II SA/Lu 455/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wieczorek - Zalewska po rozpoznaniu w dniu 12 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego - w zakresie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata oraz zwolnienie od kosztów sądowych p o s t a n a w i a I. ustanowić dla M. R. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka ; II. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie. Po wydaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 września 2011r. oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. w przedmiocie odmowy wydania decyzji w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, skarżący M. R. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata oraz o zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu wniosku PPF wskazał, że jest inwalidą - osobą niepełnosprawną w znacznym stopniu (przede wszystkim z powodu głuchoty), mieszka w jednym domu wraz ze schorowaną matką, ale gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie zajmując połowę tego domu (ok. 35 m2), poza tym skarżący posiada 1/3 nieużytków rolnych o pow. 1, 24 ha (łąkę). Utrzymuje się wyłącznie z renty inwalidzkiej w wysokości 627, 23 zł miesięcznie, z czego faktycznie do ręki otrzymuje 280, 07 zł oraz z zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Skarżący wniósł zarówno o zwolnienie od kosztów sądowych, jak i o ustanowienie adwokata (prawo pomocy w zakresie całkowitym), jednak z uwagi na to, że w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to jego wniosek w tej części jest bezprzedmiotowy i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu (art. 239 pkt 1 ppsa). Na uwzględnienie zasługuje natomiast żądanie ustanowienia adwokata (prawo pomocy w zakresie częściowym). Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy wnoszący jest osobą, której środki do życia ze względu na okoliczności życiowe, są na tyle ograniczone, że zaspokajają jedynie podstawowe potrzeby życiowe, w związku z czym poniesienie przez nią choć części kosztów sądowych prowadziłoby do powstania uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny. Przedstawione przez skarżącego oświadczenie na okoliczność jego sytuacji majątkowej daje podstawę do przyjęcia, że nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata. Instytucja prawa pomocy, wprawdzie wydatkowana jest ze środków budżetowych, jednak nie może być iluzoryczna. W ocenie Sądu, sytuacja M. R., utrzymującego się wyłącznie z niewysokiej renty i zasiłku pielęgnacyjnego, uzasadnia uwzględnienie wniosku, tym bardziej, że na tym etapie postępowania brak profesjonalnej pomocy prawnej mógłby pozbawić skarżącego możliwości podejmowania środków procesowych. Z tych względów należało orzec, jak w sentencji postanowienia.