II SA/Lu 45/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata A. S. o przyznanie tytułem kosztów udzielonej z urzędu pomocy prawnej wynagrodzenia za sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 146,40 złotych (w tym 26,40 złotych podatku VAT) oraz zwrot tytułem niezbędnych, udokumentowanych wydatków opłaty pocztowej w kwocie 3,75 złotych w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie przyznania usług opiekuńczych p o s t a n a w i a odmówić przyznania adwokatowi A. S. wynagrodzenia za sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz zwrotu wydatków. Adwokat A. S. wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką pełnomocnikiem z urzędu skarżącej T. W. wniósł o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w kwocie 146,40 złotych (w tym 26,40 złotych podatku VAT) oraz zwrot tytułem niezbędnych, udokumentowanych wydatków opłaty pocztowej w kwocie 3,75 złotych. Wniosek powyższy zawiera oświadczenie z treści, którego wynika, że opłaty za udzieloną pomoc prawną nie zostały uiszczone w całości ani w części. Do wniosku powyższego dołączono sporządzoną z datą 1 lipca 2009 r. opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej oraz potwierdzenie jej nadania w dniu 1 lipca 2009 r. na adres skarżącej. Akta sprawy niniejszej zawierają pełnomocnictwo udzielone wnioskodawcy przez skarżącą. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do unormowania art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W odniesieniu do adwokata zasady otrzymywania wynagrodzenia oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków regulują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) zwane dalej "rozporządzeniem". Zgodnie z unormowaniem §18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia adwokatowi przysługuje wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej stanowi więc alternatywę dla skargi kasacyjnej. Skargę kasacyjną należy wnieść do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpisu orzeczenia z uzasadnieniem (art. 177 § 1 p.p.s.a.). Opinia prawna o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinna być więc sporządzona i przesłana stronie najdalej trzydziestego dnia od dnia otrzymania odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Przy czym opinia ta sporządzana jest gdy adwokat podziela stanowisko Sądu. W związku z tym termin jej przesłania umożliwiać musi stronie, po uprzednim wypowiedzeniu pełnomocnictwa i powierzeniu sprawy celem wniesienie środka zaskarżenia innemu adwokatowi, skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej gdyby strona nie podzielała stanowiska zawartego w opinii. Dlatego opinia prawna o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej powinna być sporządzona i przedstawiona stronie niezwłocznie, tak aby umożliwić jej podjęcie ewentualnych czynności prowadzących do zabezpieczenia jej prawa i możliwości dochodzenia ich przed sądem, najdalej jednak w terminie odpowiadającym ostatniemu dniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt I OZ 910/08, niepublikowane). W przedmiotowej sprawie wnioskodawca sporządził i przesłał skarżącej opinię prawną o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ostatniego dnia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W aktach sprawy nie znajdują się jednak żadne dokumenty wskazujące na okoliczności, które uzasadniałyby sporządzenie i przesłanie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ostatniego dnia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Ponadto biorąc pod uwagę objętość przedłożonej opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie można przyjąć aby jej sporządzenie wymagało trzydziestu dni liczonych od dnia otrzymania przez wnioskodawcę orzeczenia z uzasadnieniem. Z tych powodów nie można przyjąć, że opinia prawna o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzona i przesłana została niezwłocznie a zwłoka, która miała miejsce przy tej czynności była uzasadniona. Zarówno sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz sporządzenie i przesłanie mocodawcy opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej ma na celu wyłącznie ochronę interesu prawnego mocodawcy (podstawowy cel instytucji prawa pomocy). W przypadku opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej poinformowanie mocodawcy niezwłocznie o braku podstaw do jej wniesienia z jednej strony ostrzega mocodawcę o bezzasadności wnoszenia środka zaskarżenia starając się w ten sposób chronić go przed ponoszeniem zbędnych kosztów postępowania z drugiej zaś, jeżeli mocodawca nie zgadza się z opinią, nie zamyka mu drogi do wniesienia skargi kasacyjnej po uprzednim wypowiedzeniu pełnomocnictwa dotychczasowemu pełnomocnikowi i skorzystaniu z usług innego profesjonalnego pełnomocnika procesowego, którego na jego wniosek może wyznaczyć Okręgowa Rada Adwokacka w ramach przyznanego stronie prawa pomocy. Dlatego interes prawny mocodawcy chronić będzie jedynie opinia prawna o braku podstaw prawnych do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzona i przesłana mocodawcy niezwłocznie. Skoro w przedmiotowej sprawie nie można uznać aby sporządzenie i przesłanie skarżącej opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło niezwłocznie a tym samym aby czynność ta chroniła w tejże sprawie interes prawny mocodawcy to nie można przyjąć, że stanowiła ona faktyczną pomocy prawną udzieloną skarżącej. Pełnomocnik ustanowiony w sprawie w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie jedynie za faktycznie udzieloną pomoc prawną (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93). Świadczona w ramach prawa pomocy pomoc prawna, której nie można uznać za faktycznie udzieloną nie zasługuje na wynagrodzenie, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Jeżeli nieuzasadnione jest żądanie przyznania wynagrodzenia za sporządzenie i przesłanie skarżącej ostatniego dnia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, gdy nie zachodziły żadne okoliczności uzasadniające zwłokę w dokonaniu tej czynności to, również nieuzasadniony jest wniosek o zwrot poniesionych niezbędnych wydatków związanych z przesłaniem skarżącej w dniu 1 lipca 2009 r. przedmiotowej opinii. Niezbędnym wydatkiem jest bowiem tylko taki wydatek, którego konieczność poniesienia związana jest z ochroną w toku postępowania sądowego interesu prawnego mocodawcy. Uiszczenie zaś opłaty pocztowej w opisanej powyżej sytuacji nie można uznać za wydatek, którego konieczność poniesienia związana była z ochroną interesów prawnych mocodawcy, a tym samym za wydatek niezbędny (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 936/07 - niepublikowane). Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 250 i art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z § 19 pkt 2 rozporządzenia należało orzec jak w sentencji postanowienia.