II SA/Lu 442/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (sprawozdawca), Asesor WSA Wiesława Achrymowicz, Protokolant Starszy referent Beata Basak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi T.D. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pracy przymusowej oddala skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]kwietnia 2005 r. ([...]) wydaną na podstawie art. 127 § 3, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 oraz art. 148 § 1 w zw. z art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.),po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek T.D. – utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2004 r. (Nr [...]) o umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu stwierdził, że skarżący tj. T.D. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.). Kierownik Urzędu decyzją z dnia [...]sierpnia 2002 r. odmówił stronie przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pracy przymusowej w obozie (gospodarstwie rolnym) w K., wobec stwierdzenia, że ten rodzaj represji nie stanowi podstawy przyznania uprawnień. Następnie T.D. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku dołączył oświadczenie świadka dotyczące służby w Batalionach Chłopskich w latach 1943-1944. Kierownik Urzędu postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z kolei pismem z dnia 26 lipca 2004 r. strona wniosła o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu wniosku T.D. ponownie wskazał na fakt rozstrzelania rodziców przez żołnierzy niemieckich na terenie ich posesji oraz na wykonywanie pracy przymusowej w K., ponieważ zdaniem skarżącego warunki bytowe nie różniły się od warunków panujących w obozach. Następnie postanowieniem z dnia [...]października 2004 r. Kierownik Urzędu wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2002 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich, zaś decyzją z dnia [...]grudnia 2004 r. umorzył postępowanie wznowione postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. uznając je za bezprzedmiotowe. W tej sytuacji T.D. w ustawowym terminie złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, z którego treści wynika, że strona jest niezadowolona z wydanej decyzji i wnosi o jej zmianę. Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Kierownik Urzędu orzekł, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Wynika to z tego, że wznowienie postępowania stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych i może nastąpić wyłącznie w przypadkach przewidzianych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego (art. 16 kpa). Przepisy dotyczące tej instytucji mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która tylko w ściśle określonych przypadkach pozwala na wzruszenie decyzji ostatecznej i jako takie nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Ponadto w świetle art. 145 § 1 pkt 5 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w sprawie, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia (art. 148 § 1 kpa). Natomiast z analizy wniosku o wznowienie postępowania z dnia 26 lipca 2004 r. wynika, że T.D. nie wskazał w nim żadnych nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, których analiza mogłaby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Fakt pobytu strony w K. był znany Kierownikowi Urzędu w dacie wydania decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Przyczyną wydania decyzji odmownej nie był fakt nienależytego udokumentowania wykonywania pracy przymusowej lecz to, że obóz w K. nie został zaliczony do obozów bądź innych miejsc odosobnienia, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) cyt. ustawy o kombatantach (...). Wynikający z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy fakt rzekomej służby strony w Batalionach Chłopskich również nie mógł być podstawą wznowienia postępowania, bowiem był on znany stronie co najmniej od roku 1943 lub 1944, a zatem upłynął termin zakreślony art. 148 § 1 kpa do podniesienia przez stronę nowej okoliczności lub wskazania nowych faktów w przeciągu miesiąca od dowiedzenia się o ich wyjściu na jaw. Dlatego też wznowienie postępowania w sprawie nastąpiło mimo oczywistego braku podstaw do wznowienia, co skutkowało umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego, zaś w sprawie nie występują żadne przesłanki, które uzasadniałyby wznowienie postępowania z urzędu, dodał Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. W skardze do Sądu skarżący, tj. T.D. wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przyznanie uprawnień kombatanckich w trybie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W treści skargi podtrzymuje dwa podstawowe zarzuty. Po pierwsze, żąda żeby uznać jego przymusową pracę w gospodarstwie rolnym na rzecz Niemców w miejscowości K. za prace przymusową w tzw. jego zdaniem "mini obozie pracy". Ponadto, lecz nie w skardze lecz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący stwierdził, że jako małoletni współdziałał z Batalionami Chłopskimi w latach 1943-1944 w walce z okupantem. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wznowił postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2002 r. o odmowie przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich. Natomiast w świetle dyspozycji art. 145 § 1 pkt 5 kpa postępowanie zakończone decyzją ostateczną wznawia się jeżeli wystąpią łącznie trzy następujące przesłanki. Po pierwsze, zostaną ujawnione nowe okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy. Po drugie, powyższe nowe okoliczności faktyczne czy też nowe dowody muszą istnieć w chwili wydania decyzji ostatecznej. Po trzecie, tego rodzaju okoliczności czy też dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję ostateczną. Natomiast z prawidłowej analizy wniosku o wznowienie postępowania z dnia 26 lipca 2004 r. wynika, że skarżący, tj. T.D. nie przedstawił w nim żadnych nowych okoliczności faktycznych czy też dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy w zakresie jego pracy przymusowej w gospodarstwie rolnym w K. koło S. Ten obóz nie został bowiem zaliczony do obozów lub innych miejsc odosobnienia w świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) i c) cyt. ustawy o kombatantach oraz wykonawczego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej, lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154 ze zm.). Natomiast podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej jej zdaniem podstawę do wznowienia postępowania – w świetle art. 148 § 1 kpa. Dotyczy to także współdziałania skarżącego jako małoletniego z Batalionami Chłopskimi, który był znany stronie co najmniej od 1943-1944 roku, czyli dotychczas nie był podniesiony przez skarżącego w terminie jednego miesiąca od dowiedzenia się jako okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Jednocześnie, co skarżący sam stwierdził na rozprawie przed Sądem, nie była to służba w Batalionach Chłopskich, gdyż przysięgi jako małoletni w BCh nie składał jak i żadnego pseudonimu nie posiadał (dowód: protokół z rozprawy). Oznacza to, że w tej sytuacji prawnej i faktycznej nie powinno nastąpić umorzenie postępowania w świetle art. 105 § 1 kpa, gdyż nie zachodziła jego bezprzedmiotowość tylko właściwy organ powinien wydać w trybie art. 149 § 3 kpa decyzję o odmowie wznowienia postępowania, a jeżeli to nie nastąpiło to decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej – w świetle art. 151 § 1 pkt 1 kpa – gdyż stwierdził brak podstaw do uchylenia decyzji własnej z dnia [...] sierpnia 2002 r. na podstawie art. 145 § 1 kpa. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), gdyż prawidłowo żądanie strony nie zostało uwzględnione. Z tych względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd orzekł jak w sentencji.