece pszczół. Zdaniem Kolegium na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy należy stwierdzić, że występuje szkodliwe oddziaływanie ustalonej w sprawie zmiany stosunków wodnych. Biegli A. K. i A. O. w swojej opinii wskazali jednoznacznie na udokumentowane skutki zmiany stosunków wodnych. Powołując się na dołączony do akt sprawy materiał dowodowy, wskazali na podtopienia i stagnowanie wody na terenie pasieki i drogi gruntowej, które wystąpiły w 2024 r. na działce K. B.. Organ odwoławczy zauważył, że przeprowadzone postępowanie generalnie wykluczyło także wpływ innych czynników na powstawanie zastoisk wodnych na działkach nr ewid. [...] i [...]. W skardze na powyższą decyzję, podniesiono następujące zarzuty: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 234 ust. 3 w zw. z ust. 1 pkt 1 p.w., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wykonanie przez właściciela nieruchomości prac ziemnych, obejmujących jego nieruchomość, realizuje przesłanki roszczenia z art. 234 ust. 3 p.w., podczas gdy prawidłowa wykładnia powołanego przepisu nakazuje przyjąć, że przepis ten dotyczy właściciela gruntu, który dokonał pierwotnych zmian na swoim gruncie, w wyniku których doszło do zmiany stosunków wodnych również na gruntach sąsiednich, a ze stanu sprawy nie wynika, aby zmiana była na tyle istotna, aby mogła zaburzyć stosunki wodne; 2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a., polegające na braku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego i w konsekwencji błędne przyjęcie, że zmiana ukształtowania terenu działek [...], zmieniła kierunek i natężenie spływu wód opadowych i roztopowych ze szkodą dla gruntu sąsiedniego, tj. działki nr [...] i [...] w sytuacji, gdy ze sporządzonej opinii biegłego [...] Z. wynika wprost, że podwyższony teren tych działek, przy normalnych warunkach atmosferycznych, nie stwarza jednak zagrożenia wystąpienia szkody na działkach nr [...] i [...]; 3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a., polegające na niewszechstronnym rozważeniu zebranego materiału dowodowego poprzez pominięcie okoliczności: a. że w wyniku nasypania niewielkich mas ziemnych teren nie został podniesiony na tyle, aby stwarzało to zagrożenie wystąpienia szkody na działkach nr [...] i [...]; b. że podczas przeprowadzanych wizji lokalnych po trwających nawalnych, wyjątkowo intensywnych i długotrwałych (kilkudniowych) opadach deszczu na ww. działkach, pracownicy Urzędu Gminy nie stwierdzili zatrzymania ani stagnacji wody, nie wystąpiły żadne podtopienia oraz tworzenie się mokradeł, również na terenie pasieki pszczół oraz na drodze wewnętrznej, dojazdowej, prowadzącej do nieruchomości K. B. nie stwierdzono zalegającej wody; c. że podczas oględzin nie stwierdzono oddziaływania przez spływające wody opadowe w postaci naniesionej ziemi, "zamuleń", "zalań", jak i zalegającej wody w przydrożnym rowie; d. że właściciel działek sąsiednich posadowił ule (pasiekę) w naturalnej niecce, a co więcej w wyniku orynnowania budynku gospodarczego przez K. B. woda z dachu budynku jest odprowadzana na teren spadzisty przy pasiece, co powoduje, że woda spływa do pasieki; e. że podczas intensywnych opadów deszczu dochodzi do zalewania pomieszczeń i budynków gospodarczych oraz kotłowni i studni z wodą pitną na dalszych działkach sąsiednich — nr [...]; 4. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny zebranego materiału dowodowego w postaci opinii sporządzonej przez biegłego, poprzez przyjęcie że wnioski wynikające z opinii biegłego [...] Z. w postaci stwierdzenia, że podwyższony teren działek, przy normalnych warunkach atmosferycznych, nie stwarza zagrożenia wystąpienia szkody na działkach nr [...] i [...], nie są istotne w sprawie i pomimo tego należy nakazać I. B. wykonanie urządzeń odprowadzających wodę; 5. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a., polegające na braku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego i w konsekwencji błędne przyjęcie, że działanie I. B., a wcześniej P. B. powoduje naruszenie stosunków wodnych i wystąpienie szkód na działkach K. B., podczas gdy nie można jednoznacznie wskazać ani realnych szkód, ani też przypisać ich bezpośrednio działaniom właściciela działki [...] Biegli wskazali bowiem także na odprowadzanie wód przez K. B. z fragmentu budynku gospodarczego, przy pasiece, na działce [...], co może niekorzystnie wpływać na pobliskie ule. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przez organy administracji publicznej stanowił art. 234 p.w., zgodnie z którym właściciel gruntu nie może - o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej - zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 1 pkt 1). Jak wynika wprost z przepisu art. 234 ust. 3 p.w., jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności. Rozstrzygnięcie sprawy z zakresu stosunków wodnych wymaga - co do zasady - wiadomości specjalnych, o ile ustalenia własne organów administracji o właściwości ogólnej nie są wystarczające dla oceny sprawy i jej prawidłowego rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji istotne znaczenie ma opinia powołanego w sprawie biegłego, który dysponuje wiadomościami specjalnymi (art. 84 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego; dalej: k.p.a.). Jak wynika z akt sprawy, w toku postępowania zakończonego sporną decyzją sporządzono dwie opinie biegłych. Wnioski zawarte w obydwu opiniach hydrologicznych, w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, są zasadniczo zbieżne. Nie budzi wątpliwości stanowisko Kolegium, że opinia sporządzona przez biegłych w roku 2024 jest w pełni aktualna i miarodajna dla ustalenia istotnych okoliczności sprawy, bowiem uwzględnia ona zmiany stanu faktycznego, które nastąpiły w toku postępowania administracyjnego. Biegli sporządzający tę późniejszą opinię uwzględnili przede wszystkim przeprowadzone skutecznie udrożnienie (odtworzenie) rowu, który nie ma aktualnie negatywnego wpływu na stan wód na spornym gruncie. Jest bezsporne, że odtworzenie rowu miało miejsce po wydaniu pierwszej opinii i jest oczywiste, że nie mogło być w tej opinii wzięte pod uwagę. Przy tym zauważyć należy, że w pierwszej opinii biegły nie sformułował precyzyjnych i stanowczych wniosków, stwierdzając jedynie, że zaproponowane przez niego rozwiązanie należy – jego zdaniem – poddać ponownej ocenie. Biegły stwierdził bowiem: "zalecam prowadzenie obserwacji rowu przydrożnego [...] i bruzdy [...] po ich wykonaniu, w zakresie skuteczności działania w czasie obfitych i intensywnych opadów. Zauważone usterki lub wadliwe działanie tych urządzeń wodnych należy zgłaszać organowi I instancji w celu podjęcia działań naprawczych". Brak wiążących wniosków stanowi wadę tej opinii, co jednak nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, skoro ustalenia faktyczne tej opinii zostały potwierdzone w późniejszej opinii (z roku 2024), której wnioski były jednoznaczne, a przy tym trafnie uznane przez organy za prawidłowe. Biegli sporządzający drugą opinię - z roku 2024 - przedstawili logiczne, spójne i jednoznaczne stanowisko w sprawie, a wnioski tej opinii należy uznać za rzetelnie uzasadnione oraz wiarygodne, mogące z tego powodu w pełni stanowić podstawę rozstrzygnięcia, co organy prawidłowo wzięły pod uwagę w sprawie. Na podstawie zgromadzonych dowodów organy wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, że na działce skarżącej doszło do podniesienia gruntu. Okoliczności tej nie kwestionuje nawet skarżąca, wywodząc jedynie, że zmiana na gruncie nie wpłynęła na stosunku wodne. Wskazać należy, że nałożenie na właściciela gruntu obowiązków określonych w art. 234 ust. 3 p.w. wymaga wykazania, że podjęte zostały działania mające w konsekwencji wpływ na stan wody na gruncie, oddziałując szkodliwie na grunty sąsiednie, co oznacza, że pomiędzy tymi działaniami i szkodliwym oddziaływaniem zachodzi związek przyczynowy. Wbrew stanowisku skarżącej - aktualnej właścicielki działek nr [...] - w sprawie jednoznacznie wykazano, że zmiany dokonane na powierzchni jej gruntu doprowadziły do zmiany stanu wody na tym i sąsiednim gruncie. Potwierdzają to obie sporządzone w sprawie opinie. Nie budzi także wątpliwości, że zmiana ta ma szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie, tj. zachodzi związek przyczynowy między zmianą a szkodą właściciela gruntu sąsiedniego. Biegli A. K. i A. O. wskazali w swojej opinii, że w południowych fragmentach działek ewidencyjnych objętych opinią występuje naturalna niecka terenowa o łagodnych zboczach, która jest jednocześnie główną osią przepływu wód opadowych i roztopowych spływających ze zlewni położonej powyżej. Wyjaśnili, że na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...], zlokalizowanych w obrębie tejże niecki terenowej, dokonano przekształceń powierzchni poprzez nawiezienie ziemi i jej wyplantowanie oraz poprzez sposób prowadzenia orki powodujący usypywanie pasa ziemi na działce ewidencyjnej nr [...] wzdłuż drogi dojazdowej K. B.. Zdaniem biegłych, analiza danych wysokościowych prowadzi do wniosku, że miało miejsce podwyższenie terenu działki ewidencyjnej nr [...] w jej skrajnie zachodniej części, przylegającej do drogi gruntowej na działce ewidencyjnej nr [...] o 13-19 cm w najniższych fragmentach naturalnej niecki. Wskazano, że stanowi to "dużą przeszkodę" w naturalnym przepływie wód opadowych lub roztopowych z działek ewidencyjnych nr [...] i [...], na które to spływają wody z terenów położonych wyżej. W konsekwencji ma to negatywny wpływ na drogę gruntową na działce ewidencyjnej nr [...], która w wyniku nadmiernego uwilgotnienia ulega uszkodzeniu. Drugim negatywnym skutkiem zablokowania przepływu wody jest jej stagnowanie w pasiece pszczelej, która znajduje się m. in. w najniżej położonych fragmentach działek. Doprowadza to do zawilgotnienia uli oraz powoduje osłabienie rodzin pszczelich. Biegli, odwołując się do danych - rzędnych terenu - wskazali, że na wszystkich działkach istniej naturalny spadek terenu i podwyższenie działki ewidencyjnej nr [...], wzdłuż drogi gruntowej, blokuje naturalny przepływ wód z terenów wyżej położonych. Biegli wykluczyli natomiast wpływ prac prowadzonych na dz. nr ewid.[...] na naruszenie stosunków wodnych. Biegli nie stwierdzili także "większych nieprawidłowości" w zakresie odprowadzania wód opadowych z dachów budynków gospodarczych, co podnosi skarżąca. W tym miejscu należy podkreślić, że w zakresie wyników prac i obserwacji terenowych biegli stwierdzili drożność rowu przydrożnego drogi gminnej zlokalizowanej na dz. ewidencyjnej [...]. Również wcześniejsza opinia, sporządzona przez biegłego [...] Z., wskazuje, że odpływ wody z działek nr [...] i [...] jest "utrudniony, a wręcz niemożliwy" z powodu podwyższenia terenu na działkach nr [...] ziemią nawiezioną. Podwyższony teren działek na linii naturalnego spływu wód uniemożliwia odpływ wody z działek nr [...] i [...]. Biegły wskazywał przy tym, że rów przydrożny jest zamulony, w związku z czym woda wlewa się na drogę, a nie do rowu i spływa na przyległe działki nr [...] i [...], "stwarzając zagrożenie podtopienia pasieki pszczół". Należy podkreślić, że jako przyczynę zalewania dz. [...] i [...] upatrywał zarówno w zamuleniu rowu przydrożnego drogi gminnej, jak i podwyższeniu terenu działek nr [...] Ustalenia te prawidłowo organy zweryfikowały, skoro aktualnie wskazany rów jest drożny. Biegły jednoznacznie wskazał, że "zalewanie działek nr [...] i [...] wodami spływającymi z drogi gminnej oraz podwyższenie terenu działek nr [...] uniemożliwiające swobodny odpływ wód z działek nr [...] i [...] zgodnie z naturalnym spadkiem terenu jest naruszeniem art. 234 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo wodne [...]." Biegły stwierdził, że działki nr [...] są "sztucznie ukształtowane o pochyleniu powierzchni w kierunki odwrotnym do naturalnego spadku terenu poprzez nawiezienie ziemi, jej wyplantowanie i obsianie trawą". Zauważył również, że "nieznaczne" podwyższenie części terenu tych działek w niecce terenowej, na osi spływających wód, stanowi tamę i stwarza zagrożenie spiętrzenia wody i zalania części powierzchni działek [...] i [...], a szczególnie stwarza zagrożenie podtopienia pasieki pszczół na tych działkach. Biegły ocenił, że podwyższenie terenu działek [...] stanowi naruszenie stanu wody i "może powodować" szkodę na działkach [...] i [...]. W tym stanie rzeczy organy prawidłowo stwierdziły, że w sprawie spełnione zostały przesłanki zastosowania przepisu art. 234 ust. 3 p.w. i - tym samym - nałożenia na skarżącą, jako aktualną właścicielkę działki, obowiązek częściowego obniżenia terenu, w sposób określony w treści decyzji. Podkreślić należy, że ocena ta wynika przede wszystkim z opinii sporządzonej w październiku 2024 r., jak i znajduje oparcie w ustaleniach poczynionych przez biegłego [...] Z.. Obowiązek określony w decyzji jest spójny z rozwiązaniem zaproponowanym w opinii z roku 2024, a zawarte w decyzjach obydwu instancji wytyczne są zrozumiałe i precyzyjne. Należy zauważyć, że rozwiązanie w postaci wykonania bruzdy proponował także biegły F. Z.. Jakkolwiek wnioski końcowe tej opinii miały warunkowy charakter, to organy po wydaniu tej opinii poczyniły dalsze ustalenia, w tym w oparciu o ponowione oględziny i opinię biegłych z roku 2024, co stanowiło wystarczające uzupełnienie pierwszej opinii biegłego. Zdaniem sądu, organy w rozpoznawanej sprawie prowadziły postępowanie prawidłowo. Orzekające w sprawie nie naruszyły zasady prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem kompleksowo ustaliły stan faktyczny w granicach przedmiotu sprawy oraz trafnie oceniły zgromadzony materiał dowodowy. Sąd nie podzielił również pozostałych zarzutów sformułowanych w treści skargi. Biegli w obu opiniach wskazali, że zmiana w postaci podniesienia gruntu nie jest znaczna, ale jednak w sposób oczywisty zaburza stosunki wodne. Biegły F. Z. stwierdził, że "działki przed zamuleniem rowu przydrożnego drogi gminnej i przed podwyższeniem terenu działek nr [...] były zalewane w mniejszym stopniu". Jednakże druga opinia, sporządzona po udrożnieniu rowu, wykluczyła wpływ tego czynnika na naruszenie stosunków wodnych na gruncie. Zauważyć przy tym należy, że opinia biegłego [...] Z. nie wskazuje, że podwyższenie terenu przy normalnych warunkach atmosferycznych nie stwarza zagrożenia wystąpienia szkody na działkach nr [...] i [...]. Biegły jedynie cytuje w opinii ustalenia wynikające z protokołu oględzin z 4 lipca 2023 r. zawierające takie stwierdzenie, co mogło z oczywistych powodów odnosić się tylko do stanu w dniu przeprowadzenia tych oględzin. W tym miejscu należy podkreślić, że skarżąca nie zakwestionowała skutecznie ustaleń biegłych w jakimkolwiek stopniu. W szczególności skarżąca nie przedstawiła opinii przeciwnej, czy też innych wiarygodnych dowodów podważających opinie biegłych, ograniczając się jedynie do polemiki z wnioskami i ustaleniami biegłych. Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Orzeczenie o wynagrodzeniu radcy prawnego, świadczącego pomoc prawną z urzędu, uzasadnia przepis art. 250 § 1 p.p.s.a. oraz § 23 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2024 r. poz. 764) - wobec złożonego na rozprawie oświadczenia, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części.