II SA/Lu 45/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Asesor WSA Jerzy Drwal (spr), Protokolant Referent stażysta Małgorzata Poniatowska - Furmaga, po rozpoznaniu w dniu 7 października 2004 r. sprawy ze skargi H.R. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. Nr [...] - wydaną na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przyznania H.R. uprawnień kombatanckich. Organ argumentował, że wniose o przyznanie uprawnień kombatanckich został złożony po upływie ustawowego terminu, to jest po dniu 31 grudnia 1998 r. Materialnoprawny charakter terminu określonego w art. 22 ust. 3 cyt. ustawy, skutkował umorzeniem postępowania w związku z bezprzedmiotowością wniosku. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] r. [...] organ utrzymał w mocy decyzję umarzającą postępowanie - z uwagi na brak dowodów wskazujących na terminowe złożenie przez stronę wniosku. W sprawie tej orzekał Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 14 listopada 2002 r. w sprawie sygn. akt II SA/Lu 881/01, uchylił zaskarżoną decyzję wydaną w dniu [...] r. Ponownie orzekając w tej sprawie, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 1-4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, uchylił własną decyzję z dnia [...] r. Nr [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego oraz odmówił przyznania H.R. uprawnień kombatanckich. Rozstrzygając o odmowie przyznania stronie uprawnień kombatanckich, organ stwierdził, iż okoliczności związane z działalnością H.R. w organizowaniu na terenie G. oddziału Milicji Obywatelskiej (okoliczności potwierdzone oświadczeniami świadków L.G. i L.K.) oraz prowadzeniem podczas okupacji sabotażu w [...] fabryce maszyn (co potwierdzali świadkowie B.J. oraz B.P.), nie uzasadniały przyznania wnioskodawcy uprawnień na podstawie wyżej wymienionej ustawy. W ocenie organu nie można było wykluczyć organizowania przez skarżącego sabotażu podczas okupacji, jednakże brakowało dowodów świadczących o pełnieniu przez niego służby w podziemnej formacji i organizacji w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy. Organ argumentował, iż pełnienie służby w ruchu oporu było w zasadniczej postaci zorganizowaną formą walki w ramach oddziałów partyzanckich tworzonych na wzór wojskowy i stosujących dyscyplinę wojskową i mogło się sprowadzać wyłącznie do czynności usługowych - np. zaopatrzeniowych lub związanych ze zbieraniem informacji - ale zawsze było uzależnione od przynależności do określonej formacji, wyrażającej się podporządkowaniem służbowym, wyznaczeniem stanowiska i wykonywaniu zakreślonych czynności. Z tego względu prowadzonej działalności strony w czasie okupacji nie można było uznać za działalność kombatancką, bowiem tego rodzaju okoliczności nie potwierdzał materiał dowodowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, H.R. wnosił o uchylenie decyzji organu jako niezgodnej z prawem. W odpowiedzi na skargę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa. Zgodnie z ustawą z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371), tylko wymienione w niej przesłanki uzasadniają przyznawanie uprawnień kombatanckich. Stosownie do art. 1 ust. 1 cyt. ustawy, kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowościowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. W świetle akt sprawy H.R. nie spełniał przesłanki do uzyskania uprawnień kombatanckich na podstawie powołanego wyżej przepisu ustawy. Skarżący nie pełnił - uznawanej za działalność kombatancką - służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945 (art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy). Faktu pełnienia przez skarżącego takiej służby nie potwierdzały dowody zebrane przez orzekający organ. Ponadto należy stwierdzić, że udowodnione w trakcie postępowania administracyjnego okoliczności dotyczące prowadzenia przez skarżącego podczas okupacji sabotażu, rozpowszechniania wiadomości radiowych przekazywanych przez aliantów, przenoszenia i kolportowania ulotek nawołujących do oporu przeciwko okupantowi, jak też organizowania w 1945 r. oddziałów Milicji Obywatelskiej, nie uzasadniały - w myśl art. 2 cyt. ustawy - uznania tego rodzaju działań za działalność równorzędną z działalnością kombatancką. Należy wyjaśnić, że twierdzenia skarżącego o prowadzeniu przez niego konspiracyjnej działalności - w uzgodnieniu z ruchem oporu, działającym w ramach Armii Krajowej, nie znajdowały odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Współpracy skarżącego z komórkami organizacyjnymi Armii Krajowej nie potwierdzały w szczególności oświadczenia świadków oraz pisma rekomendacyjne Zarządu Okręgu [...] Światowego Związku Żołnierzy AK w P. (z dnia [...] r.) oraz Zarządów tego Związku w L. (z dnia [...] r.) i w B. (z dnia [...] r.). Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie, orzekający organ nie ograniczył postępowania dowodowego w stopniu mającym wpływ na negatywne dla skarżącego rozstrzygnięcie, a dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów. Mając powyższe na uwadze wniesiona skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).