II SA/Lu 447/25

WyrokWSA w Lublinie2025-10-23

Skład orzekający: Joanna Cylc - Malec, Grzegorz Grymuza, Bartłomiej Pastucha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel sąsiedniej nieruchomości, która potencjalnie może znaleźć się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji (stacji bazowej telefonii komórkowej), powinien być uznany za stronę w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, nawet jeśli ponad jego nieruchomością nie występuje promieniowanie ponadnormatywne?
Ratio decidendi
Właściciel sąsiedniej nieruchomości, której potencjalne oddziaływanie inwestycji (stacji bazowej telefonii komórkowej) wymaga zbadania w postępowaniu administracyjnym, powinien być uznany za stronę w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Sama konieczność zbadania zakresu oddziaływania, w powiązaniu z przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania, uzasadnia przyznanie przymiotu strony, nawet jeśli ponad jego nieruchomością nie występuje promieniowanie ponadnormatywne.
Stan faktyczny
Skarżący T.C. domagał się uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, twierdząc, że jego sąsiednia działka znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Organy administracji dwukrotnie odmawiały uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie posiada statusu strony, ponieważ jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, a ponad nią nie występuje promieniowanie ponadnormatywne. Skarżący podnosił liczne zarzuty dotyczące błędów w dokumentacji projektowej, w tym w zakresie zasięgu pola elektromagnetycznego i wysokości stacji.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił pkt 3 zaskarżonej decyzji Wojewody i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Bartłomiej Pastucha Protokolant Sekretarz sądowy Kinga Kościejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2025 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2025 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę I. uchyla pkt 3. zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego T. C. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 21 maja 2025 r. Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania T. C., reprezentowanego przez ra G., od decyzji Starosty [...] z 14 lutego 2025 r. odmawiającej uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia 25 stycznia 2024 r. o odmowie uchylenia swojej decyzji z 30 maja 2023r. zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno - budowlany oraz udzielającej P. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej sieci P. wraz z zewnętrzną instalacją teletechniczną oraz wewnętrzną elektroenergetyczną linią zasilającą na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości Ś., gm. Ś.: w pkt 1) uchylił postanowienie Starosty [...] z dnia 3 stycznia 2025r. o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia 25 stycznia 2024 r.; w pkt 2) uchylił ww decyzję Starosty [...] z dnia 14 lutego 2025 r.; w pkt 3) odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z 30 maja 2023r. W obszernym uzasadnieniu Wojewoda przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy. Wskazał, że decyzja z 30 maja 2023 r. stała się ostateczna 20 czerwca 2023r. W dniu 2 listopada 2023 r. skarżący podnosząc, że jest współwłaścicielem działki nr ewid. [...], sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji, wniósł o wznowienie postępowania zakończonego tą decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazując, że bez własnej winy nie brał w nim udziału. Postanowieniem z 27 listopada 2023r. organ I instancji wznowił postępowanie, następnie decyzją z dnia 25 stycznia 2024r. odmówił uchylenia kwestionowanej decyzji, stwierdzając, że skarżący nie miał w tym postępowaniu przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej jako "pr. bud."). Decyzją z 24 czerwca 2024r. Wojewoda uchylił tę decyzję, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2024r., sygn. akt II SA/Lu 565/24 na skutek sprzeciwu T. C., uchylił decyzję Wojewody jako wydaną z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Sąd zauważył, że skarżący w toku postępowania zarzucał organom naruszenie wielu przepisów, w tym art. 28 ust. 2 pr. bud. oraz art. 28 k.p.a. w zw. z: art. 121 i 122 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2025r., poz. 647, dalej jako "p.o.ś.") w zw. z § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku, Dz. U. z 2019 r., poz. 2448, dalej jako "rozporządzenie p.p.e."), § 13 pkt 1 uchwały Rady Miasta Ś. nr [...] z dnia 23 maja 2005 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] w Ś. (Dz. Urz. Woj. L. . z 2005r., nr [...], poz. 2979, dalej jako "plan"/ "plan miejscowy"), § 13 w zw. z § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022r., poz.1225, dalej jako "rozporządzenie ws. w.t."), art. 234 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2025r., poz. 960, dalej jako "pr. wod.") oraz § 29 rozporządzenia ws. w.t., art. 5 ust. 1 pr. bud. w zw. z pkt 8 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Cyfryzacji z dnia 26 maja 2023r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane oraz ich usytuowanie (Dz.U z 2023r.. poz.1014, dalej jako "rozporządzenie MC"), a także art. 144 i art. 140 Kodeksu cywilnego. Wskazywał nieprawidłowości w dokumentacji projektowej, z powodu których organy stwierdziły, że inwestycja nie będzie oddziaływać na jego działkę i w konsekwencji nie uznały go za stronę. Dotyczyły one przede wszystkim określenia w dokumentacji projektowej zasięgu pola elektromagnetycznego przekraczającego dopuszczalne poziomy. Jego zdaniem, w projekcie błędnie podano zasięg ponadnormatywnej emisji wyliczając go od osi masztu antenowego i nie uwzględniając wysunięcia anten poza oś słupa stacji. Tymczasem przy uwzględnieniu wysięgników, na których anteny zostały zamontowane, podany zasięg ponadnormatywnego oddziaływania obejmuje także jego działkę. Wskazywał również na wady dokumentacji projektowej dotyczące określenia wysokości projektowanej stacji bazowej. Według jego pomiarów, rzeczywisty poziom gruntu, na którym wzniesiono stację wynosi 207,30 m n.p.m., a nie jak wskazano w dokumentacji projektowej 206,60 m n.p.m. Oznacza to, że 30-metrowa stacja bazowa przy prawidłowym i zgodnym z rzeczywistością określeniu rzędnych terenu w miejscu inwestycji pozostawałaby w sprzeczności z limitem wysokości określonym przez Urząd Lotnictwa Cywilnego ze względu na wymogi bezpieczeństwa związane z funkcjonowaniem lotniska w Ś.. Zdaniem Sądu, kasatoryjne rozstrzygnięcie Wojewody było co do zasady prawidłowe, jednak organ ten wadliwie określił wytyczne dla organu I instancji. Za podstawową kwestię wymagającą ustalenia Sad uznał zbadanie zachowania przez wnioskodawcę terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem zostało to całkowicie pominięte przez organy. W kwestii statusu strony skarżącego, sąd wskazał na konieczność jednoznacznego ustalenia, czy skarżący jest właścicielem sąsiedniej działki nr [...]. Sąd podkreślił również, że choć przy ustalaniu na podstawie art. 28 ust. 2 pr. bud. kręgu stron postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę organ bazuje na danych zawartych w projekcie budowlanym, to jednak dla organu architektoniczno-budowlanego nie jest wiążący zakres obszaru oddziaływania planowanej inwestycji określony w projekcie. Organ powinien dokonać jego weryfikacji, ustalając wszystkie przepisy odrębne, które wprowadzają ograniczenia w zabudowie danego terenu i na ich podstawie wyznaczyć teren w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego, biorąc pod uwagę konkretne cechy projektowanego obiektu budowlanego, jak jego funkcję, formę, konstrukcję, czy parametry. W odniesieniu do ewentualnej dalszej merytorycznej oceny sprawy pozwolenia na budowę, Sąd wyraził stanowisko, że w świetle art. 35 ust. 1 pr. bud., rola organu architektoniczno-budowlanego nie ogranicza się jedynie do weryfikacji projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego pod względem formalnym, tj. pod kątem kompletności dokumentacji projektowej oraz uprawnień projektanta (art. 35 ust. 1 pkt 3-4a pr. bud.), lecz obejmuje również merytoryczną ocenę tej dokumentacji, przez którą należy rozumieć weryfikację zgodności projektowanej inwestycji z aktami wymienionymi w art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 pr. bud. (dotyczy to w szczególności zbadania rozkładu pól elektromagnetycznych). Jednocześnie Sąd stwierdził, że organ odwoławczy zasadnie uznał, że ocena, czy skarżącemu przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją o pozwoleniu na budowę, dokonana przez Starostę Świdnickiego z pominięciem analizy dokumentacji projektowej, a bazująca na wyjaśnieniach inwestora i piśmie Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w Ś. z dnia 16 stycznia 2024r. nie może być uznana za kompletną, a tym samym prawidłową. W konsekwencji powyższego wyroku, Wojewoda decyzją z dnia 5 listopada 2024 r. jeszcze raz uchylił decyzję organu I instancji z 25 stycznia 2024r. i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postanowieniem z 3 stycznia 2025r. organ ponownie wznowił postępowanie i wydał wskazaną na wstępie decyzję z 14 lutego 2025r., uznając - podobnie jak w poprzedniej decyzji z 25 stycznia 2024r. - że skarżący nie posiadał przymiotu strony w tym postępowaniu, ponieważ obszar oddziaływania inwestycji zamyka się na działce inwestycyjnej nr ewid. [...]. W odwołaniu T. C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika podniósł takie same zarzuty, jak w dotychczasowym postępowaniu. Dodatkowo zarzucił naruszenie § 19 pkt 3 lit. a planu miejscowego w zw. z art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 7 maja 2010r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (t.j. Dz.U. z 2025r., poz.311, dalej jako "u.w.r.u.s.t.") polegające na błędnym przyjęciu, że inwestycja jest zgodna z planem, pomimo tego, że w planie przewidziano ograniczenie wysokości zabudowy w miejscu inwestycji (i całej okolicy) do 12 m, zaś brak sprzeczności inwestycji z określonym w planie przeznaczeniem terenu (art. 46 ust. 2 u.w.r.u.s.t.) nie oznacza, że inwestycja nie narusza ustanowionych w planie zakazów lub ograniczeń. Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji z 14 lutego 2025r. oraz decyzji z 30 maja 2023r., a także postanowienia z dnia 3 stycznia 2025r. o wznowieniu postępowania, jako wydanego z naruszeniem art. 149, art. 150 § 1 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, organ II instancji stwierdził, że odwołanie, co do zasady, nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazał, że termin do złożenia wniosku o wznowienie (art. 148 k.p.a.) został zachowany, a organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy jednoznacznie ustalając, że skarżący jest współwłaścicielem działki nr ewid. [...] (wypis z rejestru gruntów). Podzielił stanowisko organu I instancji, że skarżący nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu, w którym wydano decyzję z dnia 30 maja 2023r. udzielającą dla P. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę, gdyż jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania w rozumieniu (art. 28 ust. 2 pr. bud. w zw. z art. 3 pkt 20 pr. bud.). Nieruchomość ta jest zabudowana 4 budynkami, w tym dwoma mieszkalnymi; położona jest w terenie oznaczonym w planie symbolem MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną różnych typów budowy, o wysokości budynków do III kondygnacji, z których trzecia może być realizowana wyłącznie jako poddasze użytkowe w stromym dachu. Stosownie do § 28 ust 1 pkt b planu, na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wysokość całkowita budynków nie może przekraczać II kondygnacji mieszkalnych + poddasze użytkowe, a dla określenia maksymalnego pionowego wymiaru budynku liczonego od poziomu terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku - dla budynku z wysokim dachem (o spadku powyżej 30°) wysokość mierzona od poziomu terenu do kalenicy nie może przekraczać 12,00 m, dla budynków pozostałych wysokość mierzona od poziomu terenu do gzymsu nie może przekraczać 8,00 m. Wojewoda wyjaśnił, że w przypadku stacji bazowej telefonii komórkowej, przepisem wprowadzającym ograniczenia w możliwości zabudowy terenu jest § 314 rozporządzenia ws. w.t., w świetle którego budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych; maksymalny poziom pola elektromagnetycznego w miejscach dostępnych dla ludności wynosi 10 W/m2 (rozporządzenie p.p.e.) Pojęcie "miejsc dostępnych dla ludności" zostało zdefiniowane w art. 124 ust. 2 p.o.ś. jako wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludzi jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego, ustalane według istniejącego stanu zagospodarowania i zabudowy nieruchomości. Ponadnormatywne szkodliwe promieniowanie to promieniowanie emitowane przez pole elektromagnetyczne przekraczające wartość dopuszczalną, zaś takie promieniowanie może występować tylko w miejscach niedostępnych dla ludzi. Oznacza to, że stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę stacji telefonii komórkowej jest właściciel nieruchomości, która znalazłaby się w strefie, gdzie występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Po 147/23). W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja w odniesieniu do skarżącego nie zachodzi, ponieważ w projekcie zagospodarowania terenu wskazano, że obszary pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych niż dopuszczalne kończą się na poziomie min. 28,00 m n.p.t. i mają zasięg w promieniu maks. 5,26 m od wieży. Obszary te obejmują tylko oznaczone w planie miejscowym tereny o symbolu 1U - tereny usług oraz tereny oznaczone symbolem 1 Zl - tereny zieleni izolacyjnej – są to obszary w całości zlokalizowane na działce inwestycyjnej. Powyższe zostało odzwierciedlone w załączonym do dokumentacji projektowej opracowaniu pn. "Dane charakteryzujące wpływ inwestycji na środowisko oraz graficzna prezentacja emisji pola elektromagnetycznego o wartościach granicznych instalacji telefonii komórkowej [...]". Wszystkie projektowane anteny będą więc generować natężenie pola elektromagnetycznego o wartościach powyżej dopuszczalnych w wolnej przestrzeni, niedostępnej dla ludności na działce nr ewid. [...]. Zdaniem Wojewody, niezasadny jest zarzut, że ponadnormatywne oddziaływanie zostało wyznaczone od osi masztu, a nie od anten - urządzeń będących źródłem emisji pola elektromagnetycznego. Z rysunków znajdujących się na załączniku: "Dane charakteryzujące wpływ inwestycji na środowisko (...)" wynika, że obszar pól przekraczający wartości dopuszczalne wyznaczono od anten, a nie osi masztu. Za nietrafne Wojewoda uznał też zarzuty dotyczące: błędnego sumarycznego zasięgu ponadnormatywnych oddziaływań pola elektromagnetycznego, niewłaściwego określenia wysokości takiego oddziaływania i nieuwzględnienia poziomu nachylenia anten. Z wyjaśnień Laboratorium [...] i pisma Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa wynika, że rysunki, na których zaznaczono wyniki dokonanych pomiarów, obrazują rozchodzenie się pola elektromagnetycznego mieszczącego się w wartościach dopuszczalnych, a zasięg ponadnormatywnego oddziaływania pola elektromagnetycznego wyznaczono z uwzględnieniem maksymalnego pochylenia anten. W ocenie organu odwoławczego, podstawy do ustalenia stron postępowania nie stanowią przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839, dalej jako "rozporządzenie p.o.ś. z 2019r."), ponieważ w aktualnym stanie prawnym tj. od 4 czerwca 2022 r. instalacje emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHZ do 300 000 MHz nie należą do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r., Dz. U. z 2022r., poz. 1071, dalej jako "rozporządzenie p.o.ś. z 2022r."). W związku z tym, "przy ustalaniu kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, nie bada się miejsc dostępnych dla ludności wzdłuż osi głównej wiązki promieniowania anteny od środka elektrycznego". To samo dotyczy § 13 rozporządzenia, który nie wprowadza ograniczeń w zabudowie działki skarżącego. Przepis ten dopuszcza sytuowanie obiektu przesłaniającego w odległości nie mniejszej niż 10 m od okna pomieszczenia przesłanianego, takiego jak maszt, komin, wieża lub inny obiekt budowlany, bez ograniczenia jego wysokości, lecz o szerokości przesłaniającej nie większej niż 3 m, mierząc ją równolegle do płaszczyzny okna. W projekcie budowlanym wskazano natomiast, że wieża na wysokości 30 m będzie miała szerokość 1,68 m, zaś w odległości 10m na działce skarżącego nie znajduje się żaden budynek z pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi. Ze względu na odległość wieży od granicy działki skarżącego, wynoszącej ponad 6 m, nie będzie też ona powodować ograniczeń w hipotetycznej zabudowie tej działki ze względu na odległości przewidziane w § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ws. w.t. Zdaniem Wojewody, elementem przesłaniającym stacji nie będą zamontowane na szczycie wieży (30 m) anteny sektorowe, radioliniowe oraz urządzenia RRU. Również pozostałe kwestie podnoszone przez skarżącego (bezpieczeństwo lotnicze, zagrożenie dla życia i zdrowia, ryzyko przewrócenia się masztu, stosunki wodne, zagrożenie pożarowe, wpływ inwestycji na wartość sąsiednich nieruchomości) nie wprowadzają ograniczeń w zabudowie działki skarżącego. W związku z uznaniem, że skarżący nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę spornej stacji bazowej, Wojewoda nie odnosił się do zarzutów dotyczących zgodności projektu inwestycji z przepisami prawa, w tym z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wyjaśnił, że jako organ administracji architektoniczno-budowlany nie jest uprawniony do oceny, czy roboty już wykonane na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, wykonano zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Trafne okazały się natomiast – jego zdaniem - zarzuty dotyczące postanowienia z 3 stycznia 2025r. o wznowieniu postępowania. Postanowienie to zostało bowiem wydane w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostaje wcześniejsze postanowienie o wznowieniu z dnia 27 listopada 2023r. Uchylenie przez organ odwoławczy w dniu 5 listopada 2024r. decyzji z dnia 25 stycznia 2024r. (na skutek wyroku WSA z 14 sierpnia 2024r., II SA/Lu 565/24) nie obejmowało postanowienia o wznowieniu postępowania z dnia 27 listopada 2023r.- wydanie kolejnego postanowienia było więc zbędne. W ocenie Wojewody, konieczne było także uchylenie decyzji organu I instancji z 14 lutego 2025r. i orzeczenie co do istoty, ponieważ jak słusznie zarzucił pełnomocnik skarżącego, jej sentencja dotyczyła odmowy uchylenia własnej ostatecznej decyzji tego organu z 25 stycznia 2024r., odmawiającej uchylenia decyzji z dnia 30 maja 2023 r., podczas gdy prawidłowa konstrukcja sentencji powinna odnosić się do odmowy uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę z 30 maja 2023r., bo tej decyzji dotyczył wniosek skarżącego z 2 listopada 2023r. o wznowienie. W obszernej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie T. C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika domagał się uchylenia pkt 3. decyzji Wojewody, podnosząc takie same zarzuty, jak w dotychczasowym postępowaniu tj. naruszenia: 1) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 (pkt 4) i 5) oraz art. 151 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez błędną odmowę uznania skarżącego za stronę 2) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że Starosta Ś. zastosował się do wytycznych organu odwoławczego 3) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 4 § 19 pkt 3 lit. a uchwały Rady Miasta Ś. z dnia 12 lipca 2018 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla A. w Ś. w zw. z art. 46 ust. 2 u.w.r.u.s.t. poprzez pominięcie, że plan wprowadza ograniczenie wysokości zabudowy w miejscu inwestycji (i całej okolicy) do 12 m, podczas gdy planowana baza ma 30 m 4) art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 4 § 19 pkt 3 lit. a u.w.r.u.s.t. poprzez niestwierdzenie z urzędu nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę jako rażąco sprzecznej z planem miejscowym 5) art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego i oparcie się jedynie na dokumentacji projektowej i wyjaśnieniach inwestora; 6) art. 136 § 1 k.p.a. poprzez odmowę przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie: rzędnych terenu, wartości przyjętych do obliczeń zsumowanego pola elektromagnetycznego, oddalenia anten od osi słupa, nakładania się na siebie pól emitowanych przez anteny usytuowane w różnych azymutach, szerokości całej konstrukcji (a nie tylko masztu stalowego); 7) art. 28 ust. 2 pr. bud. oraz art. 28 k.p.a., 8) art. 121 i 122 p.o.ś. w zw. z § 1 i § 2 rozporządzenia p.p.e., poprzez zatwierdzenie inwestycji, która powoduje oddziaływanie ponadnormatywne na działkę skarżącego – skarżący podnosi, że wynika to z rysunku nr 1 dołączonym do "Danych charakteryzujących wpływ inwestycji na środowisko (...)", na którym zobrazowano, że zasięg takiego oddziaływania wynosi 5,26 m licząc od osi masztu, a nie od wysuniętych od niego anten, których na tym rysunku w ogóle nie zaznaczono; wg obliczeń skarżącego opartych na rysunkach dokumentacji projektowej wykonanych w większej skali, anteny oddalone są o ok. 1,8 m od osi masztu, a zatem ponadnormatywne pole elektromagnetyczne musi występować w odległości ponad 7 m, a zatem musi obejmować działkę skarżącego nr ewid. [...]; stwierdzenie przez organy, że oddziaływanie stacji bazowej będzie się zamykać wyłącznie w granicach działki inwestora wynika zdaniem skarżącego z szeregu nieprawidłowości w dokumentacji projektowej (m.in. nieuwzględnienia sferycznego rozchodzenia się pola elektromagnetycznego, co potwierdzają rysunki sporządzone przez Laboratorium [...] oraz poziomu nachylenia anten od 0 do 10 lub 12 stopni) 9) § 13 pkt 1 uchwały Rady Miasta Ś. z dnia 12 lipca 2018 r. w sprawie zmiany planu miejscowego, który dla obszaru planu wprowadza maksymalną wysokość obiektów budowlanych 237m ze względu na sąsiedztwo z lotniskiem, natomiast w projekcie podano błędne rzędne terenu objętego sporną inwestycją i w efekcie takiego usytuowania stacji bazowej stanowi zagrożenie dla ruchu lotniczego; 10) art. 35 ust. 1 pr. bud. poprzez niezweryfikowanie zgodności inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi i nieuwzględnienie posadowienia masztu w gęstej zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej i korytarzu wietrzeniowym oraz ryzyka przewrócenia się masztu 11) § 13 w zw. z § 60 rozporządzenia ws. w.t. w zw. z art. 144 k.c. poprzez nieuwzględnienie, że ze względu na usytuowanie spornej stacji bazowej, skarżący nie będzie miał swobody zabudowy swojej działki ze względu na konieczność spełnienia warunków określonych w tych przepisach w zakresie odpowiedniego nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych 12) art. 234 ust. 1 pr. wod. oraz § 29 rozporządzenia ws. w.t. w zw. z art. 144 k.c. poprzez nieuwzględnienie, że ze względu na znaczne rozmiary fundamentu spornej bazy (średnica 6,5 m) wody opadowe będą odprowadzane na działkę skarżącego; 13) art. 5 ust. 1 pr. bud. w zw. z pkt 8 Załącznika nr 2 do rozporządzenia MC oraz postanowieniami normy PN-EN 62305-1:2011 dotyczącej ochrony odgromowej w zw. z art. 144 k.c.; 14) art. 140 k.c. ze względu na zmniejszenie wartości nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ odwoławczy co najmniej przedwcześnie podzielił stanowisko organu I instancji, że skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 30 maja 2023r. udzielającej [...] Spółka z o.o. pozwolenia na budowę spornej stacji bazowej telefonii komórkowej. Krąg stron w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę określają przepisy art. 28 ust. 2 pr. bud. w zw. z art. 3 pkt 20 pr. bud., które organy prawidłowo przytoczyły i omówiły. Dla porządku należy przypomnieć, że stosownie do art. 28 ust. 2 pr. bud.- stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, zaś stosownie do art. 3 pkt 20 pr. bud. "obszar oddziaływania obiektu" to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W orzecznictwie sądowym przyjęto, że przez przepisy odrębne, o których mowa w art. 3 pkt 20 pr. bud. należy rozumieć przepisy techniczno-budowlane, przepisy materialnego prawa administracyjnego z zakresu ochrony środowiska, ochrony zabytków, ochrony przyrody, prawa wodnego, ochrony przeciwpożarowej, gospodarki odpadami, a także akty prawa miejscowego. Podkreśla się przy tym, że do wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu nie mają zastosowania przepisy prawa cywilnego dotyczące ochrony prawa własności, ponieważ sam fakt oddziaływania nieruchomości, na której projektowana jest inwestycja, na nieruchomość sąsiednią nie uzasadnia objęcia tej nieruchomości obszarem oddziaływania obiektu (por. wyrok NSA z 12 września 2023 r., II OSK 3024/20; podobnie wyrok WSA w Gliwicach z 25 października 2024 r., II SA/Gl 798/24; wyrok WSA w Rzeszowie z 10 października 2024 r., II SA/Rz 681/24). Ograniczenia w zabudowie, o których mowa w art. 3 pkt 20 pr. bud. odnoszą się więc zasadniczo do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wprost wymogi dotyczące zabudowy, w tym w szczególności wymogi dotyczące odległości obiektów budowlanych od innych obiektów lub od granicy, odpowiedniego nasłonecznienia czy zacieniania. Powyższe zasady ustalania kręgu stron postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obowiązują również we wznowionym postępowaniu toczącym się w trybie art. 145 § 1 i nast. k.p.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa bowiem - podzielane przez niniejszy skład orzekający - stanowisko, że zarówno w sprawie pozwolenia na budowę prowadzonej w trybie zwykłym, jak i trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za strony powinien być ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 pr. bud. (zob. wyrok NSA z 21 stycznia 2025r., II OSK 824/22; wyrok NSA z dnia 26 marca 2024 r., sygn. akt II OSK 1710/21). Rozpatrując skargę należy stwierdzić, że w wykonaniu wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 14 sierpnia 2024r., sygn. akt II SA/Lu 565/24 ustalono bezspornie, że skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości (działki nr ewid. [...]) znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie działki objętej inwestycją, co jednak - w świetle przedstawionych przepisów – nie stanowiło wystarczającej podstawy do uznania go za stronę postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją z dnia 30 maja 2023r. udzielającą Spółce [...] pozwolenia na budowę spornej stacji bazowej. Organy słusznie badały zatem, czy i jakie przepisy mogą w tym przypadku wprowadzać ograniczenia w zabudowie. Jednym z nich jest niewątpliwie § 314 rozporządzenia ws. w.t., zgodnie z którym budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. W orzecznictwie sądowym, pomimo zmiany przepisu art. 3 pkt 20 pr. bud. polegającej na wskazaniu, że "obszarem oddziaływaniem obiektu" jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia "w zabudowie" tego terenu, a nie – jak poprzednio – "w zagospodarowaniu" terenu, dominuje wyraźnie pogląd, że stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę stacji bazowych telefonii komórkowej mogą być właściciele nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji nawet wtedy, gdy ponad terenem tych nieruchomości nie występuje promieniowanie ponadnormatywne. Podkreśla się, że ochrona interesów właścicieli tych nieruchomości poprzez zapewnienie im udziału w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę stacji bazowej jest uzasadniona samą tylko koniecznością zbadania przez organy, czy takie promieniowanie nad ich nieruchomością może występować. "Konieczność zachowania tych norm i wymagań [przez inwestora] świadczy o oddziaływaniu obiektu budowlanego na daną nieruchomość. Jej właściciel (użytkownik wieczysty, zarządca) musi mieć zapewnioną możliwość uczestnictwa w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, aby móc reagować na ewentualne nieprawidłowości związane z projektowaniem obiektu, bądź by mieć wiedzę, że obowiązujące normy i wymagania zostały w danej sprawie spełnione (zob. wyroki NSA z 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 5124/17; z 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2751/17). Dla pełniejszego obrazu warto przytoczyć trafne wypowiedzi sądów: "Przymiot strony nie zawsze jest ściśle uzależniony od tego, czy oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz wynika z samego faktu potrzeby ustalenia w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji (zob. wyrok NSA z 16 listopada 2023r., II OSK 447/21). Taka sytuacja ma miejsce, gdy do stwierdzenia, czy stacja bazowa telefonii komórkowej może negatywnie oddziaływać na nieruchomość skarżących oraz czy spełnia wszystkie konieczne normy prawa i odpowiada warunkom technicznym, jakim powinno odpowiadać, konieczne jest poczynienie w tym zakresie konkretnych ustaleń. Niezależnie od ich wyniku, sam fakt, że muszą być one poczynione, sprawia, że nieruchomość sąsiednia znajduje się w obszarze oddziaływania tego zamierzenia inwestycyjnego, w konsekwencji jej właścicielom przysługuje przymiot strony w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę tej inwestycji". (zob. wyrok NSA z 3 października 2024.r, II OSK 2762/21, wyrok NSA z 24 stycznia 2025r., II OSK 1128/22). "Potencjalna możliwość oddziaływania projektowanej inwestycji, aby mogła uzasadniać występowanie interesu prawnego uprawniającego do udziału w postępowaniu, musi w każdym przypadku wiązać się z potrzebą zbadania w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji" (zob. wyrok NSA z 10 grudnia 2024 r., sygn. akt II OSK 686/22). "Stosownie do art. 28 ust. 2 pr. bud. przymiot strony nie zawsze jest ściśle uzależniony od tego, czy oddziaływanie inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz wynika z samego faktu potrzeby ustalenia w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji" (zob. wyrok NSA z 13 lutego 2025r., II OSK 1439/22). W rozpatrywanej sprawie sporna stacja bazowa telefonii komórkowej jest usytuowana zaledwie 6 m od granicy z działką skarżącego, a zasięg oddziaływania ponadnormatywnego – wskazany w dokumentacji projektowej - jest niewiele mniejszy od tej odległości (wynosi 5, 26 m), co oznacza, że konieczne było zbadanie przez organy, czy promieniowanie to nie pojawi się również nad nieruchomością skarżącego, zawłaszcza wobec zarzutu skarżącego, że wskazana wartość jest nieprawidłowa. Skarżący załączył bowiem do odwołania rysunki sporządzone (jak wyjaśnił) na podstawie dokumentacji projektowej (w powiększeniu), na których zaznaczono anteny usytuowane na wysięgnikach, w pewnej odległości od osi wieży. Jego zdaniem, zostało to pominięte w dokumentacji projektowej, w której jednocześnie wskazano, że zasięg oddziaływania ponadnormatywnego wynoszący 5, 26 m jest mierzony od osi wieży, a więc nie od anten, które przecież są źródłem promieniowania. Oznaczałoby to, że faktycznie zasięg oddziaływania jest większy niż podany w dokumentacji projektowej( k.109 verte). Należało odnieść się do tych rysunków, porównać je z (powiększoną) dokumentacją projektową, stwierdzić czy rzeczywiście podany w dokumentacji zasięg promieniowania ponadnormatywnego jest prawidłowy. W świetle przedstawionych wyżej poglądów sądów administracyjnych, już tylko konieczność zbadania przez organy czy oddziaływanie ponadnormatywne nie będzie występowało ponad nieruchomością skarżącego przemawiała za przyznaniem mu statusu strony w postępowaniu, w którym wydano kwestionowaną decyzję o pozwoleniu na budowę. Wydanie zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o odmowie uchylenia decyzji z dnia 30 maja 2023r. wyłącznie z tego powodu, że skarżący nie posiada przymiotu strony skarżących w postępowaniu, w którym decyzja ta została wydana, było więc wadliwe. Z przepisów art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 149 § 1 k.p.a. wynika, że po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania właściwy organ przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Należy jednak podkreślić, że stwierdzenie, że zachodzi podstawa wznowienia (m.in. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), nie oznacza obowiązku uchylenia decyzji dotychczasowej. Przyznanie podmiotowi statusu strony ze względu na spełnienie przesłanek z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 pr. bud. tj. wobec ustalenia, że projektowany obiekt może wprowadzać ograniczenia w zabudowie nieruchomości tej strony, nie oznacza że decyzja zatwierdzająca projekt i udzielająca pozwolenia na budowę nie może być wydana; to samo dotyczy postępowania wznowionego. W przypadku ustalenia, że strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), obowiązkiem organu jest odniesienie się do uwag pominiętej strony, dotyczących istoty sprawy. Zapewnienie podmiotowi, którego interesy są zagrożone w związku z planowaną inwestycją, udziału w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę w charakterze strony, służy wyłącznie ochronie jego praw, a nie blokowaniu wykonywania praw przysługujących innemu podmiotowi - inwestorowi. Obowiązkiem organów jest natomiast odniesienie się do zastrzeżeń strony i wyjaśnienie jej wątpliwości. Organ powinien zatem w takiej sytuacji rozpoznać sprawę co do istoty w granicach podstawy wznowienia, zapewniając stronie możliwość zgłoszenia uwag co do inwestycji. W tym miejscu należy jednocześnie przypomnieć stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wyrażone w wydanym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 14 sierpnia 2024r., sygn. akt II SA/Lu 565/24, którym organy są związane (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024r., poz.935, dalej jako "p.p.s.a."), że zakres oceny organu architektoniczno-budowlanego determinowany jest treścią art. 35 ust. 1 pr. bud., zaś to, że w ramach kompetencji przewidzianych w tym przepisie organ nie może ingerować w rozwiązania przyjęte przez projektanta w projekcie budowlanym (narzucać ich zmiany), nie oznacza zwolnienia organu z obowiązku weryfikacji poprawności przyjętych w projekcie rozwiązań i zawartych w nim danych pod kątem merytorycznym. W świetle art. 35 ust. 1 pr. bud., rola organu architektoniczno-budowlanego nie ogranicza się jedynie do weryfikacji projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego pod względem formalnym, tj. pod kątem kompletności dokumentacji projektowej oraz uprawnień projektanta (art. 35 ust. 1 pkt 3-4a pr. bud.), lecz obejmuje również merytoryczną ocenę tej dokumentacji, przez którą należy rozumieć weryfikację zgodności projektowanej inwestycji z aktami wymienionymi w art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 pr. bud. Taka weryfikacja w rozpatrywanej sprawie jest niezbędna, biorąc pod uwagę liczne zastrzeżenia skarżącego w tym zakresie. Z przedstawionych powodów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c p.p.s.a. uchylił pkt 3 zaskarżonej decyzji, objęty skargą, zaś o zwrocie kosztów na rzecz skarżącego orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a. Należy wyjaśnić, że ze względu na to, że powodem uchylenia decyzji było odmówienie przez organ skarżącemu przymiotu strony, Sąd nie odnosił się do zarzutów skargi dotyczących istoty sprawy, które w pierwszej kolejności powinny być zbadane przez organ. Rozpatrując sprawę ponownie, organ uwzględni przedstawione przez Sąd rozważania dotyczące statusu skarżącego jako strony postępowania, ustosunkuje się do załączonych do odwołania rysunków dotyczących zasięgu promieniowania ponadnormatywnego, a następnie rozważy konieczność przeprowadzenia wznowionego postępowania co do istoty sprawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło