II SA/Lu 464/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Asesor WSA Jerzy Drwal,, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jolanta Sikora, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta nałożył na "[...]" Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w L. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] zł i wezwał do jej zapłaty w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia pod rygorem ściągnięcia w drodze egzekucji. Jednocześnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał zobowiązaną Spółkę do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia 24 maja 2005 r., w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia o nałożeniu grzywny, pod rygorem wykonania zastępczego. W uzasadnieniu postanowienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że decyzją z dnia [...]r. nałożony został na "[...]" Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w L. obowiązek rozbiórki (demontażu) dwóch podnośników hydraulicznych oraz rozbiórki kanału najazdowego samochodowego, zlokalizowanych na działce przy Al. W. w L.. Wobec niewykonania powyższego obowiązku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wysłał zobowiązanym upomnienie z dnia 11 maja 2005 r. Mimo to obowiązek nie został wykonany. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystawił więc w dniu [...] r. tytuł wykonawczy, którego odpis został zobowiązanemu doręczony. Pismem z dnia 2 czerwca 2005 r. Spółka wniosła zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, podnosząc, że firma "[...]" Sp. z o.o. nie jest właścicielem przedmiotów wymienionych w tytule wykonawczym, jak również nie posiada tytułu własności do nieruchomości, na której zlokalizowane są urządzenia wskazane w tytule wykonawczym. Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał zarzut za bezzasadny. Postanowieniem z dnia [...] r. organ II instancji utrzymał to postanowienie mocy. Wobec niezawiadomienia organu nadzoru budowlanego o wykonaniu obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jako organ egzekucyjny postanowił nałożyć na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł na podstawie art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Uzasadniając zastosowanie tego środka organ powołał się na przepisy art. 6 i 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, podnosząc, że kierował się zasadą, iż spośród środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie należy stosować środek, który prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku i jest najmniej uciążliwy dla zobowiązanego. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] r. w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ drugiej instancji wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 15 marca 2005 r. w sprawie II SA/Lu 98/05 oddalił skargę na decyzję ostateczną z dnia [...] ., utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji o nakazie rozbiórki podnośników hydraulicznych. Organ pierwszej instancji miał w tej sytuacji prawo wszcząć postępowanie egzekucyjne, a w konsekwencji nałożyć grzywnę w celu przymuszenia, bowiem wyrok Sądu wiąże nie tylko strony i sąd, ale także inne organy. Na postanowienie organu drugiej instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła "[...]" Spółka z o.o. w L., zarzucając naruszenie następujących przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji: - art. 119 w wyniku błędnego zastosowania tego przepisu do podmiotu, który w żadnym wypadku nie może być stroną postępowania egzekucyjnego i tym samym nie może być przymuszany do wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., ponieważ skarżąca Spółka "jako jedynie użytkownik budowli (na podstawie umowy)" nie może dokonywać rozbiórki urządzeń, ponieważ nie jest właścicielem ani budowli ani nieruchomości; - art. 33 pkt 4 w wyniku prowadzenia egzekucji i stosowania środka egzekucyjnego wobec osoby niebędącej zobowiązanym, gdyż spółka nie może być objęta tytułem wykonawczym do decyzji z dnia [...] r. i nie jest stroną postępowania egzekucyjnego; - art. 7 § 3 w wyniku stosowania środka egzekucyjnego w stosunku do skarżącej Spółki w sytuacji, gdy Spółka w żaden sposób nie może zrealizować celu egzekucji; - art. 23 § 1 w wyniku niedopełnienia obowiązków nadzoru przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nad egzekucją i dopuszczenia, mimo zarzutów zgłaszanych przez skarżąca, do prowadzenia egzekucji w stosunku do podmiotu niebędącego stroną, ani zobowiązanym do wykonania obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego; - art. 45 § 1 w wyniku nieodstąpienia od egzekucji w sytuacji, gdy zachodził błąd co do osoby zobowiązanego; - art. 170 ustaw z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w wyniku błędnego zastosowania tego przepisu do stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka podniosła, że właścicielem nieruchomości przy A. W. oraz znajdujących się na niej urządzeń w postaci dwóch podnośników hydraulicznych i kanału najazdowego jest zupełnie inny podmiot prawny, tj. "[...]" K. N., R. N. Spółka Jawna. Okoliczność, że skarżąca "[...] k" Spółka z o.o. uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym oraz sądowo-administracyjnym nie decyduje zdaniem skarżącej o tym, że jest ona stroną w postępowaniu egzekucyjnym. Także powoływany przez organ drugiej instancji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie nie mógł rozstrzygać zagadnienia strony postępowania egzekucyjnego. Skarżąca wskazała, że stroną dotychczasowych postępowań mogła być jedynie "[...]" K. N., R. N. Spółka Jawna, zachodzą w związku z tym podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]. i wszczęcia z urzędu postępowania przeciwko Spółce Jawnej "[...]" K. N., R. N.. Skarżąca wnosi o uchylenie postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego . W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa", ani przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca Spółka zarzuca, że nie może być zobowiązana w postępowaniu egzekucyjnym do wykonania obowiązku nałożonego decyzją organu nadzoru budowlanego, tym samym nie może być w stosunku do niej prowadzona egzekucja administracyjna, a w konsekwencji nie może być także stosowana grzywna w celu przymuszenia. Należy więc wyjaśnić, że w myśl przepisu art. 1a pkt 20 ustawy zobowiązanym w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym jest osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadającą osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Obowiązkami o charakterze niepieniężnym w rozumieniu ustawy, podlegającymi egzekucji administracyjnej są obowiązki pozostające we właściwości organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego lub przekazane do egzekucji administracyjnej na podstawie przepisu szczególnego (art. 2 § 1 pkt 10 ustawy). Egzekucję administracyjną stosuje się do tak określonych obowiązków, gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo bezpośrednio z przepisu prawa (art. 3 § 1 ustawy). Nie ulega wątpliwości, że obowiązek rozbiórki (demontażu) dwóch podnośników hydraulicznych oraz rozbiórki kanału najazdowego samochodowego, zlokalizowanych na działce przy A. W. . w L., nałożony decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta jest obowiązkiem o charakterze niepieniężnym w rozumieniu ustawy. Obowiązek ten nałożony został na "[...] " Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w L., Spółka ta jest więc zobowiązanym w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym w rozumieniu przepisu art. 1a pkt 20 ustawy. Nie można za zobowiązanego uznać Spółki Jawnej "[...]" K. N., R.N., nie była ona bowiem adresatem decyzji ostatecznej nakładającej obowiązek podlegający egzekucji administracyjnej. Uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku wynikającego z tej decyzji, czyli wierzycielem jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta (art. 5 § 1 pkt 1 ustawy), który z mocy przepisu art. 20 § 1 pkt 4 ustawy jest jednocześnie organem egzekucyjnym. Egzekucja administracyjna może być wszczęta jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego (art. 15 § 1 ustawy). Celem instytucji upomnienia jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystosował na podstawie tego przepisu upomnienie, które doręczone zostało skarżącej w dniu 13 maja 2005 r., skarżąca nie wykonała jednak dobrowolnie obowiązku. W tej sytuacji istniały podstawy do wszczęcia w stosunku do skarżącej egzekucji. W przypadku, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym wszczęcie egzekucji następuje, stosownie do przepisu art. 26 § 4 ustawy z urzędu, na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez organ egzekucyjny. Konieczne elementy tytułu wskazuje art. 27 ustawy. W rozpoznawanej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystawił w dniu [...] r. tytuł wykonawczy, który doręczony został zobowiązanemu w dniu 27 maja 2005 r. Tytuł ten odpowiada wymogom określonym w przepisie art. 27 ustawy. W myśl przepisu art. 29 § 1 ustawy organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Nawet wówczas, gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem i egzekwuje swoje własne decyzje nie może on w postępowaniu egzekucyjnym, działając jako organ egzekucyjny, badać merytorycznej zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Decyzja nakładająca obowiązek mogłaby być wzruszona tylko w trybie przewidzianym w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego albo w trybie sądowej kontroli decyzji administracyjnych. Należy zauważyć, że wyrokiem z dnia 15 marca 2005 r. w sprawie II SA/Lu 98/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę "[...]" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję ostateczną, utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nakazującą Spółce rozbiórkę podnośników hydraulicznych i kanału. Brak w tej sytuacji jakichkolwiek postaw do kwestionowania prawidłowości wszczęcia i prowadzenia egzekucji przeciwko skarżącej jako podmiotowi zobowiązanemu do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym. Bezpodstawny jest też zarzut naruszenia przepisu art. 33 pkt 4 ustawy. Przepis ten stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być błąd co do osoby zobowiązanego. Zarzut jest swoistym środkiem zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym. W postępowaniu egzekucyjnym przeciwko skarżącej Spółce postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny uznał za nieuzasadniony zgłoszony na podstawie art. 33 pkt 4 ustawy zarzut błędu co do osoby zobowiązanego, a postanowieniem z dnia [...] r. organ drugiej instancji - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał postanowienie organu egzekucyjnego w mocy. Przedmiotem skargi w sprawie niniejszej nie jest postanowienie w sprawie zarzutu, lecz postanowienie nakładające grzywnę w celu przymuszenia, wydane po rozpoznaniu zarzutu. Nie są również uzasadnione pozostałe zarzuty skargi. Skoro "[...]" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest zobowiązanym w rozumieniu przepisów ustawy, bezpodstawny jest zarzut naruszenia przepisów art. 7 § 3, art. 23 § 1, art. 45 § 1 i art.119 ustawy. Organ egzekucyjny miał prawo zastosować środek egzekucyjny w stosunku do Spółki. Zgodnie bowiem z art. 6 § 1 ustawy w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Obowiązek nie został wykonany i nie stał się bezprzedmiotowy, nie zachodziła więc niedopuszczalność stosowania środka egzekucyjnego (art. 7 § 3). Nie było też podstaw do odstąpienia od czynności egzekucyjnych na podstawie art. 45 § 1 ustawy, zobowiązany nie okazał bowiem dowodów stwierdzających wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, nie zachodził także błąd co do osoby zobowiązanego. Nie można również zarzucić Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego braku nadzoru i bezpodstawnego dopuszczenia do prowadzenia egzekucji przeciwko skarżącej Spółce, a tym samym naruszenia przepisu art. 23 § 1 ustawy. Zaskarżone postanowienie nie narusza także art. 119 ustawy. Skarżąca jest zobowiązana do wykonania czynności, istniała zatem postawa do nałożenia grzywny w celu przymuszenia, skoro skarżąca nie wykonała dobrowolnie obowiązku. Wysokość grzywny określona została zgodnie z przepisem art. 121 § 2 ustawy, który stanowi, że grzywna nakładana na osoby prawne nie może przekraczać kwoty [...] zł. Grzywna w kwocie [...] zł nie może być uznana za zbyt wysoką i jest uzasadniona, jeśli się zważy na cel tego środka egzekucyjnego. Okoliczność, że właścicielem nieruchomości, na której znajdują się podnośniki i kanał jest inny podmiot nie powoduje niemożności wykonania przez zobowiązanego nakazu rozbiórki. Skarżąca nie kwestionuje, że to ona jest faktycznym użytkownikiem tych urządzeń. Należy ponadto zauważyć, że w sprawie II SA/Lu 98/05 w skardze na decyzję ostateczną, nakładającą obowiązek rozbiórki skarżąca nie zarzucała, że obowiązek ten nałożony być powinien na inny podmiot. Bezpodstawny jest też zarzut naruszenia przepisu art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Przepis ten stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Prawomocne oddalenie skargi w sprawie II SA/Lu 98/05 przesądziło, że na skarżącą nałożony został obowiązek rozbiórki, co w konsekwencji, wobec niewykonania obowiązku dobrowolnie, dawało organom administracji podstawę do wszczęcia egzekucji administracyjnej. Należy jeszcze raz pokreślić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie jest dopuszczalne kwestionowanie decyzji ostatecznej, będącej postawą prowadzenia egzekucji, nakładającej obowiązek na określony podmiot. Z tych względów i na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.