II SA/Lu 457/14
PostanowienieWSA w Lublinie2014-10-22
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej gospodarstwo rolne, osiągającej dochody z jego sprzedaży i umowy o pracę, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, a przyznać w zakresie częściowym (ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Osobie fizycznej prowadzącej gospodarstwo rolne, która osiąga dochody z jego sprzedaży oraz z umowy o pracę, a także posiada dom i ponosi koszty utrzymania rodziny, można odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli jej dochody pozwalają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych. Jednakże, biorąc pod uwagę łączną wysokość kosztów sądowych i potencjalnych kosztów ustanowienia adwokata, można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, jeśli poniesienie tych kosztów naraziłoby stronę na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego.Stan faktyczny
Skarżący S. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadnił wniosek prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego z żoną i czwórką dzieci, utrzymaniem się z gospodarstwa rolnego oraz dodatkowymi zarobkami. Referendarz sądowy, analizując dochody i wydatki skarżącego, a także jego sytuację majątkową (własność gospodarstwa rolnego i domu), stwierdził, że skarżący nie jest osobą rzeczywiście ubogą i jest w stanie ponieść koszty sądowe. Jednakże, biorąc pod uwagę koszty ustanowienia adwokata, uznał, że ich poniesienie naraziłoby skarżącego na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego, dlatego przyznał prawo pomocy w zakresie częściowym – ustanowienie adwokata.Rozstrzygnięcie
Przyznano S. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 22 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a I. przyznać S. S. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie, którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący na druk PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz czwórką uczących się dzieci, z którymi zamieszkuje w domu o powierzchni [...] m2 i utrzymuje się z uprawy gospodarstwa rolno – hodowlanego o powierzchni [...] ha, z którego za sprzedaż mleka miesięcznie osiąga dochód w kwocie [...] złotych brutto oraz zarobków w kwocie [...] złotych brutto miesięcznie. Do skarżącego należą zabudowania gospodarcze.
Referendarz sądowy na podstawie znajdujących się w aktach sprawy II SA/Lu 617/14 dokumentów ustalił, że w roku 2014 skarżący otrzymał płatności do gospodarstwa rolnego w wysokości [...] złotych oraz, iż powierzchnia deklarowanych przez skarżącego działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wyniosła [...] ha (decyzja Nr [...] z dnia [...]). Ponadto z umowy o pracę z dnia 27 kwietnia 2014 r. wynika, że zawarta została ona na okres próbny 3 miesięcy za wynagrodzeniem [...] złotych brutto zaś z zaświadczenia z dnia 25 sierpnia 2014 r. wynika, iż skarżący wraz z żoną są właścicielami gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych. Na podstawie oświadczenia złożonego na druku PPF w sprawie II SA/Lu 617/14 referendarz sądowy ustalił, że na koszty utrzymania koniecznego gospodarstwa domowego skarżącego składają się wydatki na utrzymanie studiujących córek w łącznej kwocie [...] złotych, bilet dla syna na dojazdy do szkoły – [...] złotych oraz opłaty za energię elektryczną, telefon i wywóz odpadów komunalnych w łącznej kwocie [...] złotych miesięcznie.
Skarżący wezwany do wyjaśnienia jaki areał gospodarstwa rolnego użytkuje oraz nadesłania wyciągów z rachunków bankowych i lokat oraz umowy o pracę zawartej po wygaśnięciu umowy o pracę z dnia 27 kwietnia 2014 r. nie wykonał wezwania.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Na wstępie należy zaznaczyć, że ze względu na niewykonanie przez skarżącego wezwania do nadesłania dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń ocena zasadności wniosku skarżącego oparta została jedynie o dane ujawnione przez skarżącego w sprawie niniejszej oraz w sprawie II SA/Lu 617/14. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Z żadną z wymienionych sytuacji nie mamy doczynienia w sprawie niniejszej. Skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych – [...] ha przeliczeniowych. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2014 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2013 r. (M.P. z 2014 r. poz. 827) przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wyniósł w 2013 r. 2.869,00 złotych. Zatem roczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego uzyskiwany z uprawy gospodarstwa rolnego wynosi [...] złotych, czyli [...] złotych miesięcznie. Ponadto skarżący uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę w kwocie [...] złotych brutto. Skarżący jest też właścicielem domu o powierzchni [...] m2. Łączny miesięczny dochód gospodarstwa domowego skarżącego wynosi zatem [...] złotych brutto zaś wykazane przez niego wydatki wynoszą [...] złotych. Nie można więc przyjąć, aby skarżący osiągał dochód, który nie jest w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Niezasadne jest zatem żądanie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie referendarza sądowego skarżący wykazał jednak, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata. Uiszczając w sprawie II SA/Lu 617/14 wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 500 złotych skarżący wykazał, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny jest w stanie ponieść koszty sądowe związane z niniejszym postępowaniem. Zwłaszcza, że po uiszczeniu wpisu sądowego od wniesionej skargi, prócz wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych, koszty sądowe każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Poniesienie jednak równolegle z kosztami sądowymi kosztów ustanowienia adwokata, które w kwocie minimalnej wynoszą 295,20 złotych, narazi skarżącego i jego rodzinę na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło