II SA/Lu 441/03
WyrokWSA w Lublinie2004-04-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Jerzy Drwal asesor WSA
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, w przypadku wykonania remontu istniejącego budynku gospodarczego z istotnym odstępstwem od zgłoszenia i bez wymaganego pozwolenia na budowę, może nakazać wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, zamiast nakazania rozbiórki obiektu?Ratio decidendi
W przypadku wykonania remontu istniejącego budynku gospodarczego z istotnym odstępstwem od zgłoszenia i bez wymaganego pozwolenia na budowę, organ administracji ma prawo, na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, nakazać właścicielowi lub zarządcy obiektu wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nakazanie rozbiórki całego budynku w takiej sytuacji nie jest uzasadnione, gdyż działania organów powinny być proporcjonalne do stwierdzonego naruszenia, a nie dotyczyć obiektu wybudowanego od podstaw bez pozwolenia.Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia budynku gospodarczego do stanu zgodnego z prawem. Inwestorzy przeprowadzili remont budynku gospodarczego na podstawie zgłoszenia, jednak w trakcie prac odstąpili od zgłoszenia, wymieniając częściowo elementy konstrukcyjne, co wymagało pozwolenia na budowę. Skarżący podnosili, że w budynku wykonano ścianę murowaną przy granicy działki i powoływali się na wcześniejsze uchylenie przez NSA postanowienia o nakazie ekspertyzy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek (spr.), Sędzia NSA Krystyna Sidor, Jerzy Drwal asesor WSA, Protokolant stażysta Tomasz Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M. Z., M. Z. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych czynności oddala skargę
Decyzją z dnia [...] marca 2003r. (znak: [...])Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity w Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000r. z późno zm. ) w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity w Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z 2000r. z późno zm. ) - po rozpatrzeniu odwołania pana M.Z. i pana M.Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Z. z [...] stycznia 2003r. znak: [...] nakazującej L. i W. i W. wykonanie określonych w decyzji czynności celem doprowadzenia budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce przy ul. Ź. do stanu zgodnego z warunkami technicznymi - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że na działce przy ul. Ź. L. i W.W. przeprowadzili remont budynku gospodarczego na podstawie zgłoszenia z 14 października 1997r., przyjętego bez sprzeciwu przez Prezydenta Miasta pismem z 16 października 1997r. znak: PPiB-VI-7352/63/1997. W trakcie realizacji robót L. i W. W. odstąpili jednak w sposób istotny od dokonanego zgłoszenia, ponieważ wykonany przez nich remont obejmował również częściową wymianę elementów konstrukcyjnych obiektu. Zatem zgodnie z art. 28 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane na wykonanie takiego zakresu robót remontowych w istniejącym obiekcie wymagane było wcześniejsze uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Dlatego też decyzją z dnia [...] stycznia 2003r. ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Z. nakazał L. i W. W. wykonać i przedłożyć ocenę stanu technicznego elementów konstrukcyjnych budynku gospodarczego oraz wykonać odpowiednie zmiany lub przeróbki wynikające z tej oceny w terminie do 20 maja 2003r.
Decyzja została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity w Dz. U. Nr 106, poz. 1126 z 2000r. z późn. zm.).
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja ta nie narusza przepisów prawa.
Jest poza sporem, że L. i W. W. dopuścili się samowoli budowlanej, ponieważ wykonali roboty budowlane niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem. Nie była to jednak budowa nowego obiektu bez pozwolenia na budowę, do której zastosowanie miałyby sankcje przewidziane w art. 48 Prawa budowlanego, lecz remont istniejącego od wielu lat budynku gospodarczego. Zgodnie z definicją remontu zawartą w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego z 1994r. - pod pojęciem remontu należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów innych niż użyto w stanie pierwotnym. Wykonanie przez L. i W. W. robót remontowych wymagających pozwolenia na budowę stanowi niewątpliwie samowolę budowlaną, ale ustawodawca mniej rygorystycznie traktuje takie przypadki, zezwalając na ich legalizację na podstawie przepisów art. 50 i art. 51 cytowanej ustawy Prawo budowlane. Wydany inwestorom nakaz wykonania zmian lub przeróbek na podstawie uprzednio opracowanej oceny technicznej, pozwoli doprowadzić budynek gospodarczy przy ul. Ź. do stanu zgodnego z obowiązującymi warunkami technicznymi .
Od decyzji tej M.Z. i M.Z. wnieśli skargę, w której domagają się jej uchylenia oraz nakazania przesunięcia o 3 m od granicy działki spornego budynku lub jego rozebranie. W uzasadnieniu podnieśli, że w postępowaniu odwoławczym pominięto wcześniej wskazywane przez nich fakty, że w budynku została wykonana ściana murowana, o grubości 24 cm, przylegająca do zewnętrznej ściany drewnianej czyli tuż przy granicy działki, co potwierdził również Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2000r. ([...]):, "Natomiast w budynku drugim w chwili obecnej ściana murowana grubości 24 cm przylegająca do ściany zewnętrznej drewnianej nie pełni funkcji ścian konstrukcyjnej, gdyż obciążenia więźby dachowej przenosi ściana drewniana".
Ponadto wyrokiem z dnia 24 września 2002 r ( sygn. akt II SA/Lu 399/01) Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego , które to zobowiązywało Państwa W. do opracowania ekspertyzy uzasadniając, że nałożenie obowiązku wykonania ekspertyzy może mieć miejsce w przypadku powstania wątpliwości co do jakości użytych materiałów budowlanych, wykonanych robót budowlanych lub stanu technicznego budynku. W tymże wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że organ administracji nie wskazał przesłanek jakimi się kierował nakładając na inwestorów obowiązek przedłożenia ekspertyzy.
Poza tym skarżący wyjaśnili, że składali skargi i odwołania, które nie były spowodowane chęcią konfliktu z sąsiadami, lecz tym, że gdy oni chcieli budować garaż przy granicy działki, to L. i W.W. mieli skuteczne prawo zabraniać im tego. Z tego względu oni żądają przesunięcia o 3 m od granicy działki spornego budynku lub jego rozebranie.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie.
W uzasadnieniu podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Stwierdził ponadto, że uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienie ostateczne z [...] lutego 2001 r. znak: [...], wydane na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, obejmowało tylko nakaz wykonania ekspertyzy technicznej oceniającej prawidłowość wykonania elementów konstrukcyjnych omawianego budynku gospodarczego. Skarżoną natomiast decyzją
utrzymano w mocy nakaz wykonania zmian i przeróbek w tym budynku na podstawie uprzednio opracowanej dokumentacji technicznej.
Nie można więc obecnego rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ww. ustawy utożsamiać z rozstrzygnięciem uchylonym przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stosownie do przysługujących mu kompetencji określonych w art. 1 § 1 i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269) kontroluje zaskarżoną decyzję wyłącznie pod względem jej zgodności z prawem i może ją uchylić tylko wówczas, gdy narusza ona prawo materialne lub procesowe w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Z ustaleń dokonanych w sprawie, nie kwestionowanych przez strony wynika, że remont przedmiotowego budynku inwestorzy zaczęli realizować na podstawie zgłoszenia z dnia 14 października 1997r. przyjętego bez sprzeciwu przez Prezydenta Miasta. W toku prac jednak przekroczyli zakres czynności wskazanych w zgłoszeniu, mianowicie wymienili częściowo elementy konstrukcyjne budynku.
Zgodnie z art. 28 w zw. z art. 29 ust.2 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.Prawo budowlane ( tekst jednolity: Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ) na takie roboty wymagane było pozwolenie na budowę.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 51 ust. 1 pkt.2 cyt. ustawy. Przepis ten uprawnia właściwy organ - w przypadku, gdy roboty budowlane wykonane zostały bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia albo w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach - do nałożenia na właściciela lub zarządcę obiektu czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Na podstawie tego przepisu organ administracyjny uprawniony jest również alternatywnie do nakazania rozbiórki obiektu lub jego części.
W sprawie bezspornym jest, że inwestorzy dokonali remontu budynku, związanego z wymianą elementów konstrukcyjnych przekraczając zakres dokonanego uprzednio zgłoszenia i bez wymaganego pozwolenia na budowę. W tej sytuacji organ administracji słusznie - na podstawie cyt. art. 51 Prawa budowlanego - nałożył na nich obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Wbrew zarzutom skarżących i ich żądaniom, nie było podstaw do nakazania inwestorom rozbiórki budynku. Działania organów nadzoru budowlanego, podejmowane na podstawie art. 51 powinny być proporcjonalne i adekwatne do stwierdzonego naruszenia prawa. Nie jest przy tym obojętne czy naruszenie dotyczyło obiektu, który został w całości ( od podstaw) wybudowany bez pozwolenia na budowę, czy też jedynie zostały wykonane roboty, wymagające pozwolenia na budowę w już istniejącym budynku. W tym ostatnim przypadku nie ma podstaw do nakazania rozbiórki całego budynku, uzasadnione jest natomiast nakazanie wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Ponadto należy stwierdzić, że nie wpływa na rozstrzygnięcie uchylone przez
Naczelny Sąd Administracyjny postanowienie ostateczne z dnia 19 lutego 2001r., wydane na podstawie art.81c ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Słusznie zauważył organ II instancji, że obejmowało ono jedynie nakaz wykonania ekspertyzy technicznej oceniającej prawidłowość wykonania elementów konstrukcyjnych omawianego budynku gospodarczego. Przedmiot niniejszej sprawy jest inny i dotyczy nakazu wykonania zmian i przeróbek.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło