II SA/Lu 45/13
WyrokWSA w Lublinie2013-03-14
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Joanna Cylc-Malec, Grażyna Pawlos-Janusz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy zezwalającej na usunięcie drzew, uznając, że zgoda właściciela nieruchomości na wycinkę drzew wynikała z zapisu w umowie sprzedaży, a wnioskodawczyni była posiadaczem nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy zezwalającej na usunięcie drzew. W szczególności, sąd wskazał, że zezwolenie zostało wydane bez należytego ustalenia, czy wnioskodawczyni była posiadaczem nieruchomości, a także bez uzyskania jednoznacznej zgody właściciela na wycinkę drzew. Ponadto, organ nie przeprowadził wymaganych oględzin i dowolnie odstąpił od pobrania opłat, nie wyjaśniając podstaw faktycznych i prawnych tych rozstrzygnięć.Stan faktyczny
Skarżący S. S. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy zezwalającej na usunięcie drzew z jego działki, wskazując, że nie wyraził na to zgody, a wnioskodawczyni S. J. nie była posiadaczem nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze dwukrotnie odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że zgoda właściciela wynikała z umowy sprzedaży, a wnioskodawczyni miała prawo użytkowania działki. S. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 października 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia 7 sierpnia 2012 r. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. S. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2013 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w na rzecz S. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 11 października 2012 r., po rozpatrzeniu wniosku S. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia 7 sierpnia 2012 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 15 lutego 2011 r., nr [...], dotyczącej udzielenia S. J. zezwolenia na usunięcie drzew – utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Powołana decyzja Kolegium zapadła w następujących okolicznościach sprawy.
W dniu 14 lutego 2011 r. S. J. złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew na działce nr ewid. "x" w miejscowości B. We wniosku strona wskazała, że działka ta stanowi jej własność, a wnioskowane do wycięcia drzewa (20 świerków) stanowią zagrożenie dla budynków zlokalizowanych na nieruchomości (k. 11-12 akt adm.). Do wniosku dołączono kopię sporządzonej w formie aktu notarialnego umowy sprzedaży wskazanej działki z dnia 2 maja 2007 r., zawartej pomiędzy F. J. (sprzedającym) oraz S. S. (kupującym). Z umowy tej wynikało, że wnioskodawczyni przysługuje służebność osobista polegająca m.in. na prawie użytkowania działki przyzagrodowej w niezbędnym zakresie. Umowa ta zawierała także zapis, zgodnie z którym F. J. zobowiązał się wobec nabywcy w terminie do 30 marca 2008 r. do wycięcia drzew i usunięcia korzeni wszystkich istniejących drzew na działce nr ewid. "x" – z wyjątkiem części lasu o pow. 0,19 ha.
Decyzją z dnia 15 lutego 2011 r., nr [...], Wójt Gminy [...] zezwolił S. J. na usunięcie drzew wskazanych w jej wniosku, wskazując, iż wnioskodawczyni posiada prawo użytkowania nieruchomości "w niezbędnym zakresie" jako działki przyzagrodowej, w związku ze służebnością osobistą. Jednocześnie organ odstąpił od pobierania opłat za usunięcie wymienionych wyżej drzew, z uwagi na to, że część z drzew stanowi zagrożenie dla zlokalizowanych na działce budynków, a ponadto wszystkie te drzewa wyrosły na działce budowlanej.
Wnioskiem z dnia 26 czerwca 2012 r. (wpływ do organu 2 lipca 2012 r.) S. S. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji z dnia 15 lutego 2011 r., z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Podkreślił, iż w dacie wydania kwestionowanej decyzji był właścicielem działki nr ewid. "x" i nie wyrażał zgody na wycięcie drzew. Wydanie w tych okolicznościach decyzji zezwalającej na usunięcie drzew rażąco narusza art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Decyzja z dnia 15 lutego 2011 r. nie została również skierowana do niego jako właściciela wskazanej działki.
W dniu 7 sierpnia 2012 r. Kolegium przeprowadziło rozprawę administracyjną oraz wydało decyzję nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 15 lutego 2011 r. Organ podkreślił, iż w świetle znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy kopii umowy sprzedaży z dnia 2 maja 2007 r. należy domniemywać, że właściciel działki nr ewid. "x" wyraził zgodę na wycięcie znajdujących się na niej drzew. W § 5 umowy F. J. zobowiązał się wobec S. S. do wycięcia drzew na działce i usunięcia ich korzeni. Z chwilą sprzedaży tej nieruchomości F. J. przestał być jej posiadaczem, a więc nie mógł zwrócić się z wnioskiem o wydanie zezwolenia na wycięcie drzew. O takie zezwolenie wystąpić mogła jedynie S. J., która jako służebnik osobisty była posiadaczem nieruchomości. Organ administracji uznał zaś za zgodę właściciela działki na usunięcie drzew, wspomniany wyżej § 5 umowy.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S. S. zarzucił Kolegium naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez nieprzesłuchanie go w charakterze strony oraz bezpodstawne przyjęcie, że wyraził zgodę na usunięcie drzew w 2011 r. przez S. J.
Decyzją z dnia 11 października 2012 r., nr SKO.1447/12, Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy omawianą decyzję własną z dnia 7 sierpnia 2012 r., podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu tej decyzji. Zdaniem Kolegium w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa, które skutkowałoby stwierdzeniem nieważności kwestionowanej decyzji.
Dodatkowo organ administracji wskazał, że, jak wynika z pisma Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego Gminy [...] z dnia 10 sierpnia 2012 r., S. J. zmarła 9 października 2011 r.
Skargę do Sądu wniósł S. S., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący odwołał się w skardze do zarzutów podniesionych w złożonym przez niego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.
Sąd uwzględnił skargę również z przyczyn w niej niepodniesionych, które to przyczyny zobowiązany był wziąć pod rozwagę z urzędu w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", który stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 7 sierpnia 2012 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 15 lutego 2011 r., nr [...], którą udzielono S. J. zezwolenia na usunięcie 20 drzew (świerków) rosnących na działce nr ewid. "x" w miejscowości B..
Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Pojęcie "naruszonego prawa", o którym mowa w tym przepisie, należy rozumieć szeroko, bo składają się na nie przepisy prawa materialnego i procesowego oraz przepisy o charakterze ustrojowym i kompetencyjnym. Pojęcie to obejmuje zatem wszystkie normy prawne regulujące działanie administracji publicznej w indywidualnych sprawach, niezależnie od tego, z jakich przepisów prawa są one wywodzone. Naruszenie prawa ma bowiem charakter "rażący" w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona "stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części". Rażące naruszenie prawa zachodzi więc wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 630-631; wyroki NSA: z dnia 13 grudnia 1988 r., II SA 981/88, ONSA 1988, nr 2, poz. 96, z dnia 21 października 1992 r., V SA 86/92, ONSA 1993, nr 1, poz. 23, z dnia 28 listopada 1987 r., III SA 1134/96, ONSA 1998, nr 3, poz. 101).
W myśl art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. nr 151, poz. 1220 ze zm., to jest w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji), zwanej dalej: "ustawą", usunięcie drzew z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym, do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela.
W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, że w dacie wydania kwestionowanej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 15 lutego 2011 r., nr [...], S. J., która ubiegała się o wydanie zezwolenia na usunięcie 20 świerków, rosnących na działce nr ewid. "x" w miejscowości B., nie była właścicielem nieruchomości. Właścicielem tym był skarżący.
Oznacza to, że zezwolenie na usunięcie drzew mogło zostać udzielone wnioskodawczyni wyłącznie w razie wykazania przez nią, iż jest posiadaczem nieruchomości oraz uzyskała zgodę właściciela nieruchomości na wycięcie drzew. Wydanie więc kwestionowanej decyzji, pomimo niespełnienia wskazanych przesłanek ustawowych, należałoby kwalifikować jako rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności tej decyzji.
Pojęcie posiadacza uregulowane zostało w art. 336 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym "posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny)".
W świetle tego przepisu posiadanie jest stanem faktycznym przejawiającym się we władztwie nad rzeczą, które to władztwo jest wyrazem woli posiadania. Na treść wskazanego pojęcia składają się więc dwa elementy: władztwo nad rzeczą (corpus) i wola posiadania (animus). Władztwo nad rzeczą (corpus) stanowi związek posiadacza z rzeczą. Związek ten musi być faktyczny, czyli zapewniać posiadaczowi możliwość wpływu na rzecz przy użyciu bezpośrednich środków fizycznych. Władztwo nad rzeczą musi mieć przy tym charakter trwały, a nie może być ono jedynie chwilowe. Wola posiadania (animus) oznacza wolę wykonywania względem rzeczy określonego prawa dla siebie. Wola ta wobec otoczenia wyraża się w takim postępowaniu posiadacza, które wskazuje na to, że uważa się on za osobę, której przysługuje do rzeczy określone prawo. Zamiar władania rzeczą "dla siebie" pozwala odróżnić posiadanie od dzierżenia, o jakim mowa w art. 338 K.c.
Powołany przepis wyróżnia dwa rodzaje posiadania: posiadanie samoistne i posiadanie zależne. Posiadaczem samoistnym rzeczy jest ten, kto nią włada jak właściciel, wyrażając tym samym wolę wykonywania w stosunku do niej prawa własności. Posiadaczem zależnym natomiast jest ten, kto włada rzeczą w zakresie innego prawa, niż prawo własności, na przykład użytkowania (art. 252 K.c.); zastawu (art. 306 K.c.), najmu (art. 659 K.c.), dzierżawy (art. 693 K.c.). Nie rości więc on sobie do rzeczy prawa własności, lecz zachowuje się tak jak uprawniony z innego prawa, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą.
W aktach administracyjnych sprawy znajduje się kopia notarialnej umowy sprzedaży z dnia 2 maja 2007 r., Rep. A Nr [...] (k. 9a, 9b i 9c akt adm.), z której wynika, że S. J. przysługiwała służebność osobista polegająca na prawie bezpłatnego zamieszkiwania w całym budynku mieszkalnym i korzystania z całości budynków gospodarczych oraz prawo użytkowania działki przyzagrodowej w niezbędnym zakresie.
Istotą użytkowania, w myśl art. 252 K.c., jest prawo do używania rzeczy i pobierania jej pożytków. Do treści tego prawa należy także posiadanie rzeczy, albowiem bez faktycznego władztwa nad rzeczą uprawniony nie mógłby jej używać i pobierać jej pożytków. Co do zasady zatem użytkownik jest posiadaczem zależnym rzeczy, w zakresie odpowiadającym treści przysługującego mu prawa użytkowania rzeczy.
W orzecznictwie przyjmuje się, że posiadacz może w stosunku do rzeczy przejściowo nie wykonywać władztwa i na skutek tego nie utraci jej posiadania (por. postanowienie SN z dnia 7 kwietnia 1994 r. III CRN 18/94, niepubl.).
Niewątpliwie jednak trwałe zaprzestanie wykonywania władztwa nad rzeczą prowadzi do utraty posiadania. W takim bowiem przypadku nie można mówić, by danemu podmiotowi przysługiwało władztwo nad rzeczą (corpus) i wola jej posiadania (animus). Skoro bowiem posiadanie stanowi stan faktyczny, to jego niewykonywanie w sposób trwały prowadzi do utraty corpus, czyli realnego władania określoną rzeczą i świadczy o braku animus, to jest woli władania rzeczą.
Z wyjaśnień skarżącego, złożonych na rozprawie przed Sądem, wynika, że w dacie wydania kwestionowanej przez niego decyzji z dnia 15 lutego 2011 r. S. J. nie zamieszkiwała na działce nr ewid. "x", gdyż przebywała już na stałe w Domu Pomocy Społecznej. Ponadto w dacie tej nie żył poprzedni właściciel nieruchomości – jej syn F. J. (k. 30 akt sąd.).
Wójt Gminy [...], wydając przedmiotową decyzję z dnia 15 lutego 2011 r., nie ustalił należycie, czy wnioskodawczyni była posiadaczem działki nr ewid. "x", a więc czy osoba ta była podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku w tej sprawie. O ile bowiem S. J. w dacie wydania tejże decyzji nie mieszkała na nieruchomości, na której rosły wnioskowane do wycięcia drzewa, lecz była pensjonariuszem Domu Pomocy Społecznej położonego w innej miejscowości, to świadczyłoby to, iż trwale zaprzestała wykonywania władztwa nad tą nieruchomością, a tym samym utraciła status jej posiadacza. Okoliczności tych Wójt Gminy nie wyjaśnił w żaden sposób.
Organ administracji nie miał zatem podstaw do udzielenia S. J. zezwolenia na usunięcie drzew opisanych we wniosku z dnia 14 lutego 2011 r., gdyż nie zbadał, czy wniosek ten został złożony przez uprawniony do tego podmiot w świetle art. 83 ust. 1 ustawy.
Nawet jednak, gdyby uznać, że wnioskodawczyni była posiadaczem przedmiotowej nieruchomości, to brak było podstaw prawnych do stwierdzenia, iż spełniła ona wymóg uzyskania zgody właściciela nieruchomości na wycięcie drzew.
Bezzasadne było wyrażone w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji stanowisko Wójta Gminy [...], że wyrażeniu o tej zgody świadczy § 5 wskazanej wyżej umowy sprzedaży z dnia 2 maja 2007 r., rep A nr [...]. Zgodnie z tym zapisem sprzedający (F. J.) zobowiązał się w terminie do dnia 30 marca 2008 r. "wyciąć drzewa i usunąć korzenie wszystkich istniejących drzew na działce nr "x" – za wyjątkiem części działki lasu o powierzchni 0,19 ha". W żadnym bowiem razie, jak słusznie zarzuca skarżący, nie można było przyjąć, iż wyrażenie przez skarżącego zgody na usunięcie wskazanych wyżej drzew przez F. J. w terminie do 30 marca 2008 r. było równoznaczne z udzieleniem innej osobie – S. J. zgody na wycięcie drzew w 2011 r.
Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że zgoda właściciela, o jakiej mowa w powołanym art. 83 ust. 1 ustawy, musi mieć charakter jednoznaczny i wyraźny, a nie może być wyprowadzana w drodze domniemań z innych oświadczeń właściciela. Tego rodzaju oświadczenie woli prowadzi bowiem do upoważnienia osoby trzeciej, jaką jest posiadacz nieruchomości, niebędący jej właścicielem, do dysponowania tą rzeczą w sposób przekraczający zakres zwykłego zarządu. Co więcej, nawet w przypadku, gdy posiadaczem tym jest użytkownik działki "przyzagrodowej", tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie (por. § 1 tiret 2 powołanej umowy), to przysługujące temu użytkownikowi prawo pobierania pożytków z użytkowanej części działki nie obejmuje prawa do wycięcia drzew na niej rosnących. Wyraz takiemu rozumieniu opisanych relacji właściciela z posiadaczem nieruchomości dał właśnie ustawodawca w art. 83 ust. 1 ustawy, zobowiązując posiadacza nieruchomości do wylegitymowania się wyraźną zgodą właściciela, któremu przysługuje pełne władztwo nad tą rzeczą. Zgody właściciela nieruchomości na usunięcie drzew z jej terenu nie wolno zatem domniemywać.
Prawnie wadliwe było zatem stanowisko Kolegium, które w uzasadnieniu decyzji z dnia 7 sierpnia 2012 r., nr [...], stwierdziło, że "należy domniemywać, iż przez powyższy zapis w umowie [to jest § 5] Pan S. wyraził zgodę – jako właściciel nieruchomości – na wycinkę drzew na kupionej przez niego nieruchomości" (s. 2 uzas., k. 21v akt adm.).
Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 83 ust. 2c ustawy, organ właściwy do wydania zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, przed jego wydaniem dokonuje oględzin w zakresie występowania w obrębie zadrzewień gatunków chronionych.
Z akt administracyjnych sprawy oraz z uzasadnienia kwestionowanej decyzji wynika, że Wójt Gminy [...] oględzin takich nie przeprowadził. Znajdująca się w aktach notatka służbowa pracownika Urzędu Gminy z dnia 15 lutego 2011 r., jak wynika z jej treści, stanowi jedynie "opis sprawy" i nie świadczy ona w żadnym razie o dopuszczeniu przez organ środka dowodowego, wymaganego powołanym przepisem ustawy o ochronie przyrody (por. k. 4 akt adm.).
Za naruszające prawo należy uznać również zawarte w kwestionowanej decyzji rozstrzygnięcie o odstąpieniu od pobierania opłat za usunięcie drzew (pkt 2 sentencji).
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy nie pobiera się opłat za usunięcie drzew m.in. wówczas, gdy drzewa te zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych (pkt 4) oraz gdy posadzono je lub wyrosły one na nieruchomości po zakwalifikowaniu jej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane (pkt 7).
Z uzasadnienia decyzji z dnia 15 lutego 2011 r. wynika, że organ administracji, bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego, uznał za wiarygodne zawarte we wniosku z dnia 14 lutego 2011 r. stwierdzenie, iż część planowanych do wycięcia drzew zagraża budynkom istniejącym na działce nr ewid. "x". Stanowisko to, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, jest dowolne.
Nie zostało przede wszystkim ustalone, czy w dacie złożenia wniosku wspomniane budynki nadal istniały. Należy bowiem mieć na względzie, że, jak wynika z zapisów powołanej wyżej umowy sprzedaży, w dniu 2 maja 2007 r. na działce tej znajdowały się dwa przeznaczone do rozbiórki budynki: drewniany budynek mieszkalny i drewniana obora. Budynki te F. J. zobowiązał się rozebrać do dnia 30 marca 2008 r. (§ 1 tiret 7 i § 5 umowy, k. 9b akt adm.).
Nawet jednak, gdyby rzeczywiście "część" drzew zagrażała budynkom, to nie można było na tej podstawie uznać, że stosownie do art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy, zwolnieniu od opłat podlegałoby usunięcie także pozostałej "części" drzew.
W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji Wójt Gminy wskazał również, że odstąpienie od pobierania opłat za wycięcie drzew wynika z faktu, iż "wszystkie [te drzewa] wyrosły na działce budowlanej" (k. 5 akt adm.).
Powyższe stwierdzenie, w świetle materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy, jest dowolne.
Ponownie należy podkreślić, iż art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy – w celu zwolnienia z opłat za usunięcie drzew – wymaga stwierdzenia przez organ, iż drzewa zostały posadzone lub wyrosły na nieruchomości "po zakwalifikowaniu jej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane".
W aktach administracyjnych brak jest jakiejkolwiek informacji stwierdzającej, czy istotnie przedmiotowa działka została "zakwalifikowana" w planie miejscowym na cele budowlane i następnie posadzono lub wyrosły na tej działce planowane do usunięcia drzewa. Trzeba bowiem wskazać, że powołany przepis nie uzależnia możliwości niepobierania opłat za usunięcie drzew od samego tylko stwierdzenia, iż działka, na której rosną te drzewa, ma charakter działki budowlanej.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, iż w dacie zawarcia umowy sprzedaży działki, to jest w dniu 2 maja 2007 r., działka nr ewid. "x", zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...], przeznaczona była "do rolniczego wykorzystania", a nie na cele budowlane (§ 2 lit. a umowy, k. 9b akt adm.).
Powołane wyżej uchybienia świadczą o rażącym naruszeniu kwestionowaną decyzją nie tylko powołanych wyżej przepisów ustawy, ale również przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., zobowiązujących Wójta Gminy do wnikliwego ustalenia wszystkich istotnych okoliczności w sprawie oraz dokonania oceny zgromadzonego materiału dowodowego w jego całokształcie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów.
Prawnie wadliwe było zatem stanowisko Kolegium, które nie dopatrzyło się podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 15 lutego 2011 r., nr [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu również z innych powodów.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze przeprowadziło w dniu 7 sierpnia 2012 r. rozprawę administracyjną, w toku której stwierdzono, iż wezwanie na rozprawę skierowane do S. J. powróciło z adnotacją "adresat zmarł". W związku z tym organ kolegialny postanowił:
1. odroczyć rozprawę,
2. wystąpić do właściwego Urzędu Stanu Cywilnego z wnioskiem o wydanie odpisu aktu zgonu zmarłej strony,
3. po wykonaniu pkt 2 akta przedłożyć przewodniczącemu składu orzekającego celem podjęcia dalszych czynności (protokół rozprawy z dnia 7 sierpnia 2012 r., k. 15 akt adm.).
Pomimo nieuzyskania urzędowego potwierdzenia śmierci strony postępowania, w tym samej dacie, to jest w dniu 7 sierpnia 2012 r., Kolegium wydało decyzję rozstrzygającą sprawę co do jej istoty, nie wskazując powodów takiego działania.
W dniu 14 sierpnia 2012 r. do Kolegium wpłynęło pismo Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego Gminy [...] z dnia 10 sierpnia 2012 r., informujące o dacie śmierci strony (9 października 2011 r.) oraz o tym, że akt zgonu znajduje się w miejscowości Urzędzie Stanu Cywilnego Gminy [...].
Pomimo nieuzyskania urzędowego potwierdzenia daty zgonu S. J. w formie skróconego opisu aktu zgonu tej osoby, Kolegium w dniu 11 października 2012 r. wydało decyzję kończącą postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie. Organ administracji nie wyjaśnił zarazem w żaden sposób, z jakich powodów uznał, że precyzyjne wyjaśnienie tej okoliczności nie ma istotnego znaczenia dla sprawy. Nie wskazał również, dlaczego nie rozważał możliwości zapewnienia czynnego udziału ewentualnym następcom prawnym zmarłej, zgodnie z art. 10 K.p.a.
Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" i art. 135 P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kolegium z dnia 7 sierpnia 2012 r., nr [...].
Rozpoznając ponownie sprawę Kolegium uwzględni wszystkie przedstawione wyżej uwagi. W szczególności organ ten raz jeszcze oceni, czy kwestionowana decyzja nie narusza w sposób rażący powołanych przepisów ustawy oraz przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.
Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło