II SA/Lu 452/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy inspektor sądowy Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 października 2017 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...] R. L. wnioskiem z dnia [...] listopada 2016 r. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w L. o przyznanie jej od miesiąca listopada zasiłku stałego z tytułu niepełnosprawności. Prezydenta Miasta L. decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. Nr [...] odmówił przyznania wnioskodawczyni pomocy w formie zasiłku stałego wraz z opłacaniem składki na ubezpieczenie zdrowotne. W uzasadnieniu organ podniósł, że wnioskodawczynie jest zarejestrowana w Miejskim Urzędzie Pracy w L., jako bezrobotna bez prawa do zasiłku, legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na stałe, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwoma synami, a jej dochodem w miesiącu październiku 2016 r. (miesiąc poprzedzający miesiąc złożenia wniosku) były zasiłki rodzinne w kwocie [...]zł oraz dodatki do tych zasiłków z tytułu samotnego wychowywania dzieci w kwocie [...]zł. Wobec tego łączny jej dochód wyniósł [...] zł. Organ wyjaśnił, że zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie w rodzinie, niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie w wys. [...] zł. Natomiast wysokość zasiłku stałego stanowi różnicę pomiędzy kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, a dochodem na osobę w rodzinie, dochód wnioskodawczyni ([...] zł) przekracza kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, co przesądza o braku przesłanek dla przyznania jej zasiłku stałego, Organ poinformował, że zasiłki rodzinne oraz dodatki do nich są dochodem wnioskodawczyni, a nie jej dzieci. Natomiast dochodem dziecka, według art. 6 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej jest renta dziecka wraz z dodatkiem dla sierot zupełnych, zasiłek pielęgnacyjny, dodatek pielęgnacyjny, alimenty oraz dochód (określona kwota) z majątku dziecka. W odwołaniu od powyższej decyzji R. L. podniosła, że jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na stałe, czuje się pokrzywdzoną decyzją odmowną, gdyż dochód, który uzyskuje jest dochodem na osobę w rodzinie, a nie jej dochodem osobistym, poinformowała, że obecnie jej zdrowie pogorszyło się, co nie pozwala jej na podjęcie pracy zarobkowej. Podniosła również, że korzystając z innych form pomocy ww. dochód liczony był jako dochód w rodzinie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że z treści art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm.) wynika, że aby uzyskać świadczenie w formie zasiłku stałego m. in. należy spełnić podwójną przesłanką dochodową, co odróżnia to świadczenie od innych świadczeń przyznawanych w oparciu o ww. ustawę. Polega ona na tym, że zarówno dochód wnioskodawcy, jak i dochód jego rodziny w przeliczeniu na członka rodziny nie może przekraczać ustawowego kryterium dochodowego w wysokości [...] zł. Zachowanie przesłanki tego kryterium ma charakter bezwzględny, co oznacza, że przekroczenie kryterium w odniesieniu do wnioskodawcy, bądź do jego rodziny w przeliczeniu na jej członka skutkuje negatywnym załatwieniem wniosku o przyznanie zasiłku stałego. W ocenie Kolegium odwołująca się pozostaje w błędnym przekonaniu, że dochód uzyskiwany z tytułu przyznanych świadczeń rodzinnych na jej synów nie jest jej dochodem. W realiach niniejszej sprawy dochód ten stanowi, zarówno jej dochód w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej, jak i dochód jej rodziny (na dochód rodziny składają się dochody jej członków). W omawianej kwestii Kolegium przytoczyło dodatkowo art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.) wskazując, że nie powinno budzić wątpliwości, że dochód z tytułu otrzymywanych zasiłków rodzinnych i dodatków do nich stanowi dochód rodzica, skoro przepis ten wprost m.in. wskazuje, iż prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje jednemu z rodziców. Z powyższego w sposób niebudzący wątpliwości zdaniem Kolegium wynika, że mimo trudnej sytuacji, w której znajduje się wnioskodawczyni, nie spełnia ona przesłanki dla przyznania jej zasiłku stałego z uwagi na to, że jej dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe przewidziane na członka rodziny, co stanowi podstawę z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej dla odmownego załatwienia wniosku. Na kanwie niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę na postępowanie organu I instancji, które należy odczytywać w kategoriach chęci przyjścia z pomocą osobie wymagającej wsparcia, a mianowicie - w sytuacji, gdy stwierdzono, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki prawnej dla przyznania zasiłku stałego zweryfikowano "in plus" przewidziany plan pomocy, co do zasiłku okresowego oraz świadczenia pieniężnego na zakup żywności. Natomiast odnosząc do sentencji kontrolowanej decyzji, to należało ocenić, że jest ona dotknięta kwalifikowaną wadą, bowiem rozstrzyga o prawie (tu o odmowie) opłacania za wnioskodawczynię składki na ubezpieczenie zdrowotne, co nie jest rozstrzygane w formie decyzji administracyjnej (tematyka ta nie powinna pojawić się w sentencji decyzji). R. L. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W jej uzasadnieniu podniosła okoliczności powołane w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentacje przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Podkreślić przy tym należy, że Sąd uwzględnił skargę z przyczyn w niej niepodniesionych, które to przyczyny miał obowiązek wziąć pod rozwagę z urzędu zgodnie z dyspozycją art. 134 par.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. ( Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz.U. z 2017 poz.1369 ze zm.) dalej jako ppsa. Przepis ten stanowi bowiem, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej ( Dz.U. z 2016 poz. 930 ze zm.) zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie w wysokości [...] zł. Tak więc aby uzyskać świadczenie w formie zasiłku stałego m.in. należy spełniać podwójną przesłankę dochodową, co odróżnia to świadczenie od innych świadczeń przyznawanych w oparciu o w/w ustawę, zachowanie tej przesłanki ma charakter bezwzględny, co oznacza, że przekroczenie kryterium w odniesieniu do wnioskodawcy, bądź do jego rodziny w przeliczeniu na jego członka skutkuje negatywnym załatwieniem wniosku o przyznanie zasiłku stałego. W ocenie Sądu organy administracji publicznej prawidłowo, co nie jest sporne w sprawie – ustaliły stan faktyczny sprawy. Błędnie natomiast dokonały interpretacji obowiązujących przepisów w zakresie określenia dochodu skarżącej w rozumieniu art. 37 ust.1 pkt 2 cyt. wyżej ustawy o pomocy społecznej. Podkreślenia przy tym wymaga, że w stanie faktycznym sprawy organy wskazały, że zarówno dochód skarżącej jak i dochód jej rodziny ( dwoje dzieci) stanowi zasiłek rodzinny pobierany na synów w m-cu październiku 2016 i w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku w kwocie [...]zł. oraz dodatki do tych zasiłków z tytułu samotnego wychowywania dzieci w kwocie [...]zł. W ocenie Sądu, przytoczyć należy zapis art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych ( Dz.U. z 2016 poz. 1518 ze zm.) który w ust. 1 wskazuje iż " zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dzieci" dopiero w ust. 2 pkt 1 wskazuje iż przysługuje rodzicom lub jednemu z rodziców. Trudno więc przyjąć, że na kanwie niniejszej sprawy stanowić on będzie jednocześnie dochód skarżącej i dochód w rodzinie ( dochód synów A. i I. B.). W świetle przytoczonej regulacji – zdaniem Sądu- przyjąć należy, że przyznany zasiłek rodzinny wraz z dodatkami do zasiłku stanowi dochód w rodzinie (dochód synów A. i I. B..) skarżącej, do rąk której wypłacany jest tenże zasiłek pozostaje w świetle cytowanego wcześniej przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej bez dochodu. Z tych względów mając na uwadze powyższe, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia 30 listopada 2016r. na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 poz. 1369 ze zm.). Powyższe rozważania organy uwzględnią przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji.