II SA/Lu 438/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maciej Gapski po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu A. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2026 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: odrzucić sprzeciw. Stowarzyszenie "P. C." z siedzibą w W. (dalej jako: Stowarzyszenie) w dniu 11 lutego 2026 r. zwróciło się do Wójta Gminy P. (dalej jako: Wójt) z wnioskiem o tymczasowe odebranie psów stanowiących własność A. N. (wniosek k. 79 akt admin. I inst.). Wójt postanowieniem z dnia 2 marca 2026 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie odebrania psów. Postanowienie doręczono Stowarzyszeniu, które wniosło zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako: Kolegium) postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2026 r., po rozpoznaniu zażalenia Stowarzyszenia na powyższe postanowienie Wójta, uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Kolegium pouczyło, że od postanowienia przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wnoszona w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie doręczono: Stowarzyszeniu – w dniu 23 kwietnia 2026 r. (k. 18 akt admin. II inst.) i Wójtowi – w dniu 9 kwietnia 2026 r. (k. 17 akt admin. II inst.). W dniu 20 czerwca 2026 r. (data stempla pocztowego k. 4 akt sądowych) A. N. wniosła sprzeciw, zatytułowany jako "skarga" do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, na powyższe postanowienie Kolegium. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Sprzeciw podlega odrzuceniu, gdyż nie został złożony w terminie. Zgodnie z art. 64f ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2026 r. poz. 143) od postanowienia, do którego odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści postanowienia może wnieść od niego sprzeciw, (sprzeciw od postanowienia). Przepisy art. 64b-64e stosuje się odpowiednio. Regulacja ta została dodana do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na podstawie art. 15 pkt 4 ustawy z dnia 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (Dz. U. 2025 r. poz. 769; dalej jako: ustawa nowelizująca) i miała na celu umożliwienie wniesienia sprzeciwu także od postanowień wydanych przez odpowiednie zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. Zgodnie art. 31 ust. 2 pkt 7 ustawy nowelizującej do wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy postępowań, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 15 - stosuje się przepisy tej ustawy w brzmieniu dotychczasowym, z wyjątkiem określonym w art. 39. Omawiana ustawa weszła w życie 13 lipca 2025 r. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem Stowarzyszenia w dniu 11 lutego 2026 r. Ponadto zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie m. in. art. 138 § 2 k.p.a., a zatem stanowi kasacyjne postanowienie organu odwoławczego. Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że w sprawie miał zatem zastosowanie art. art. 64f p.p.s.a., a od zaskarżonego postanowienia służył sprzeciw. Pismo nie zostało zakwalifikowane jako skarga, mimo że takiego sformułowania użyła strona, gdyż od zaskarżonego postanowienia kasacyjnej skarga nie przysługuje, co wynika z przytoczonych powyżej przepisów. W związku z tym sąd nadał pismu taką kwalifikację, która pozwalałaby na jego merytoryczne rozpoznanie, gdyby zostało wniesione w terminie. Zgodnie z art. 64c § 1 w zw. z art. 64f p.p.s.a. sprzeciw od postanowienia wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu postanowienia. Sąd dostrzega, że strony zostały wadliwie pouczone o środku przysługującym od postanowienia oraz terminie na jego wniesienie. Zgodnie z treścią art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Treść art. 112 k.p.a. nie może jednak kreować nowych praw dla strony postępowania ani modyfikować ustawowych środków zaskarżenia. Błędne pouczenie strony przez organ nie może bowiem w żaden sposób zmieniać obowiązującego porządku prawnego. Przepis art. 112 k.p.a. pozwala na zwolnienie strony z winy w niedochowaniu terminu w sytuacji błędnego pouczenia zawartego w decyzji administracyjnej. Przepis ma zastosowanie do postanowień (art. 126 k.p.a.). W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że skarżącej postanowienia w ogóle nie doręczono. Wynika to z akt administracyjnych oraz stanowiska skarżącej tj. sprzeciwu i pisma z 8 sierpnia 2026 r. (data stempla pocztowego). Strona wyjaśniła, że dowiedziała się o wydaniu postanowienia "przypadkowo". Skarżąca nie była stroną postępowania ani przed organem pierwszej instancji, ani drugiej. Zgodnie z treścią art. 110 § 1 w zw. z art. 126 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał postanowienie jest nim związany od chwili doręczenia lub ogłoszenia. Zaskarżone postanowienie zostało skutecznie doręczone pozostałym stronom postępowania administracyjnego (Stowarzyszeniu i Wójtowi), zatem weszło do obrotu prawnego wywołując skutki wobec jej adresatów i innych uczestników obrotu prawnego. To wywołanie skutków prawnych obejmuje również ewentualne pozbawienie strony udziału w postępowaniu. Przez pozbawienie strony udziału w postępowaniu należy rozumieć także przypadki, gdy stronie nie doręczono rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Skarżący, któremu nie doręczono postanowienie, mógł wnieść skutecznie sprzeciw w terminie otwartym dla pozostałych stron postępowania (por. postanowienie NSA z 7 czerwca 2022 r., sygn. akt I OZ 213/22). Stroną postępowania było Stowarzyszenie, któremu doręczono postanowienie w dniu 23 kwietnia 2026 r. Czternastodniowy termin na wniesienie sprzeciwu upłynął zatem wraz z końcem dnia 7 maja 2026 r. (czwartek). Skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu. Sprzeciw wniesiony przez skarżącą w dniu 20 czerwca 2026 r. jako wniesiony po terminie podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64f p.p.s.a. Z tych względów orzeczono, jak w sentencji postanowienia.