II SA/Lu 450/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędziowie Sędzia NSA Krystyna Sidor,, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski - sprawozdawca, Protokolant ref-staż Agnieszka Kocot, po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2004 r. sprawy ze skargi D. N. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz D. N. kwotę 100 (stu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Sygn.akt II SA/ Lu 450 / 04 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r znak : [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własna decyzję z dnia [...] lipca 2003 r znak [...] którą odmówił D.N. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu przebywania w obozie przesiedleńczym w Z. w okresie listopada i grudnia 1942r. Zdaniem organu administracji przedstawione przez stronę zeznania świadków potwierdzających jej pobyt w obozie nie są wiarygodne. Według niego świadkowie nie znali strony przed wysiedleniem , pochodzili z innych miejscowości, a ponadto z uwagi na dużą liczbę osób nie mogli pamiętać poszczególnych osób w obozie. Pobytu w obozie nie potwierdziło Archiwum Państwowe, fakt ten nie jest także odnotowany w materiałach jakimi dysponuje Instytut Pamięci Narodowej Oddział. Z pisma IPN-u wynika natomiast , iż miejscowość W. z której strona była wysiedlona , była kilkakrotnie pacyfikowana. Powołując się na archiwa byłej Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich - Pacyfikacje pow. Z.- sygn.[...] Kierownik Urzędu ustalił, iż ostatnia pacyfikacja tej wsi miała miejsce 25 maja 1942 r .Żadne źródła nie potwierdzają, aby ponowna pacyfikacja odbyła się w listopadzie 1942r, na co powołuje się strona. W tej sytuacji w ocenie organu materiał dowodowy nie daje podstaw do przyznania uprawnień kombatanckich Powyższego rozstrzygnięcia nie zaaprobowała D.N. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając decyzji naruszenie prawa przez niewłaściwą interpretację stanu faktycznego .wnosiła o jej uchylenie i przyznanie wyrokiem należnych skarżącej uprawnień kombatanckich. Zdaniem wnoszącej skargę odmowa przyznania uprawnień opiera się na subiektywnej ocenie, sprzecznej ze stanem faktycznym. Nie można bowiem dokonywać oceny zeznań świadków bez znajomości realiów okresu wojny, do których należy fakt, ze okolice S. już w 1941 r zostały zajęte przez nasiedleńców niemieckich. Ludność polska często zmieniała swoje miejsce pobytu, chroniąc się u znajomych z innych wsiach. Dlatego też stwierdzenie, iż świadkowie nie znali się, ponieważ pochodzili z innych wsi, nie odpowiada stanowi faktycznemu , podobnie jak powoływanie się na dane statystyczne o liczebności obozu co miałoby wykluczać możliwość zapamiętywania poszczególnych osób. W czasie łapanek lub pacyfikacji wsi ludność była grupowana razem, zwłaszcza dzieci odłączone od rodziców umieszczane były w tym samym baraku. Zawarte tam przyjaźnie trwały po powrocie do domów. Po wyzwoleniu dzieci chodziły razem do szkół , spotykały się na uroczystościach kościelnych .Świadkowie potwierdzający pobyt skarżącej w obozie swoje uprawnienia nabyli także z tego samego tytułu. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami , a organami administracji rządowej. Według § 2 art.1 ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie są władne do merytorycznego rozstrzygania spraw administracyjnych co czyni domaganie się przez skarżącą wydania orzeczenia o przyznanie jej uprawnień kombatanckich całkowicie bezskutecznym. Kompetencja sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania czy w toku postępowania nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy lub dających podstawy do jego wznowienia. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod tym tylko kątem , sąd doszedł do przekonania , iż została ona wydana z naruszeniem art.7 kpa , nakładającym na organy administracji publicznej obowiązek dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Dla rozstrzygnięcia w sprawie nie może pozostać bez znaczenia, iż nie wyczerpano wszystkich możliwości pozwalających na potwierdzenie lub wykluczenie wersji podawanej przez skarżącą. Należało zwłaszcza skorzystać z materiałów Archiwum Instytutu Zachodniego , które według pisma Archiwum Państwowego z dnia 23 marca 2004 r miałoby posiadać materiały do akcji wysiedleń na Z. oraz z zasobów Archiwum Państwowego , gdzie według treści powołanego pisma miałyby znajdować się akta gminy S.Z. Należy ponadto zwrócić uwagę , iż odpowiedź Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 30 grudnia 2003 r dotyczy pobytu w obozie D.N. , podczas gdy z akt sprawy wynika, iż skarżąca w omawianym okresie nosiła nazwisko B. Na to nazwisko i nazwisko D.N. wskazywał Kierownik Urzędu w pismach o udzielenie stosownych informacji do Archiwum Państwowego. Uzyskane informacje mogą pozwolić na uściślenie dat i okresów pacyfikacji wsi W. i , co ma istotne znaczenie w sprawie, oraz zweryfikowanie posiadanych przez organ wiadomości o pobycie skarżącej w omawianym obozie przesiedleńczym. Wskazane uchybienia przemawiają za stwierdzeniem , iż postępowanie przeprowadzono w sposób powierzchowny, a samo rozstrzygnięcie należy ocenić jako przedwczesne. Z tego względu na podstawie art.145 § 1 ust.1 lit. c ) ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r o postępowaniu przed sadami administracyjnymi zaskarżona decyzję należało uchylić. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 powołanej ustawy.