II SA/Lu 450/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca ), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak, Asesor WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Stażysta Anna Chmielewska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi B.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie macierzyńskiego zasiłku okresowego i zasiłku jednorazowego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] marca 2006r., Nr [...] wydaną na podstawie art. 138§1pkt.1 kpa w zw. z art. 149ust.1i2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz.593 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania B.W. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] stycznia 2006r., znak: [...] odmawiającą prawa do macierzyńskiego zasiłku okresowego i macierzyńskiego zasiłku jednorazowego. B.W. złożyła w dniu 14 stycznia 2003r. wniosek o przyznanie jej zasiłku "porodowego" z tytułu urodzenia piątego dziecka. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej potraktował pisma jako wniosek o zasiłek macierzyński okresowy i decyzją z dnia [...] marca 2003r. odmówił przyznania takiego zasiłku z uwagi na to, że wnioskodawczyni nie przedłożyła wymaganych dokumentów wskazujących na wysokość osiąganych dochodów. W maju 2003r. wnioskodawczyni złożyła organowi wymagane dokumenty i postępowanie wznowiono z urzędu. W dniu [...]maja 2003r. organ I instancji wydał ponownie decyzję odmawiającą przyznania zasiłku, tym razem ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego. Decyzji tej strona nie zaskarżyła, wskutek czego stała się ona ostateczna. W dniu 7 lutego 2005r. B.W. wniosła "o ponowne rozpatrzenie podania o zasiłek porodowy". Decyzją z dnia [...] marca 2005r. organ I instancji umorzył postępowanie, podnosząc że wniosek został już uprzednio rozpatrzony, a sprawa została zakończona decyzją ostateczną. Organ II instancji decyzją z dnia [...] maja 2005r. utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie. Odmienny pogląd przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, który wyrokiem z dnia 29 września 2005r. uchylił decyzje obu organów administracyjnych. Sąd stwierdził, że nie było podstaw do umorzenia postępowania na mocy art. 105 kpa, gdyż organy nie ustaliły jakiego rodzaju świadczenia domaga się wnioskodawczyni (nie wiadomo więc co było przedmiotem umorzenia), a ponadto w sprawie nie zachodzi tożsamość podstawy faktycznej, gdyż od czasu złożenia pierwszego wniosku w styczniu 2003r. upłynęły dwa lata, należało zatem ponownie zbadać sytuację materialną wnioskodawczyni. Organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę ustalił w pierwszej kolejności, że B.W. od początku ubiega się o dwa świadczenia: prawo do zasiłku macierzyńskiego okresowego i jednorazowego. Organ ustalając zgodnie z zaleceniami Sądu Administracyjnego ponownie sytuację majątkową wnioskodawczyni stwierdził, że jej miesięczny dochód wynosi 3872, 10zł (430,23zł na osobę) i przekracza kryterium dochodowe wynoszące 2518zł (279,78zł na osobę), dlatego decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. odmówił przyznania zasiłku macierzyńskiego jednorazowego i okresowego. Organ odwoławczy utrzymał powyższą decyzję w mocy podkreślając ponadto, że wniosek złożony w dniu 7 lutego 2005r. nie może być uwzględniony z uwagi na wejście w życie z dniem 1 maja 2004r. nowej ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, która w art. 149 stanowi, że z tym dniem wygasają decyzje wydane na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej, z wyjątkiem decyzji przyznających na podstawie art.31ust.6-10 macierzyński zasiłek okresowy i macierzyński zasiłek jednorazowy, które realizowane były do dnia 31 grudnia 2004r. Skargę do sądu administracyjnego wniosła B.W. domagając się uchylenia powyższej decyzji. Zdaniem skarżącej obowiązujące przepisy dają podstawy do przyznania jej wnioskowanych świadczeń z racji urodzenia w dniu 6 stycznia 2003r. piątego dziecka. W celu udokumentowania sytuacji majątkowej skarżąca przedłożyła zaświadczenie właściwego urzędu skarbowego o dochodach z działalności gospodarczej, od której uiszcza zryczałtowany podatek dochodowy. Skarżąca zarzuciła, że organ wadliwie przyjął do ustalenia jej dochodów dochody M.S., który nie mieszka razem z nimi, a także niesłusznie doliczył jej dochód z dzierżawy łąki o pow. 2,05ha, gdyż dzierżawa trwa krócej niż 1 rok (7 miesięcy). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu wnioski skarżącej zostały załatwione decyzją ostateczną z dnia [...] maja 2003r., dlatego nie można rozpoznawać ich ponownie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1§1i2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonej decyzji w zakresie jej zgodności z prawem. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że wniosek skarżącej z dnia 7 lutego 2005r. nie jest wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] maja 2003r. odmawiającą przyznania macierzyńskiego zasiłku okresowego, we wniosku skarżąca nie podnosi bowiem żadnych nowych okoliczności faktycznych, ani prawnych sprawy. Inicjujący niniejsze postępowanie wniosek należy zatem uznać za nowy wniosek, którego przedmiotem są dwa świadczenia: zasiłek macierzyński okresowy oraz zasiłek macierzyński jednorazowy. Zostało to sprecyzowane przez skarżącą w piśmie z dnia 15 grudnia 2005r. (k. 71 akt administracyjnych), przy czym o zasiłek jednorazowy z tytułu urodzenia w dniu 6 stycznia 2003r. dziecka skarżąca wystąpiła po raz pierwszy, zaś wniosek o zasiłek okresowy złożyła po raz drugi. Zgodnie z obowiązującymi regułami prawa, zarówno organy administracyjne, jak i Sąd mają obowiązek stosować przepisy obowiązujące w dacie orzekania. Skoro zaskarżone decyzje zostały wydane pod rządem ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004r., Nr 64, poz.593 ze zm.), to przepisy tej ustawy należy uwzględniać przy rozpoznawaniu wniosków skarżącej. Rozpoznając zatem wniosek skarżącej z dnia 7 lutego 2005r. stwierdzić należy, że obowiązująca ustawa o pomocy społecznej nie przewiduje takich świadczeń, o jakie ubiega się skarżąca, tj. zarówno macierzyńskiego zasiłku okresowego, jak i macierzyńskiego zasiłku jednorazowego, dlatego organy administracyjne nie miały podstaw prawnych do ich przyznania. Ustawa z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej przewiduje wprawdzie w art. 38 zasiłek okresowy, ale przysługuje on nie ze względu na urodzenie dziecka, ale na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej oraz rodzinie, których dochód jest niższy niż odpowiednie kryterium dochodowe. Obowiązująca ustawa nie przewiduje szczególnego rodzaju zasiłku okresowego, jakim był na gruncie art. 31ust. 6 poprzedniej ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej macierzyński zasiłek okresowy. Ustawa ta nie przewiduje również zasiłku macierzyńskiego jednorazowego, dlatego niezależnie od stanu faktycznego, w szczególności od dochodów osiąganych przez skarżącą, organy słusznie odmówiły przyznania jej takich świadczeń. Z powyższych względów stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, zaś skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).