II SA/Lu 446/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 października 2010 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej opłat za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania I. K., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] nr [...] w sprawie zmiany decyzji z dnia [...]., nr [...] w części dotyczącej wysokości odpłatności za pobyt I. K. w Domu Pomocy Społecznej w K. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że I. K. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w K. Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Miejskiego Centrum Pomocy Rodzinie w Z. ustalił, że odpłatność skarżącego za ten pobyt będzie wynosiła 70% dochodu netto tj. 751,18 zł miesięcznie, a Miasta Z. w wysokości 1787,82 zł (średni miesięczny koszt pobytu w ww. DPS wynosił 2539 zł). Powyższą decyzję organ I instancji zmienił decyzją z dnia [...]. w części dotyczącej wysokości odpłatności za pobyt i ustalił, iż od dnia 1 kwietnia 2010 r. odpłatność za pobyt w DPS wynosić będzie 70 % dochodu netto tj. 784,40 zł miesięcznie. Miasto Z. - Miejskie Centrum Pomocy Rodzinie w Z. będzie ponosiło odpłatność w wysokości różnicy pomiędzy średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca w tym DPS, a kwotą wnoszonej przez niego odpłatności tj. w wysokości 1836,60 zł miesięcznie. Różnica w opłacie za miesiąc kwiecień wynosząca 48,78 zł zostanie uregulowana wraz z płatnością za miesiąc maj 2010r. i w miesiącu maju 2010 r. kwota ta będzie wynosiła 1885,38 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...]. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniło, że podstawę do zmiany decyzji z dnia [...] r. w części dotyczącej wysokości odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej stanowiła zmiana średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym. Dnia 30 marca 2010r. zostało bowiem ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Województwa Lubelskiego nr 38, poz. 848 obwieszczenie Starosty Zamojskiego z dnia 3 marca 2010 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej prowadzonych przez powiat zamojski. Ustalono w nim, że średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca Domu Pomocy Społecznej w K. w 2010 r. wynosi 2621 zł. Poprzednio koszt ten wynosił 2539 zł miesięcznie i w takiej wysokości był przyjęty do ustalenia odpłatności w decyzji z dnia [...] r. Zmiana tego kosztu, dokonana ww. obwieszczeniem z dnia 3 marca 2010 r., mieści się w dyspozycji art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, gdyż obwieszczenie to jest przepisem prawa miejscowego, a jego zmiana uprawnia organ I instancji do zmiany decyzji administracyjnej. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca Domu Pomocy Społecznej w K. od 1 kwietnia 2010r. wzrósł o 82 zł, dlatego też organ I instancji miał obowiązek ustalić nową odpłatność za pobyt mieszkańca w tym Domu od tej daty. Przy czym w ocenie organu odwoławczego, zasadnie też organ I instancji ustalając odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej uwzględnił zmianę dochodu mieszkańca, która nastąpiła od 1 marca 2010 r., ale to nie zmiana dochodu mieszkańca stanowiła podstawę zmiany decyzji z dnia [...]., tylko zmiana przepisu prawa miejscowego w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej prowadzonych przez powiat zamojski. Zmiana ww. odpłatności nastąpiła od dnia 1 kwietnia 2010 r., a nie od dnia zmiany wysokości dochodu mieszkańca tj. od dnia 1 marca 2010 r. W niniejszej sprawie organ odwoławczy ustalił, że na dzień 1 kwietnia 2010 r. miesięczny dochód netto skarżącego wynosi 1120,57 zł, z czego jego odpłatność stanowiąca 70% dochodu wynosi 784,40 zł (1120,57 zł x 70%/100%), a Miasta Z. Miejskiego Centrum Pomocy Rodzinie 1836,60 zł (2621 zł - 784,40 zł). Na powyższą decyzję skargę do sądu administracyjnego wniósł I. K., domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi podniósł, że zarówno decyzja organu I instancji jak i SKO jest dla nie go krzywdząca. Kolegium w ocenie skarżącego traktuje przepisy ustawy o pomocy społecznej w sposób wybiórczy, powołując tylko art. 106 ust. 5, natomiast pomija art. 106 ust. 3b. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa", ani przepisów postępowania. Organy administracji wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy sprawy, prawidłowo ustaliły i wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy, zgodnie z zasadami wyrażonymi w przepisach art. 7, art. 77 §1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl przepisu art. 60 ustawy, pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej o zasięgu powiatowym - ustala starosta i ogłasza w wojewódzkim dzienniku urzędowym, nie później niż do dnia 31 marca każdego roku. Ogłoszenie to stanowi podstawę do ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Do tego czasu odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się na podstawie ogłoszenia z roku poprzedniego. W myśl art. 61 ust. 1 ustawy, obowiązanym do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej jest w pierwszej kolejności mieszkaniec domu, a w dalszej kolejności gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Mieszkaniec domu ponosi opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej w wysokości nie większej jednak niż 70 % swojego dochodu (art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy). Gmina natomiast, jak wynika z art. 61 ust. 2 pkt 3 ustawy, ponosi opłatę w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej, a opłatami wnoszonymi przez mieszkańca domu. Biorąc pod uwagę powyższe przepisy stwierdzić należy, że organ administracji prawidłowo podjął zaskarżone rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż Kolegium potraktowało przepisy ustawy o pomocy społecznej w sposób wybiórczy, gdyż powołało tylko art. 106 ust. 5, natomiast pominęło art. 106 ust. 3b ustawy. W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję organu I instancji uwzględniło przepis art. 106 ust. 3b ustawy. Zgodnie z tym przepisem zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie pobierania świadczenia pieniężnego nie wpływa na wysokość świadczenia pieniężnego, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10 % odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Kryterium dla osoby samotnie gospodarującej wynosi aktualnie 477 zł. Od dnia 1 marca 2010 r. uległ zmianie miesięczny dochód I. K. i wynosi on 1120,57 zł netto (wcześniej dochód ten wynosił 1073,12 zł). Rację ma zatem skarżący podnosząc, iż kwota zmiany dochodu nie przekroczyła 10% kryterium dochodowego tj. 47,70 zł i nie powinna mieć wpływu na zwiększenie ponoszonej przez niego opłaty. Jednak wbrew twierdzeniom skarżącego to nie wzrost jego dochodu miał wpływu na wysokość odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, lecz fakt podniesienia stawek przez uprawniony organ. Zgodnie bowiem z obwieszczeniem Starosty Zamojskiego z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w domach pomocy społecznej prowadzonych przez powiat zamojski (ogł. w Dz. Urz. Wojew. LubeIsk. nr 38, poz. 848 z dnia 30 marca 2010 r.) średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w 2010 r. w Domu Pomocy Społecznej w K. wynosi 2621 zł (wzrósł z kwoty 2539 zł). W związku z powyższym zaistniała w ocenie organu konieczność ustalenia od dnia 1 kwietnia 2010 r. nowej wysokości odpłatności za pobyt w DPS w K. Wskazać należy, że organ administracji uprawniony był do zmiany poprzedniej swojej decyzji, pomimo iż kolejna decyzja była niekorzystna dla strony. Takie uprawnienie organu wynikało wprost z ustawy o pomocy społecznej – z art. 106 ust. 5. W myśl tego przepisu decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Zmiana poprzedniej decyzji z dnia [...]. nastąpiła na podstawie przesłanki określonej w art. 106 ust. 5 ustawy, jednak tą przesłanką nie był (jak uważa skarżący) fakt zmiany sytuacji dochodowej strony, lecz zmiana przepisów prawa. Podkreślić należy, że swoboda ustalenia w formie decyzji administracyjnej opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej podlega ograniczeniom wynikającym m.in. z powołanego wyżej art. 60 ustawy, tj. zależy od ustaleń starosty. Te ustalenia starosty podlegające ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym stanowią akt prawa miejscowego, wobec czego ich zmiana stanowi "zmianę przepisów prawa" o której mowa w art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Skoro zatem w sprawie niniejszej zmieniły się przepisy prawa (obwieszczeniem Starosty Zamojskiego z dnia 2 marca 2010 r.), to istniała przesłanka do zmiany decyzji na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).