II SA/Lu 451/08
WyrokWSA w Lublinie2008-10-10
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Leszek Leszczyński, Krystyna Sidor
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest odroczenie wykonania nakazu przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego, wzniesionego samowolnie w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r., na podstawie art. 39 tej ustawy, pomimo wcześniejszego uchylenia przez sąd administracyjny decyzji o odroczeniu?Ratio decidendi
Tak, dopuszczalne jest odroczenie wykonania nakazu przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego, który został wzniesiony samowolnie w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r., na podstawie art. 39 tej ustawy, jeśli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu. Uchylenie przez sąd administracyjny poprzedniej decyzji o odroczeniu nakazuje organom ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji, nie przesądzając o braku możliwości odroczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o odroczeniu wykonania przymusowej rozbiórki samowolnie wybudowanego silosu na kiszonkę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odroczeniu wykonania rozbiórki do dnia 31 maja 2018 r., powołując się na względy gospodarcze wnioskodawcy, który chciał wykorzystywać silos do przechowywania płodów rolnych. Wcześniejszy wyrok WSA uchylił poprzednie decyzje o odroczeniu, kwestionując termin odroczenia. Skargę do sądu administracyjnego wniósł sąsiad, zarzucając organom niewłaściwość i brak podstawy prawnej do odroczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński,, Sędzia NSA Krystyna Sidor (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Agnieszka Wąsikowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 października 2008 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. po rozpoznaniu odwołania S. L. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...] o odroczeniu do dnia 31 maja 2018r. wykonanie przymusowej rozbiórki silosu na kiszonkę, zlokalizowanego na działce nr [...] w H. przy ul. K., nakazanej M. K., L. K., E. D. i L. K. decyzją z dnia [...]
W uzasadnieniu wyjaśniono, że postępowanie o odroczenie nakazu rozbiórki toczy się na wniosek L. K., który użytkuje działkę, na której znajduje się silos i w związku z prowadzoną działalnością rolniczą chciałby wykorzystywać obecnie pusty silos do przechowywania płodów rolnych i owoców.
Wyrokiem z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. uchylił poprzednio wydaną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...] odraczającą wykonanie rozbiórki przedmiotowego silosu do dnia 30 kwietnia 2018r. i zezwalającą na czasowe jego wykorzystywanie do przechowywania płodów rolnych i owoców.
Sąd przyznał, że nie budzi wątpliwości prawomocny nakaz rozbiórki, jednak kwestią sporną jest orzeczony przez organy termin odroczenia tj. aż do 2018r.
Rozpoznając sprawę ponownie organy powołały się na przepis art. 39 Prawa budowlanego z 1974r., który zezwalał na odroczenie wykonania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego (orzeczonego na podstawie art. 37 ust.1 tej ustawy), jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu.
Organy ustaliły, że nakaz rozbiórki przedmiotowego silosu oparty był o art. 37 ust. 1 cyt. ustawy i dotyczył obiektu wybudowanego samowolnie na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony był pod innego rodzaju zabudowę i mając na uwadze ugruntowane w orzecznictwie sądowo – administracyjnym stanowisko dopuszczające obecnie możliwość zastosowania art. 39 ustawy Prawo budowlane z 1974r. w sytuacji, gdy samowoli dokonano w czasie obowiązywania tej ustawy, odroczyły wykonanie nakazu rozbiórki przedmiotowego silosu do 30 kwietnia 2018r.
W uzasadnieniu organy podkreśliły, że za odroczeniem wykonania rozbiórki i czasowym wykorzystaniem silosu na przechowywanie płodów rolnych i owoców przemawiają względy gospodarcze wnioskodawcy. Powołując się na wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2005r., OSK 1867/04 organy podkreśliły, że przepis art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974r.- Prawo budowlane nie zawiera żadnych ograniczeń w zakresie okresu odroczenia czasowej rozbiórki, nie zawiera również żadnych kryteriów przy oznaczaniu terminu odroczenia.
Skargę do sądu administracyjnego wniósł S. L., właściciel nieruchomości sąsiadującej z działką, na której znajduje się przedmiotowy silos, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Zarzucił, że organy nie były właściwe do rozpoznania sprawy, ponieważ wcześniej w tej sprawie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. (wyrok z dnia [...]) i Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. (wyrok z dnia [...]).
W ocenie skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. przesądził, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 39 ustawy Prawo budowlane z 1974r., a więc organy bez podstawy prawnej (której nie wskazały) orzekły o odroczeniu wykonania nakazanej rozbiórki.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Organ nie podzielił zarzutów skargi, wyjaśniając, że organy uwzględniły wyrok WSA w W. z dnia [...] i nakazały L. K. rozbiórkę przedmiotowego silosu, zgodnie z żądaniem skarżącego; natomiast zarzut naruszenia właściwości nie ma podstawy prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę zaskarżonego orzeczenia w zakresie jego zgodności z prawem.
Skarga podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności podnieść należy, że prawidłowo organy przyjęły, że dopuszczalne jest obecnie stosowanie art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz.229 ze zm.) w stosunku do samowoli budowlanych zrealizowanych jeszcze pod rządem tej ustawy. Stanowisko takie zostało ugruntowane w orzecznictwie sądowo- administracyjnym (por. uchwała składu 7 sędziów z dnia 26 listopada 2001r., I OPS 4/01; wyrok NSA z dnia 6 września 2005r., OSK 1929/04; wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2005r., OSK 1867/04)
Zgodnie z tym przepisem, jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 (...), właściwy organ może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji.
W świetle tego przepisu odroczenie jest więc możliwe, gdy po pierwsze - nakaz został wydany w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 ("obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę"), po drugie – za czasowym wykorzystaniem obiektu budowlanego przemawiają względy społeczne lub gospodarcze.
Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że nakaz rozbiórki przedmiotowego silosu przeznaczonego na kiszonkę, zlokalizowanego na działce nr [...] w H. przy ul. K., został wydany na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane (decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...])
Zdaniem Sądu, organy prawidłowo przyjęły, że względy gospodarcze przemawiają za dalszym wykorzystywaniem przez L. K. przedmiotowego silosu z przeznaczeniem na przechowywanie płodów rolnych i owoców. Jak wynika z akt sprawy L. K. jest rolnikiem i posiada gospodarstwo, jest więc uzasadnione umożliwienie mu wykorzystywania silosu w związku z prowadzoną działalnością rolniczą. W ocenie Sądu jest to wystarczająca przesłanka do odroczenia wykonania nakazu rozbiórki do prawdopodobnego czasu zakończenia działalności i przejścia na emeryturę tj. do 2018r.
Podkreślić należy, że przez względy społeczne lub gospodarcze, o których mowa w cyt. art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. należy rozumieć taką sytuację, w której zwykle indywidualny, subiektywny z natury interes inwestora jest zbieżny z ogólnie pojmowanym interesem społecznym lub gospodarczym. (por. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2005r., OSK 1867/04) W ocenie Sądu w składzie niniejszym nie muszą to być natomiast szczególnie ważne i doniosłe względy. Powołany przepis art. 39 nie wymaga bowiem, by względy społeczne lub gospodarcze miały dużą wagę. Dla oceny czy istnieją okoliczności przemawiające za odroczeniem nakazu rozbiórki znaczenie ma wyłącznie to, by interes inwestora, uzasadniony celem czasowego wykorzystywania obiektu budowlanego przeznaczonego do rozbiórki, był zgodny z ogólnie pojętym interesem społecznym lub gospodarczym.
Indywidualny interes gospodarczy L. K. jest bez wątpienia zbieżny z ogólnym interesem gospodarczym rozumianym jako wspieranie rozwoju wsi i rolnictwa, dlatego stanowi to podstawę odroczenia nakazu rozbiórki.
Podkreślić należy, że powołany przepis art. 39 ustawy – Prawo budowlane, nie zawiera również żadnych ograniczeń w zakresie okresu odroczenia, w szczególności nie wskazuje jego górnej granicy.
W ocenie Sądu, przy ustalaniu okresu odroczenia organ powinien jedynie brać pod uwagę prawdopodobny okres, przez jaki będą zachodziły względy społeczne lub gospodarcze, uzasadniające odroczenie. W orzecznictwie przyjmuje się, że w sytuacji, gdy po upływie ustalonego terminu odroczenia nadal zachodzą względy społeczne lub gospodarcze, dopuszczalne jest dalsze odroczenie. (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 14 marca 2007r., II SA/OI 95/07)
Prawidłowo więc organy przyjęły, że w sytuacji L. K. uzasadnione jest więc odroczenie terminu do zakończenia działalności gospodarczej i przejścia na emeryturę.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie.
Skarżący zarzuca, że organy nie były właściwe (kompetentne) ponownie wydać decyzję odraczającą wykonanie nakazu rozbiórki silosu, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w L. przesądził, że odroczenie nie jest dopuszczalne. Zarzut ten nie jest trafny. Wyrokiem z dnia [...] Sąd uchylił bowiem decyzje organów obu instancji przekazując im sprawę do ponownego rozpoznania. W tej sytuacji obowiązkiem organów było ponowne przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji. Jednocześnie stwierdzić należy, że Sąd nie wskazał szczegółowych zaleceń, które organy powinny uwzględniać przy ponownym rozpoznaniu sprawy, pozostawiając im swobodę w zakresie postępowania wyjaśniającego, jak i rozstrzygnięcia.
Mając powyższe na uwadze, skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło