II SA/Lu 438/10

PostanowienieWSA w Lublinie2010-08-26

Skład orzekający: Jarosław Harczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, w tym od opłat sądowych?
Ratio decidendi
Strona fizyczna może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przypadku braku wniosku o zwrot wydatków, zwolnienie od nich nie jest zasadne. Analiza finansowa strony powinna uwzględniać jej dochody, wydatki na utrzymanie konieczne oraz wysokość opłat sądowych.
Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia w całości od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy. Po wezwaniu, strona przedstawiła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową, w tym dochody z emerytury i wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego. Referendarz sądowy ocenił, że strona nie jest w stanie ponieść opłat sądowych bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych oraz odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy p o s t a n a w i a I. przyznać M. M. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Strona skarżąca wezwana do wypełnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPF w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego) wniosła wypełniony i podpisany druk PPF żądając przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Strona skarżąca wezwana do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń wykonała wezwanie Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem. Koszty sądowe to opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 p.p.s.a.). Z akt niniejszej sprawy nie wynika aby strona skarżąca wnosiła o przeprowadzenie czynności skutkujących koniecznością ponoszenia przez Sąd wydatków a tym samym koniecznością ich zwrotu przez stronę skarżącą. Zatem strona skarżąca zobowiązana jest w toku niniejszego postępowania do ponoszenia opłat sądowych. Opłaty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złote ( § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi) każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – DZ.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Z oświadczeń strony skarżącej i nadesłanych przez nią dokumentów źródłowych wynika, że samodzielnie prowadzi ona gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] złotych brutto – [...] złotych netto. Na koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego strony skarżącej składają się wydatki na leki wynoszące od [...] do [...] złotych miesięcznie, wydatki za gaz wynoszące za okres trzech miesięcy [...] złotych – [...] złotych miesięcznie, wydatki za wodę wynoszące za okres dwóch miesięcy [...] złotych – [...] złotych miesięcznie, wydatki za telefon wynoszące [...] złotych miesięcznie i wydatki na energię elektryczną wynoszące za okres od 15 lipca 2010 r. do 4 stycznia 2011 r. [...] złotych – średnio miesięcznie [...] złotych. Tak więc średnie miesięczne koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego strony skarżącej nie obejmujące kosztów wyżywienia i zakupu środków czystości oraz odzieży wynoszą od [...] złotych do [...] złotych. W ocenie referendarza sądowego wniosek strony skarżącej jest zasadny odnośnie żądania zwolnienia jej od obowiązku ponoszenia opłat sądowych. Po poniesieniu przez stronę skarżącą wykazanych przez nią kosztów utrzymania koniecznego z dochodu jej gospodarstwa domowego pozostaje kwota od [...] złotych do [...] złotych. Biorąc pod uwagę, że z kwoty tej strona skarżąca ponieść musi miesięczne koszty wyżywienia, zakupu środków czystości czy odzieży stwierdzić należy, że nie ma ona realnych możliwości poniesienia opłat sądowych bez wywołania uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego. Kwota ta zapewnia bowiem stronie skarżącej dziennie na wyżywienie od [...] złotych do [...] złotych, które to kwoty w ocenie referendarza sądowego jedynie w niewielkim stopniu mogą pokryć wydatki na wyżywienie. Poniesienie zaś z kwoty pozostającej po poniesieniu kosztów utrzymania koniecznego całości czy też części opłat sądowych spowoduje, że strona skarżąca nie będzie mogła ponieść minimalnych kosztów wyżywienia nie wspominając o wydatkach na zakup środków czystości czy odzieży. Co do zwolnienie strony skarżącej od obowiązku zwrotu wydatków stwierdzić należy natomiast, że skoro z akt sprawy nie wynika aby strona skarżąca miała obowiązek zwrócić wydatki to brak jest podstaw do zwolnienie jej z tego obowiązku. Dokonując powyższej oceny nie uwzględniono kosztów zakupu węgla i drzewa na opał na zimę, gdyż są to koszty utrzymania okresowe nie stałe. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło