II SA/Lu 436/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Polskiego [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska oddala skargę. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Prezydent Miasta L. określił dopuszczalny poziomu hałasu dla terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego przy ul. F. 1 w Lublinie usytuowanych w kierunku zachodnim od obiektu toru kartingowego "a" przy ul. Z. 85 w L., ustalając maksymalny poziom hałasu dla pory dnia 55 dB, a w porze nocnej 45 dB. Od decyzji tej Z. wniósł odwołanie niezgadzając się z wydaną decyzją. Wskazując na fakt wcześniejszego wybudowania toru kartingowego względem sąsiadującego z nim osiedla mieszkaniowego podniósł, iż nie jest zasadne ograniczenie emisji hałasu z tego obiektu. Ponadto podniósł, iż organ zastosował niewłaściwe wskaźniki dopuszczalnego poziomu hałasu, gdyż zamiast wskaźników odnoszących się do terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, powinien zastosować wskaźniki odnoszące się do emisji hałasu przez pojazdy, które korzystają z przedmiotowego typu obiektów sportowych tj. tory kartingowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznając, iż odwołanie to nie zasługuje na uwzględnienie decyzją z dnia [...] maja 2010 r. utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Generalna zasada ochrony przed hałasem, o czym stanowi przepis art. 112 ustawy, polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez: utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie, a także zmniejszanie poziomu hałasu co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany. Z kolei przepis art. 115a ustawy stanowi, iż w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Zgodnie z przepisem art. 115a ust. 3 cyt. ustawy w decyzji tej określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeq D i LAeq N w odniesieniu do rodzajów terenów, na które oddziałuje zakład. Dopuszczalne wartości poziomu hałasu określone zostały w Rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Wielkość dopuszczalnego hałasu dla zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej wynosi w porze dziennej 55 dB, a w porze nocnej 45 dB. Prowadząc postępowanie w sprawie organ pierwszej instancji przeprowadził dowód z opinii biegłego, który wykonał pomiary podczas rozgrywanych zawodów sportowych sport samochodowy, które wykazały, iż w wyniku rozgrywanych zawodów, w punkcie pomiarowym nr 1 równoważny poziom dźwięku został przekroczony o 11,9 dB, natomiast w punkcie pomiarowym nr 2 równoważny poziom dźwięku został przekroczony o 10,8 dB. Otrzymane wyniki - zdaniem Kolegium - wskazują jednoznacznie na przekroczenie dopuszczalnej dla tego terenu normy dziennej. Wobec przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu organ zasadnie określił dopuszczalny poziom hałasu poza użytkowanym przez P. obiektem w kierunku terenu z zabudową mieszkaniową na poziomie 55 dB w dzień i 45 dB w porze nocnej. W ocenie Kolegium z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, iż obiekt "a" pogarsza stan klimatu akustycznego w środowisku, a zwłaszcza na terenach sąsiedniej zabudowy mieszkaniowej, ponieważ jego uciążliwość nie zamyka się w granicach terenu, do którego zakład posiada tytuł prawny. W tej kwestii organ przywołał art. 144 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym eksploatacja instalacji powodująca wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, emisji hałasu oraz wytwarzania pól elektromagnetycznych nie powinna powodować przekroczenia standardów jakości środowiska poza terenem, do którego prowadzący instalację ma tytuł prawny. Odnosząc się do zarzutów odwołującego, iż organ nieprawidłowo zakwalifikował obszar, na który przenika hałas, stosując wskaźniki dopuszczalnego poziomu hałasu dla terenów o zabudowie mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego, Kolegium wskazało, iż jest on bezzasadny. W tym zakresie organ wskazał, iż przy sporządzaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ ma obowiązek wskazać, do jakiej kategorii wymienionych wart. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy zalicza określony teren. Dalej organ wskazał, iż poza sporem pozostaje okoliczność, iż dla całego terenu, zarówno na którym zlokalizowany jest tor kartingowym, jak i sąsiednia zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, nie ma sporządzonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie zatem z art. 115 ustawy w przypadku braku planu, ocenę, czy teren należy do jednego z terenów, o których mowa wart. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy, właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów. Stąd też jeżeli teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa wart. 113 ust. 2 pkt 1, uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone Jak dla przeważającego rodzaju terenu (art. 114 ust. 2). W związku z powyższym skoro w sąsiedztwie użytkowanego przez P. toru kartingowego znajduje się teren w sposób legalny wykorzystywany pod budownictwo wielorodzinne, to nie można podzielić zarzutów, iż zagospodarowanie terenu przylegającego do przedmiotowego toru w ten właśnie sposób, stanowi przejaw błędów urzędników, którzy pozwalając na rozwój na tym terenie budownictwa mieszkaniowego nie szanowali tego, iż jego powstanie poprzedzało rozwój budownictwa mieszkaniowego na tym terenie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P. zarzucając naruszenie zastosowanych przez organ przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska oraz przepisów k.p.a. podniósł, iż przedmiotowy tor kartingowy istnieje od połowy lat 70-tych, natomiast sąsiadujące z nim osiedle mieszkaniowe zostało wybudowane w ostatnich latach. Oznacza to, iż budowa osiedla w tym miejscu narusza art. 5 ust. 1 pkt 1, 9 i 10 ustawy z dnia 7 lipca Prawo budowlane. Zgodnie z tymi przepisami obiekty należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób okreśłon6y w przepisach, zapewniając m.in. ochronę przed hałasami drganiami, poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich oraz warunki bezpieczeństwa. Z tych względów to na deweloperze ciąży obowiązek odpowiedniego usytuowania i zabezpieczenia budynków mieszkalnych przed czynnikami zewnętrznymi, które istnieją w chwili wykonywania prac budowlanych. Zaskarżona decyzja odwraca obowiązki w tym zakresie nakładając na tor obowiązki ograniczające jego działanie. Zdaniem strony skarżącej całkowicie wadliwa jest przy tym argumentacja przytaczana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazująca na legalność dokonanej zabudowy mieszkaniowej. Błędnie również przyjęto, iż tor należy zakwalifikować jako teren rekreacyjny w rozumieniu art. 113 ust. 2 pkt 1 lit. c ustawy Prawo ochrony środowiska, podczas gdy należało go potraktować jak drogi, tory kolejowe, tramwajowe, lotniska i odstąpić od ustalania dopuszczalnego poziomu hałasu. Nadto skarżący podniósł, iż określony decyzją dopuszczalny poziom hałasu uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie i pełne wykorzystanie jednego z ważniejszych obiektów sportowych na terenie miasta. Ponadto wskazał, iż do udziału w postępowaniu został dopuszczony podmiot nie posiadający przymiotu strony. Stroną wg. skarżącego nie jest Stowarzyszenie Przyjaciół Dzielnicy W., K. Zarządzanie i Administrowanie Nieruchomościami reprezentujące Wspólnoty Mieszkaniowe ul. F. 1, 3, 3a, 5, 5a oraz T. P. i C. M.. W tych uwarunkowaniach skarżący wniósł o uchylenia decyzji organów obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia z dnia [...] marca 2010 r., którą określono dopuszczalny poziom hałasu przenikający z terenu toru kartingowego "a" w kierunku terenu z zabudową mieszkaniową wielorodzinną. Materialnoprawną podstawę przedmiotowego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm. - zwanej dalej w skrócie "ustawą") oraz przepisy rozporządzenia Ministra Środowisku z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826 ze zm.). I tak stosownie do treści art. 112 ustawy, ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez utrzymaniu poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie oraz zmniejszaniu poziomu hałasu, co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany. Ponadto w myśl z art. 115a ust. 1 ustawy w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Przy czym za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeqD lub LAeqN. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu w decyzji tej określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeqD i LAeqN w odniesieniu do rodzajów terenów, na które oddziałuje zakład. Poza tym wskazać należy, iż stosownie do art. 112a pkt 1 i 2 ustawy przez wskaźniki hałasu rozumie się parametry hałasu określone poziomem dźwięku wyrażonym w decybelach (dB), w tym wskaźniki hałasu mające zastosowanie do ustalania i kontroli warunków korzystania ze środowiska w odniesieniu do jednej doby: a) LAeq D - równoważny poziom hałasu dla pory dnia (rozumianej jako przedział czasu od godz. 6:00 do godz. 22:00), b) LAeq N - równoważny poziom hałasu dla pory nocy (rozumianej jako przedział czasu od godz. 22:00 do godz. 6:00). Istotne jest, iż w myśl art. 113 ust. 1 i ust. 2 ustawy tylko określone tereny zostały objęte szczególną ochroną ustawodawcy i dla terenów tam wyszczególnionych dopuszczalne poziomy hałasu określają przepisy w/w rozporządzenia Ministra Środowiska. Tereny wyszczególnione w art. 113 ust. 2 pkt 1 posiadają różny dopuszczalny poziom hałasu dlatego też wymagane jest dokonanie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozróżnienia terenów, aby móc je skutecznie chronić. Natomiast, gdy dla danego obszaru nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla oceny, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 właściwy organ dokonuje kwalifikacji tegoż terenu z uwzględnieniem faktycznego jego zagospodarowania i wykorzystywania oraz wykorzystania terenów sąsiednich. Nadto, jak stanowi art. 114 ust. 2 ustawy, jeżeli teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone dla przeważającego rodzaju terenu. Uwzględniając powyższe należy wskazać, iż decyzją wydaną w oparciu o art. 115a ustawy właściwy organ nie nakłada na zakład nowych obowiązków, lecz jedynie stwierdza, iż zakład w związku ze swoją działalnością emituje hałas, który poza terenem zakładu przekracza dopuszczalny poziom hałasu dla określonego terenu objętego prawną ochroną, o którym mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy. Organ stwierdza zatem pewien stan faktyczny i prawny, przyporządkowując konkretnemu zakładowi, określone w powołanym rozporządzeniu dopuszczalne normy hałasu, które muszą zostać spełnione poza zakładem. W przedmiotowej sprawie, na okoliczność ustalenia poziomu emitowanego przez tor kartingowy hałasu został przeprowadzony dowód z opinii biegłego (sprawozdanie z badań z dnia 13 września 2009 r., nr 05/2009). Biegły dokonał w dniu 13 września 2009 r. pomiarów poziomu hałasu podczas rozgrywanych zawodów sportowych - sport samochodowy: Szkoleniowe Rally Sprinty samochodowe oraz Rajd Pań na przedmiotowym torze kartingowym wpisanych w kalendarzu imprez organizowanych przez P. Biegły przeprowadził pomiary w porze dziennej w dwóch punktach pomiarowych: nr 1 na granicy toru kartingowego od strony ul. F. na wysokości 4 m i nr 2 w oknie ostatniej kondygnacji mieszkalnej budynku mieszkalnego przy ul. F. 1 w odległości 2 m od elewacji. Badania te wykazały, iż w punkcie pomiarowym nr 1 równoważny poziom dźwięku emitowanego do środowiska podczas rozgrywanych zawodów, kształtował się na poziomie 66,9 dB, natomiast w punkcie pomiarowym nr 2 na poziomie 65,8 dB (k. 60 sprawozdania). Dopuszczalny poziom hałasu w porze dziennej dla terenu zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego wynosi natomiast 55 dB stosownie do załącznika rozporządzeniu w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Zatem wyniki przeprowadzonych pomiarów wskazują jednoznacznie na przekroczenie dopuszczalnej dla tego terenu normy dziennej maksymalnie o 11,9 i 10,8 dB. Wskazać należy, iż także pomiary własne, wykonane przez Lubelską Fundację Ochrony Środowiska Naturalnego na zlecenie strony skarżącej wykazały, iż hałas emitowany przez tor kartingowy w czasie trwania wyścigów motocykli sportowych przekraczał dopuszczalny poziom hałasu dla terenów zabudowy mieszkaniowej (55 dB). Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, że organy zasadnie określiły dopuszczalny poziom hałasu poza torem kartingowym w kierunku terenu z zabudową mieszkaniowa wielorodzinną na poziomie LAeqD równym 55 dB i LAeqN równym 45 dB. Odnosząc się do zarzutów skargi, na wstępie należy podnieść, iż zarzuty odnoszące się do realizacji budowy osiedla mieszkaniowego sąsiadującego z torem kartingowym z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, nie mogły zostać uwzględnione. Słusznie w tym zakresie wskazał organ odwoławczy, iż w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania są kwestie dotyczące emisji hałasu, a nie prawidłowej realizacji budynków mieszkalnych. Organy ochrony środowiska nie są uprawnione do oceny legalności zrealizowanej zabudowy. Odnosząc się natomiast do zarzutu nieprawidłowej kwalifikacji źródła hałasu oraz obszaru, na który przenika hałas Sąd w całości, również i w tym zakresie, podziela stanowisko organów. W sprawie bezspornym jest, iż zarówno dla terenu na którym zlokalizowany jest tor kartingowym, jak i sąsiednia zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna, nie ma sporządzonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a poprzedni utracił moc w dniu 31 grudnia 2003 r. Brak planu miejscowego oznacza, iż organy obowiązane były uwzględnić faktyczny sposób zagospodarowania tego terenu oraz przeważający sposób tegoż zagospodarowania. Zgodnie bowiem z art. 115 ustawy w razie braku planu, ocenę, czy teren należy do jednego z terenów, o których mowa wart. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy, właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów, przy czym przepis art. 114 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Stąd też jeżeli teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa wart. 113 ust. 2 pkt 1, uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone jak dla przeważającego rodzaju terenu (art. 114 ust. 2). Skoro w sprawie bezspornym jest, iż w sąsiedztwie toru kartingowego (od strony zachodniej) znajduje się teren wykorzystywany pod budownictwo wielorodzinne, to zakwalifikowanie tego terenu w ten właśnie sposób, jest zgodne z prawem. Przy czym bez wpływu na treść rozstrzygnięcia pozostają kwestie legalności zabudowy wielorodzinnej, czy kolejności jej powstania na tym terenie. Niezasadne są również twierdzenia, iż tor kartingowy - jako źródło hałasu - powinien być zakwalifikowany jako droga i w związku z tym nie powinna być wydana żadna decyzja, z uwagi na brzmienie przepisu art. 115a ust. 2 ustawy. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, przepisy omawianej ustawy me zawierają definicji drogi. Jednakże ani definicja drogi zamieszczona w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., nr 19 poz. 115, ze zm.) jak i zawarta w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908, ze zm.) nie może znaleźć odniesienia do obiektu toru kartingowego, który nie jest odpowiednio urządzony oraz nie jest połączony z żadną inną drogą, tak aby dochodziło na nim do realizacji ruchu drogowego. Na torze kartingowym nie odbywa się normalny ruch drogowy, nie obowiązują zasady ruchu drogowego wyznaczone przepisami Prawo o ruchu drogowym , nie istnieją znaki i inne oznaczenia, które są immanentnymi składnikami dróg. Konkludując w rozpoznawanej sprawy organy dokonały prawidłowej kwalifikacji terenu, na który przenika hałas biegnący z toru kartingowego. Hałas ten nie zawiera się w obrębie terenu samego toru, lecz przenika w ponadnormatywnych wartościach na tereny sąsiednie, co wynika z przeprowadzonej w sprawie ekspertyzy. O wadliwości zaskarżonej decyzji nie stanowi również zarzut dopuszczenia do udziału w postępowaniu podmiotów, którym nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu przepisu art. 28 k.p.a. W sprawie bezspornym jest, iż przymiot strony oprócz skarżącego przysługiwała Stowarzyszeniu Przyjaciół Dzielnicy W. i Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. F. 1, 3, 5, 5a i 5b w L. reprezentowanej przez K. Zarządzanie i Administrowanie Nieruchomościami sp. j. Natomiast dopuszczenie do udziału w sprawie T. P. Przewodniczącego Zarządu Dzielnicy W. oraz C. M. poprzez doręczanie im decyzji administracyjnych nie powoduje, że można ich traktować jako strony tego postępowania. Ponadto podmioty te nie składały w toku postępowania żadnych żądań, które byłyby rozpatrywane lub co więcej uwzględnione. W związku z tym okoliczność ta nie może mieć wpływu na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów Sąd, podzielając w pełni argumentację organu odwoławczego i nie stwierdziwszy podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, mając na względzie regulację art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako bezzasadną oddalił.