II SA/Lu 456/04
WyrokWSA w Lublinie2004-11-26
Skład orzekający: Sędzia NSA Witold Falczyński, Asesor WSA Jerzy Drwal, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji budowlanej prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy Prawa budowlanego, wydając decyzję nakazującą doprowadzenie przewodów kominowych i kotłowni do odpowiedniego stanu technicznego, w sytuacji istnienia rozbieżnych opinii biegłych i braku jednoznacznych ustaleń w protokołach oględzin?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez nierozważenie całokształtu materiału dowodowego i nieusunięcie istotnych wątpliwości, takich jak rozbieżności w opiniach mistrzów kominiarskich oraz brak jednoznacznych ustaleń dotyczących odległości kotła od przegrody. Uzasadnienie decyzji nie spełniało wymogów art. 107 § 3 k.p.a., a podniesienie kluczowych argumentów dopiero w odpowiedzi na skargę było wadliwe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej współwłaścicielom nieruchomości doprowadzenie przewodów kominowych do odpowiedniego stanu technicznego oraz nakazującej jednemu ze współwłaścicieli doprowadzenie użytkowanej kotłowni do stanu zgodnego z przepisami i normami. Skarżący zarzucił organom nierozpatrzenie wszystkich istotnych okoliczności, pominięcie dowodów (opinii mistrza kominiarskiego) oraz bezkrytyczne przyjęcie stanowiska organu pierwszej instancji. Wskazywał na rozbieżności w opiniach mistrzów kominiarskich oraz brak jednoznacznych ustaleń w protokołach oględzin.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nakazano ściągnąć od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 500 zł tytułem nieuiszczonego wpisu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Witold Falczyński (spr.), Sędziowie Asesor WSA Jerzy Drwal, Asesor WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant asystent Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2004r sprawy ze skargi M.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia części obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu technicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję, która nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku II. nakazuje ściągnąć od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 500 (pięćset złotych )tytułem Nie uiszczonego wpisu , od którego skarżący był zwolniony
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. po rozpatrzeniu odwołania M.B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nakazującej M.B. i R.C. jako współwłaścicielom nieruchomości położonej przy ul.[...] doprowadzenie przewodów kominowych (dymowych i wentylacyjnych) w budynku usytuowanym na tej nieruchomości do odpowiedniego stanu technicznego oraz nakazującej M.B. doprowadzenie użytkowanej przez siebie kotłowni w w/wym. budynku do stanu zgodnego z przepisami i normami w terminie do dnia 30 września 2004r. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W motywach powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że zaskarżoną decyzją organu I instancji wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nakazano współwłaścicielom przedmiotowej nieruchomości doprowadzenie przewodów kominowych w budynku na niej się znajdującym do odpowiedniego stanu technicznego poprzez ich udrożnienie (likwidacja rur zamontowanych w przewodach wentylacyjnych), zlikwidowanie przyczyn słabego ciągu kominowego z kotłowni M.B. (wykonanie prawidłowych nawiewów i wywiewów), a nadto nakazano M.B. doprowadzenie użytkowanej przez niego kotłowni do stanu zgodnego z przepisami i normami, poprzez takie usytuowanie kotła, aby odległość przodu kotła od przegrody wynosiła co najmniej 1,0 m.
Stwierdzono, że M.B. wykonując drugą kotłownię w przedmiotowym budynku mieszkalnym na potrzeby części, będącej jego własnością, usytuowanej w poziomie I piętra , wykonał ją niezgodnie z obowiązującymi przepisami, a ponadto w przewodach wentylacyjnych przeprowadził rury, co jest również niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Dlatego też PINB prawidłowo nakazał "udrożnienie" przewodów dymowych i wentylacyjnych oraz zlikwidowanie przyczyn słabego ciągu kominowego poprzez wykonanie prawidłowych nawiewów i wywiewów. Decyzja dotyczyła także nakazu wykonania przebudowy kotłowni w taki sposób, aby odległość przodu kotła od przegrody była nie mniejsza niż 1 m, co wynika z pkt. 2.1.10 Polskiej Normy nr [...]. W przedmiotowej kotłowni, jak stwierdzono w protokole oględzin z dnia 8.04.2004 r. , odległość "frontu pieca" do przegrody wynosi 0,5, m .
Odnosząc się do kwestii poruszonych w odwołaniu, organ II instancji stwierdził, że stan faktyczny został stwierdzony podczas oględzin przewodów kominowych dokonanych w dniu 8 kwietnia 2004r. Podczas realizacji kotłowni w pomieszczeniu piwnic należało spełnić wymagania obowiązujących przepisów prawa w okresie realizacji robót, a dotyczących prawidłowego odprowadzenia spalin oraz zapewnienia odpowiedniej wentylacji. Skoro stwierdzono w/w nieprawidłowości, to powołana decyzja organu I instancji znajduje uzasadnienie w przepisach art. 66 Prawa budowlanego, a w szczególności w ust. 1 pkt 1 i 2 , które stanowią, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym ( pkt 1) albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia (pkt 2) – właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku.
Zaznaczono, że załączone do odwołania przez M.B. "wyrysy przyłączeń i piwnic sporządzone zgodnie z wymogami", nie przedstawiają stanu faktycznego, gdyż kotłownia, którą użytkuje skarżący jest kotłownią na paliwo stałe, a nie kotłownią gazową.
M.B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższe rozstrzygniecie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]. Decyzji tej skarżący zarzucił obrazę art. 77 § 1 kpa polegającą na nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności pominięcie dowodów znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...], w tym opinii (zeznań ) mistrza kominiarskiego H. K. podczas sporządzania protokółu oględzin w dniu 8 kwietnia 2004r. Opisany w zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]r. stan faktyczny nie odpowiada – według skarżącego – prawdzie.
W swojej decyzji organ ten nie dążył do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, lecz przyjął bezkrytycznie i w całości stanowisko organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem organy rozpatrujące sprawę z naruszeniem art. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie wyjaśniły istotnych okoliczności sprawy, zaś dokonane ustalenia faktycznie nie uwzględniają całokształtu materiału dowodowego sprawy (art. 80 k.p.a.). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada przy tym wymogom art. 107 § 3 k.p.a.
Nakazując M.B. doprowadzenie kotłowni do stanu zgodnego z przepisami - normami Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powołał się na ustalenia dokonane w czasie oględzin w dniu 8 kwietnia 2004r. stwierdzając, że odległość frontu pieca od przegrody wynosi ok. 0,5 m , podczas gdy zgodnie z Polską Normą [...], [...] powinna być nie mniejsza niż 1,00 m , zaś organ odwoławczy stanowiska tego nie zakwestionował.
Tymczasem skarżący trafnie wskazuje, że w protokole oględzin z dnia 8 kwietnia 2004r. brak jest zapisu o odległości frontu pieca od przegrody. Odległość ta nie została również zaznaczona na szkicu stanowiącym załącznik do protokołu.
Skoro tak, to ustalenie powyższe jest dowolne.
Skarga również zasadnie podnosi, iż w sprawie istnieją dwie rozbieżne opinie mistrzów kominiarskich co do stanu przewodów kominowych w budynku przy ul. [...] oraz sposobu przywrócenia prawidłowego ich funkcjonowania. Podczas oględzin w dniu 8 kwietnia 2004r. mistrz kominiarski H.K. uznał za celowe zamurowanie w pionie Nr I otwartej wentylacji w pokojach należących do lokalu R.C. ze względu na otwartą wentylacje w kotłowni M. i B.B. i w ich łazience na piętrze.
Natomiast mistrz kominiarski D.W. w swojej pisemnej opinii z dnia 23.04.2004r. wykonanej na zlecenie Z. i H.C. i dotyczącej ich mieszkania na parterze stwierdził, że nieprawidłowości w zakresie niedrożności przewodów kominowych należy usunąć zgodnie z wcześniejszą decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] (z dnia [...]. , która została następnie uchylona z przyczyn proceduralnych przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...]. Nr [...]).
Wspomniana decyzja PINB z [...]. nakazywała współwłaścicielom budynku (M.B. i R.C.) doprowadzenie przewodów kominowych (dymowych i wentylacyjnych) odprowadzających dym z pieca na paliwo stałe z kotłowni M.B. i wentylacyjnych z dwóch pokoi na parterze R.C. do odpowiedniego stanu technicznego poprzez :
1/ naprawę przegród międzyprzewodowych w kominie lub zamontowanie w przewodzie dymowym odpowiedniej wkładki metalowej służącej do odprowadzania dymu lub spalin i zapobiegającej przedostawaniu się dymu do przewodów wentylacyjnych i pomieszczeń mieszkalnych,
2/ dokładne zbadanie przyczyn słabego ciągu kominowego z kotłowni M.B. pod kierownictwem osoby uprawnionej i usunięcie tych przyczyn.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji (jak też decyzji pierwszoinstancyjnej ) nie odnosi się do rozbieżności w powyższych opiniach.
Należy w związku z tym stwierdzić, iż zasada wyrażona w art. 80 kpa , w myśl której organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, odnosi się również do sytuacji, gdy występują rozbieżności w opiniach biegłych.
Obowiązkiem organu jest w takim przypadku przekonujące uzasadnienie, dlaczego uwzględnił opinię jednego biegłego a odmówił uwzględnienia opinii innego. Organ administracji może bowiem określonym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny (art. 107 § 3 k.p.a.).
Powyższa kwestia została co prawda nieco szerzej ujęta w odpowiedzi na skargę, jednakże pismo (odpowiedź na skargę ) nie może zastępować uzasadnienia decyzji. Jego cel jest zupełnie inny - ma ono zawierać ustosunkowanie się do zarzutów skargi. Podniesienie dopiero w odpowiedzi na skargę okoliczności, które powinny być zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, jest wadą postępowania administracyjnego pozbawiającą stronę możliwości ustosunkowania się do tych okoliczności w toku postępowania (zob. J.P.Tarno – " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" , Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, s. 105).
Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji winien usunąć wskazane mankamenty postępowania. W szczególności należy w sposób jednoznaczny ustalić odległość frontu pieca od przegrody w kotłowni skarżącego.
Celowe będzie też dokonanie konfrontacji obu mistrzów kominiarskich w trakcie ponownych oględzin bądź (co wymaga rozważenia) podczas rozprawy administracyjnej i podjęcie próby uzgodnienia ich stanowisk.
Przedstawione wyżej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wobec czego zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Wobec uwzględnienia skargi, Sąd orzekł na podstawie art. 152 powyższej ustawy, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Ponadto na podstawie art. 223 § 2 w zw. z art. 200 P.p.s.a. należało nakazać ściągnięcie od strony przeciwnej na rzecz Skarbu Państwa kwoty należnego wpisu od skargi, od którego skarżący był zwolniony.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło