II SA/Lu 457/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. Jednocześnie ze skargą skarżący złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy zaznaczając, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. Do wniosku skarżący załączył szereg dokumentów potwierdzających jego sytuację materialną. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z unormowaniem art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Oznacza to, że każda ze stron postępowania sądowoadministracyjnego, co do zasady ponosi koszty swojego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, chyba, że przepis szczególny zwalnia ją od tego obowiązku. W przedmiotowej sprawie brak jest unormowania prawnego, które zwalniałoby stronę od obowiązku ponoszenia kosztów postępowania. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej strony ubiegającej się o taką pomoc, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie przez zwolnienie od kosztów sądowych, nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Koszty sądowe w rozpoznawanej sprawie prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych (§ 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193) i wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych (§ 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi), każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przez sądami administracyjnymi; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych – Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Porównując wielkość kosztów sądowych w toczącym się postępowaniu do sytuacji majątkowej i finansowej strony skarżącej, uznać należy, że strona nie wykazała istnienia przesłanek przyznania jej prawa pomocy w zakresie częściowym – zwolnienia od kosztów sądowych. Jak wynika z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Skarżący wykazał, że dochód miesięczny rodziny wynosi [...] zł brutto ([...] zł dochód skarżącego z tytułu prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej (kancelaria [...] w [...]); [...] wynagrodzenie za pracę żony i dochód z najmu mieszkania – [...] zł) i [...] zł netto. W przeliczeniu na osobę dochód ten wynosi [...] zł brutto i [...] zł netto. Odnośnie stanu majątkowego skarżący wykazał, że wraz z żoną są właścicielami mieszkania o pow. [...] m2, a ponadto w skład majątku rodziny wchodzi nieruchomość rolna o pow. [...] ha, stanowiąca majątek odrębny skarżącego i nieruchomość rolna o pow. [...] ha, stanowiąca majątek odrębny żony skarżącego. Natomiast jako stałe miesięczne wydatki skarżący wykazał: czynsz mieszkaniowy – [...] zł, opłata za garaż – [...] zł, czynsz za lokal biurowy – [...] zł, internet – [...] zł, obowiązkowa składka korporacyjna – [...] zł, składka ZUS – [...] zł, obowiązkowe ubezpieczenie OC – [...] zł rocznie (tj. [...] zł w rozliczeniu miesięcznym), telefon – [...] zł; koszty księgowości – [...] zł miesięcznie; wyżywienie – [...] zł; opłata za aplikację żony – [...] zł rocznie (tj.[...] zł w rozliczeniu miesięcznym). Skarżący wskazał, że łączny koszt miesięcznych wydatków wynosi [...] zł. Zwrócił ponadto uwagę, że posiada zadłużenie w banku [...] na kwotę [...] i w banku [...] na ok. [...] zł. Z załączonych do wniosku o przyznanie prawa pomocy dokumentów wynika, że skarżący posiada w [...] konto [...], a stan salda na dzień 23 maja 2011 r. wynosił [...] zł oraz [...] z saldem na dzień 23 maja 2011 r. wynoszącym [...] zł, zaś w banku [...] rachunek osobisty z ujemnym saldem wynoszącym na dzień 23 maja 2011 r. – [...] zł. Z kolei z zeznania podatkowego PIT - 36 za 2010 r. wynika, że skarżący w 2010 r. osiągnął przychód w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły [...] zł, a dochód [...] zł. Natomiast z rozliczenia finansowego za rok 2011 (za miesiące od stycznia do kwietnia 2011 r.), z prowadzonej przez skarżącego działalności (kancelaria [...]) wynika, że w tym okresie uzyskał przychód w wysokości [...] zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły [...] zł, a dochód [...] zł. Podkreślić należy, że przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oznacza, że ciężar tych kosztów w zakresie objętym prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych, powinna mieć zastosowanie do osób, które pomimo największych starań nie są w stanie uiścić tych kosztów ze względu na niski dochód lub jego brak. Odnosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego nie należy do szczególnie trudnych. Skarżący posiada stabilną sytuację finansową (posiada majątek nieruchomy, osiąga dochody z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej i z tytułu najmu, nie ma nikogo na utrzymaniu). Porównując zaś wielkość miesięcznych dochodów skarżącego i jego żony ([...] zł brutto, [...] zł netto) do wykazanych przez niego koniecznych kosztów utrzymania ([...] zł), brak jest podstaw do uznania, że skarżący nie dysponuje środkami pieniężnymi, które mógłby przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ponadto w ocenie referendarza nie wszystkie wymienione przez skarżącego stałe miesięczne wydatki (jak np. czynsz za lokal biurowy w kwocie [...] zł czy też koszty księgowości w kwocie [...] zł), można zaliczyć do kosztów utrzymania koniecznego rodziny skarżącego, są to bowiem koszty związane bezpośrednio z prowadzoną przez niego, w formie kancelarii [...], działalnością gospodarczą. Łączny koszt utrzymania koniecznego skarżącego i jego rodziny będzie zatem niższy niż wykazany przez niego, a określony na kwotę [...] zł, w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podnoszona przez stronę okoliczność posiadania zadłużenia na kontach bankowych, nie stanowi samoistnej przesłanki przyznania prawa pomocy – zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza w sytuacji, gdy skarżący i jego żona uzyskują stałe miesięczne dochody. Reasumując powyższe, skarżący nie spełnia przesłanek określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a do przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, bowiem nie wykazał, że poniesienie pełnych kosztów postępowania wiązałoby się z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla niego i jego rodziny. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.