II SA/Lu 450/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 lutego 2015 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy na dożywianie I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług. Decyzją z dnia ..... Samorządowe Kolegium Odwoławcze ... po rozpoznaniu odwołania T. W. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej ... z dnia ... o udzieleniu jej pomocy w ramach wieloletniego programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania " w formie świadczenia pieniężnego w wysokości po 50 złotych miesięcznie w okresie od 1 stycznia 2014 r. do 30 kwietnia 2014 r. z przeznaczeniem na zakup żywności. W uzasadnieniu wyjaśniono, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek T. W. z dnia 2 stycznia 2014 r. o przyznanie "świadczeń obligatoryjnych", między innymi na "dożywianie z dotacji". W toku postępowania przeprowadzono z wnioskodawczynią wywiad środowiskowy w dniu 6 lutego 2014r. Organ ustalił , że dochód T. W. stanowi emerytura, która wynosi 717,35 zł, z czego kwotę 207,78 zł potrąca ZUS na poczet zaległości komorniczych, a więc wnioskodawczyni otrzymuje kwotę 509,57 zł miesięcznie. Kwota ta nie przekracza kryterium dochodowego przewidzianego w ustawie o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" która wynosi 150 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej czyli 813 zł.. Wnioskodawczyni cierpi na przewlekłe schorzenia , ma orzeczoną niepełnosprawność w stopniu umiarkowanym, a zatem spełnia formalne ustawowe przesłanki do przyznania jej świadczenia, o które wnosi. Organ ustalił także, że wnioskodawczyni prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ponosi wydatki na leki i środki pomocnicze, opał i opłatę za telefon. Oświadczyła, że opłaty za energię elektryczną, wodę i ścieki pokrywa mąż. Organ wskazał też, że skarżąca jest objęta pomocą Ośrodka od wielu lat i w latach 2003 – 2013 została udzielona jej pomoc na kwotę 35249,27 zł, w tym zasiłki na zakup żywności z programu rządowego na kwotę 12550 zł. W konsekwencji – zdaniem organu – przyznanie jej świadczenia w kwocie po 50 zł miesięcznie (przy posiadanym przez nią stałym dochodzie w postaci emerytury) powinno zaspokoić potrzeby wymienione w jej wniosku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła T. W., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca ogólnie zakwestionowała rozstrzygnięcia organów. Wskazała na naruszenie przez organ I instancji art. 10 i 24 k.p.a. oraz podniosła, że "1,60 zł dziennie dożywiania to głupota", a także, "że organy fałszują stan zdrowia, sytuację mieszkaniową i wykazują brak profesjonalizmu". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Podstawą jej wydania były przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259), zwanej dalej ustawą. Celem tego programu jest m.in. wsparcie gmin w wypełnianiu zadań własnych w zakresie dożywiania dzieci oraz zapewnienia posiłku osobom jego pozbawionym, ze szczególnym uwzględnieniem osób z terenów objętych wysokim poziomem bezrobocia i ze środowisk wiejskich. Pomoc w zakresie dożywiania może być przyznana nieodpłatnie osobom i rodzinom, jeżeli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza co do zasady 150 % kryterium dochodowego, o którym mowa w ustawie o pomocy społecznej. Do udzielenia pomocy w zakresie dożywiania mają odpowiednie zastosowanie – na podstawie art. 5 ust.1 i art. 7 ustawy - przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), w świetle których udzielając świadczeń organ kieruje się zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Rozmiar świadczenia powinien być odpowiedni do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz do możliwości finansowych organów odpowiedzialnych za udzielnie pomocy. Decyzja o przyznaniu świadczenia z pomocy społecznej oraz o ustaleniu jego wysokości – wbrew zarzutom skargi - ma charakter uznaniowy, co oznacza po pierwsze - że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie to otrzyma, po drugie – że otrzyma je w formie i wysokości, jakiej oczekuje. Uznanie administracyjne, pozwala bowiem organowi administracji na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe. Podkreślić należy, że decyzja wydana w oparciu o uznanie administracyjne nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości. (por. I. Bogucka, Państwo prawne a problem uznania administracyjnego, Państwo i Prawo 1992, z. 10, s.32 i nast.) Kontrola sądowa sprowadza się wyłącznie do oceny czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych, mających znaczenie w sprawie oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002r. (SA/Sz 2548/00, niepubl.), a więc dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Sąd nie może natomiast wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organów administracyjnych, a więc – o ile prawidłowo przeprowadzono postępowanie - sąd nie może kwestionować wysokości przyznanego świadczenia. W niniejszej sprawie nie można zarzucić zarówno organowi I instancji, jak i organowi odwoławczemu naruszenia obowiązujących przepisów przy rozstrzyganiu wniosku skarżącej o przyznanie jej świadczenia na zakup żywności, a w konsekwencji nie można zarzucić organom przekroczenia granic uznania administracyjnego. Wydanie decyzji zostało poprzedzone czynnościami wyjaśniającymi zmierzającymi do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, wykorzystano również przeprowadzony ze skarżącą wywiad środowiskowy, a rozstrzygnięcie zostało należycie uzasadnione. Organ wskazał bowiem z jednej strony na stałe źródło dochodu skarżącej, a także pomoc udzielaną jej systematycznie przez Ośrodek, a z drugiej na ograniczone środki finansowe Ośrodka i konieczność udzielania pomocy również innym osobom. Podkreślił, że w latach 2003 - 2013r. skarżąca otrzymała pomoc w wysokości 35249, 27 zł, w tym zasiłki na zakup żywności z programu rządowego na kwotę 12550 zł. Wbrew zarzutom skargi, organ nie zakwestionował trudnej sytuacji życiowej skarżącej (ze względu na stan zdrowia i niskie dochody), ale wskazał, że skarżąca jest objęta przez Ośrodek stałą opieką, a na dożywianie również otrzymywała pomoc, jednak Ośrodek posiada ograniczone możliwości finansowe i nie jest w stanie spełniać wszystkich żądań wnioskodawców. Skarżąca nie przedstawiła przy tym żadnych okoliczności wskazujących na znaczne pogorszenie się jej sytuacji życiowej, natomiast ograniczyła się wyłącznie do ogólnego kwestionowania rozstrzygnięć organów. Bezzasadny jest zarzut niewyłączenia z orzekania w niniejszej sprawie członków Kolegium, bowiem nie zachodzą w tej sprawie żadne przesłanki wynikające z art. 24 k.p.a. W szczególności przesłanki takiej nie może stanowić fakt, że członkowie ci orzekali w innych sprawach skarżącej, w których rozstrzygnięcia były dla niej niekorzystne. Co do zarzutu niewyłączenia pracowników socjalnych i kierownika OPS stwierdzić należy, że Wójt Gminy ... wydał stosowne postanowienie w przedmiocie wniosku skarżącej . Natomiast zarzut dotyczący fałszowania przez organy stanu zdrowia i sytuacji mieszkaniowej skarżącej nie został przez nią sprecyzowany. Sąd uznał jednak, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń w tym zakresie w oparciu o przeprowadzony w dniu 6 lutego 2014 r. wywiad środowiskowy oraz dowody z dokumentów. W ocenie Sądu, zarówno przebieg postępowania administracyjnego, w którym skarżąca brała udział, jak i uzasadnienie rozstrzygnięcia wskazują, że organy nie naruszyły obowiązujących przepisów, dlatego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z powyższych względów na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) Sąd skargę oddalił