II SA/Lu 447/17
WyrokWSA w Lublinie2017-11-15
Skład orzekający: Grażyna Pawlos-Janusz, Jadwiga Pastusiak, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na jedno dziecko wyklucza przyznanie świadczenia rodzicielskiego na inne dziecko, gdy oba świadczenia są przyznawane na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy osoba uprawniona ubiega się o kilka świadczeń w związku z opieką nad tym samym dzieckiem. W przypadku, gdy świadczenia dotyczą różnych dzieci, a przesłanki negatywne określone w art. 17c ust. 9 ustawy nie występują, nie ma podstaw do odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego.Stan faktyczny
Skarżąca U. Z. wniosła o przyznanie świadczenia rodzicielskiego na syna A., urodzonego w listopadzie 2016 r. Organy odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na pobieranie przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego na inne dziecko, syna B., co miało stanowić zbieg uprawnień wykluczający przyznanie świadczenia rodzicielskiego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Referent Paulina Nagajek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2017 r. sprawy ze skargi U. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz U. Z. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania U., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] odmawiającą przyznania świadczenia rodzicielskiego.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w dniu 21 listopada 2016 r. U. wróciła się do organu pierwszej instancji z wnioskiem przyznanie świadczenia rodzicielskiego na syna – A. , urodzonego w dniu 4 listopada 2016 r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. działający z upoważnienia Wójta Gminy [...] Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] odmówił przyznania świadczenia rodzicielskiego z tego powodu, że na okres od dnia 15 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. skarżącej zostało przyznane świadczenie pielęgnacyjne na inne dziecko – syna B..
U. wniosła odwołanie od tej decyzji, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niezasadne zastosowanie pomimo braku zbiegu uprawnień do świadczeń oraz art. 17 c ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niezastosowanie pomimo zaistnienia przesłanek do przyznania skarżącej prawa do świadczenia rodzicielskiego. Skarżąca zarzuciła też mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie przepisu art. 6 kpa w związku z art. 7 Konstytucji. W ocenie skarżącej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na syna B. nie stanowi przeszkody do przyznania świadczenia rodzicielskiego na drugie dziecko w rodzinie. Nie zachodzi zatem w tej sytuacji negatywna przesłanka w rozumieniu art. 27 ust. 5 ustawy.
Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając argumentację tego organu. Zdaniem Kolegium, przyznanie świadczenia rodzicielskiego jest wyłączone ze względu na regulację zawartą w art. 27 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w świetle której w przypadku zbiegu uprawnień m.in. do świadczenia rodzicielskiego i świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że nastąpił zbieg uprawnień do tych dwóch świadczeń. Skarżąca na mocy decyzji z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] ma bowiem przyznane na okres od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem B. i spełnia warunki przyznania świadczenia rodzicielskiego na syna A., określone w art. 17c ust. 8 i 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W przypadku podmiotowego zbiegu uprawnień, który wystąpił w niniejszej sprawie, osobie uprawnionej przysługuje prawo wyboru jednego ze świadczeń. Skarżąca nie zrezygnowała z żadnego ze świadczeń, w związku z czym świadczenie rodzicielskie nie może jej być przyznane.
W ocenie Kolegium nie ma wątpliwości, że w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych uregulowany został podmiotowy zbieg uprawnień do świadczeń, czyli zbieg uprawnień jednej osoby do więcej niż jednego ze świadczeń wymienionych w tym przepisie – świadczenia rodzicielskiego lub świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego lub zasiłku dla opiekuna.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie U. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając im:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego niezasadne zastosowanie pomimo, że nie nastąpił zbieg uprawnień do świadczeń;
- art. 17c ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego niezastosowanie pomimo, że zaistniały przesłanki do przyznania skarżącej prawa do świadczenia rodzicielskiego;
II. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia – art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na wydaniu rozstrzygnięcia z pominięciem przepisów obowiązującego prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonana według powyższych kryteriów kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. wskazuje, że skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2016 r. zostały bowiem wydane z naruszeniem prawa materialnego.
Skarżąca wnosiła o przyznanie jej świadczenia rodzicielskiego, o którym mowa w art. 17c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 z późn. zm.).
Zgodnie z tym przepisem:
1. świadczenie rodzicielskie przysługuje:
1) matce albo ojcu dziecka, z uwzględnieniem ust. 2;
2) opiekunowi faktycznemu dziecka w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do ukończenia 10. roku życia;
3) rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do ukończenia 10. roku życia;
4) osobie, która przysposobiła dziecko, w przypadku objęcia opieką dziecka w wieku do ukończenia 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego - do ukończenia 10. roku życia.
2. świadczenie rodzicielskie przysługuje ojcu dziecka w przypadku:
1) skrócenia na wniosek matki dziecka okresu pobierania świadczenia rodzicielskiego, zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu rodzicielskiego, po wykorzystaniu przez nią tego świadczenia, zasiłku lub uposażenia za okres co najmniej 14 tygodni od dnia urodzenia dziecka;
2) śmierci matki dziecka;
3) porzucenia dziecka przez matkę.
3. Świadczenie rodzicielskie przysługuje przez okres:
1) 52 tygodni - w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie, przysposobienia jednego dziecka lub objęcia opieką jednego dziecka;
2) 65 tygodni - w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia dwojga dzieci lub objęcia opieką dwojga dzieci;
3) 67 tygodni - w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia trojga dzieci lub objęcia opieką trojga dzieci;
4) 69 tygodni - w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia czworga dzieci lub objęcia opieką czworga dzieci;
5) 71 tygodni - w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie, przysposobienia pięciorga i więcej dzieci lub objęcia opieką pięciorga i więcej dzieci.
4. świadczenie rodzicielskie przysługuje od dnia:
1) porodu - w przypadku osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1;
2) objęcia dziecka opieką, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia - w przypadku osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3;
3) przysposobienia dziecka, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 7. roku życia, a w przypadku dziecka, wobec którego podjęto decyzję o odroczeniu obowiązku szkolnego, nie dłużej niż do ukończenia przez nie 10. roku życia - w przypadku osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 4.
5. świadczenie rodzicielskie przysługuje w wysokości 1000,00 zł miesięcznie, z uwzględnieniem ust. 6.
6. w razie urodzenia dziecka przez kobietę pobierającą zasiłek dla bezrobotnych w okresie, o którym mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 645, 691, 868 i 1265), lub w ciągu miesiąca po jego zakończeniu, lub w okresie przedłużenia zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, świadczenie rodzicielskie przysługuje jednemu z rodziców w wysokości różnicy między kwotą świadczenia rodzicielskiego a kwotą pobieranego przez kobietę zasiłku dla bezrobotnych pomniejszonego o zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.
7. kwotę świadczenia rodzicielskiego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które świadczenie przysługuje. Kwotę świadczenia przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę.
8. osobie uprawnionej do świadczenia rodzicielskiego przysługuje:
1) w tym samym czasie jedno świadczenie rodzicielskie bez względu na liczbę wychowywanych dzieci;
2) jedno świadczenie rodzicielskie w związku z wychowywaniem tego samego dziecka.
9. świadczenie rodzicielskie nie przysługuje, jeżeli:
1) co najmniej jeden z rodziców dziecka lub osoba, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, otrzymują zasiłek macierzyński lub uposażenie za okres ustalony przepisami Kodeksu pracy jako okres urlopu macierzyńskiego, okres urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego lub okres urlopu rodzicielskiego;
2) dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej - w przypadku osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 4;
3) osoba ubiegająca się o świadczenie rodzicielskie lub osoba pobierająca świadczenie rodzicielskie nie sprawuje lub zaprzestała sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, w tym w związku z zatrudnieniem lub wykonywaniem innej pracy zarobkowej, które uniemożliwiają sprawowanie tej opieki;
4) w związku z wychowywaniem tego samego dziecka lub w związku z opieką nad tym samym dzieckiem jest już ustalone prawo do świadczenia rodzicielskiego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;
5) osobom, o których mowa w ust. 1, przysługuje za granicą świadczenie o podobnym charakterze do świadczenia rodzicielskiego, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Skarżąca wnosiła o przyznanie świadczenia rodzicielskiego na syna A..
Organy odmówiły przyznania świadczenia wskazując, że skarżąca pobiera już inne świadczenie przyznane na podstawie ustawy, tj. świadczenie pielęgnacyjne, a zatem zachodzi zbieg świadczeń, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wykluczający przyznanie temu samemu wnioskodawcy więcej niż jednego świadczenia wymienionego w tym przepisie. Organy uznały przy tym, że okoliczność, iż skarżąca domaga się obecnie przyznania świadczenia rodzicielskiego na syna A., zaś świadczenie pielęgnacyjne otrzymuje na inne dziecko – syna B.– nie wyklucza zbiegu. Stanowisko organów obu instancji jest wadliwe.
Zgodnie z art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych - w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną.
Świadczenie rodzicielskie, którego domaga się skarżąca, jest nowym świadczeniem, wprowadzonym do świadczeń rodzinnych w rozdziale 3a, dodanym przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 1217), zmieniającej m.in. ustawę o świadczeniach rodzinnych z dniem 1 stycznia 2016 r. Świadczenie to przyznawane jest na podstawie art. 17c ustawy i przysługuje osobom, które urodziły dziecko, a które nie są uprawnione do zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia macierzyńskiego. Uprawnieni do pobierania tego świadczenia są więc bezrobotni, studenci, a także wykonujący prace na podstawie umów cywilnoprawnych, zasadniczo przysługuje ono matce, choć przepis przyznaje prawo do świadczenia rodzicielskiego - w określonych sytuacjach - także ojcu dziecka.
Wymaga przy tym podkreślenia, że przepis art. 17c ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych ściśle określa przesłanki negatywne przyznania tego świadczenia - o ile więc one nie występują, organ nie ma podstaw do odmowy przyznania świadczenia.
Ze świadczenia rodzicielskiego nie mogą więc skorzystać osoby uprawnione do zasiłku macierzyńskiego, a także osoby, które mają prawo skorzystania z tego typu świadczeń z tytułu urodzenia dziecka w innych systemach niż powszechny system ubezpieczeniowy (m.in. funkcjonariusze tzw. służb mundurowych). Jeżeli jeden z rodziców będzie uprawniony do zasiłku macierzyńskiego, drugiemu z rodziców nie będzie przysługiwało świadczenie rodzicielskie (art. 17c ust. 9 pkt 1). Wątpliwości nie budzi również wyłączenie, o którym mowa w art. 17c ust. 9 pkt 2-3 ustawy związane z niesprawowaniem lub zaprzestaniem sprawowania opieki nad dzieckiem. Podobnie wątpliwości interpretacyjnych nie nasuwa również negatywna przesłanka prawa do świadczeń rodzicielskich wymieniona w art. 17c ust. 9 pkt 4 ustawy. W sprawie niniejszej żadna z tych przesłanek nie występuje.
Skarżąca ubiega się bowiem o świadczenie rodzicielskie w związku z urodzeniem syna A., natomiast świadczenie pielęgnacyjne zostało przyznane jej z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania osobistej opieki nad jej niepełnosprawnym synem B.. Przepis art. 17c ust. 9 ustawy nie dotyczy takiej sytuacji.
Zdaniem Sądu, również powołany przez organy jako podstawa materialnoprawna rozstrzygnięcia art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie obejmuje takiej sytuacji. Przepisu tego nie należy bowiem interpretować wyłącznie gramatycznie.
Istotą świadczeń przyznawanych na podstawie ustawy jest to, że przysługują one ze względu na szczególną więź, szczególną relację istniejącą pomiędzy dwiema osobami. Ustawodawca przewidział, że ze względu na konieczność ochrony takich wartości, jak rodzina, opieka, wychowanie, w określonych sytuacjach niezbędna jest pomoc państwa takim osobom. Przewidziano zatem szereg świadczeń, które przyznawane są określonym osobom, pozostającym jednak w ściśle określonej relacji z inną, konkretną osobą. Pomimo więc, że pomoc państwa dotyczy różnych sytuacji, w zależności od rodzaju świadczenia, to zasadniczo odnosi się ona do relacji pomiędzy konkretnymi osobami, pomoc ta dotyczy w istocie dwóch (albo więcej) osób, a nie wyłącznie wnioskodawcy.
Należy podkreślić, że jednocześnie ustawodawca przewidując różnego rodzaju świadczenia, o ile uzna to zasadne - określa również szczegółowo sytuacje, w których świadczenia te nie przysługują - takie uregulowanie przewiduje w art. 17c ust. 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Z tego względu przepisu art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie można rozumieć jako dodatkowego przepisu, o charakterze ogólnym, wyłączającym możliwość przyznania tej samej osobie różnych świadczeń w sytuacji, gdy spełnia ona przesłanki przyznania jej kilku świadczeń.
Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że tylko wówczas, gdy wnioskodawcy przysługuje kilka świadczeń dotyczących tej samej osoby, możliwe jest przyznanie jej tylko jednego świadczenia. W takim bowiem przypadku państwo udzielałoby kilkakrotnej pomocy tym samym osobom. Przepis ten nie obejmuje natomiast przypadków, w których wnioskodawca otrzymuje świadczenia dotyczące innej osoby - w takiej sytuacji bowiem państwo udziela pomocy różnym osobom.
Określony w art. 27 ust. 5 ustawy zbieg uprawnień do wymienionych w nim świadczeń ma zatem zastosowanie tylko w sytuacji, gdy mamy do czynienia ze zbiegiem uprawnień w nim wymienionych w sensie podmiotowym, zarówno co do osoby sprawującej opiekę lub wychowanie, jak i osoby wymagającej opieki. Przepis art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych dotyczy prawa do przyznania jednego ze świadczeń rodzinnych na skutek zbiegu uprawnień na podstawie wyboru osoby uprawnionej w sytuacji wychowania lub opieki nad tym samym dzieckiem, a nie dotyczy przypadku, gdy mamy do czynienia ze biegiem uprawnień z tytułu wychowania lub opieki nad różnymi dziećmi (por. wyroki WSA w Krakowie z dnia 20 czerwca 2017 r., III SA/Kr 477/17, WSA we Wrocławiu z dnia 27 czerwca 2017 r., IV SA/Wr 547/16, WSA w Lublinie z dnia 26 grudnia 2016r., II SA/Lu 610/16, WSA w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2017 r., IV SA/GL 898/16, WSA w Łodzi z dnia 26 kwietnia 2017 r., II SA/Łd 57/17, WSA w Bydgoszczy z dnia 13 lipca 2016 r., II SA/Bd 617/16, WSA w Gdańsku z dnia 27 października 2016 r., III SA/Gd 573/16).
Regulacja art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi bowiem o zbiegu uprawnień, którego nie można rozpatrywać w oderwaniu od przesłanek uprawnień do poszczególnych wymienionych w nim świadczeń. W przypadku świadczenia rodzicielskiego i świadczenia pielęgnacyjnego należy uwzględnić, że uprawnienia te są przyznawane w związku ze sprawowaniem opieki nad konkretnym podmiotem i w oparciu o inne przesłanki materialnoprawne. W rozpoznawanej sprawie skarżąca domagała się przyznania świadczenia rodzicielskiego, które zgodnie z art. 17c ustawy o świadczeniach rodzinnych przysługuje w związku z urodzeniem się dziecka określonym osobom, które nie są uprawnione do zasiłku macierzyńskiego lub uposażenia macierzyńskiego. Jak wskazano wyżej, przesłanki w jakich świadczenie nie przysługuje zostały szczegółowo określone w art. 17c ust. 9 pkt 1-5 ustawy. Skoro żadna z nich nie ma miejsca, której to okoliczności Kolegium nie kwestionuje, odmowa jego przyznania nie była uzasadniona.
Można natomiast zauważyć, że przepisem art. 6 pkt 17 ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin ( Dz. U z 2017 r. poz. 1428 ) dokonano zmiany art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w ten sposób, że zgodnie z jego treścią w przypadku zbiegu uprawnień do następujących świadczeń: 1) świadczenia rodzicielskiego lub 2) świadczenia pielęgnacyjnego, lub 3) specjalnego zasiłku opiekuńczego, lub 4) dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub 5) zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów – przysługuje jedno ze świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną, także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Jednocześnie jednak art. 17 ustawy zmieniającej stanowi, że przepis art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych w nowym brzmieniu ma zastosowanie po raz pierwszy przy ustalaniu prawa do świadczeń na okres zasiłkowy rozpoczynający się od dnia 1 listopada 2017 r.
Zych względów, stwierdzając, że decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 roku poz. 1804 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło